Pierwszenstwo: 31.12.1971 (P. 152626) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 19.04.1975 74539 KI. 49b,7/00 MKP B23c 7/00 Twórcy wynalazku: Stanislaw Oczkowicz, Adam Sroczynski, Bogdan Szy¬ dlowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Fabryka Samochodów Ciezarowych im. Feliksa Dzierzynskiego, Starachowice (Polska) Urzadzenie podzialowe Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie podzia¬ lowe szczególnie przydatne przy obróbce srubo¬ wych rowków wiórowych obrotowych narzedzi skrawajacych.Dotychczas przy obróbce srubowych rowków wiórowych obrotowych narzedzi skrawajacych do¬ konywano podzialu za pomoca podzielnicy obraca¬ jac jej korbka odpowiednia ilosc razy, zaleznie od wymaganego podzialu i przelozenia podzielnicy.Przy przelozeniu podzielnicy 1 : 40 chcac na przy¬ klad wykonac rowki wiórowe wiertla nalezalo wy¬ konac dwadziescia obrotów korbka co jest bardzo uciazliwe, zwlaszcza przy wykonywaniu duzych se¬ rii tych narzedzi. Podzial dokonywany za pomoca korbki podzielnicy wymaga duzej koncentracji u- wagi wykonujacego te prace, gdyz dokonanie nie¬ wlasciwej ilosci obrotów prowadzi do powstania nienaprawialnych braków.Celem wynalazku jest wyeliminowanie mozliwo¬ sci powstawania braków z przyczyny niewlasciwe¬ go podzialu jak równiez uciazliwosci wynikajacej z koniecznosci dokonywania takiego podzialu.Zagadnienie techniczne jakie nalezalo rozwiazac polegalo na opracowaniu urzadzenia podzialowe¬ go, które dokonywaloby samoczynnie wymaganego podzialu.Zgodnie z zagadnieniem technicznym cel zostal osiagniety dzieki temu, ze w korpusie garnkowym, osadzonym z luzem promieniowym na kle i ustalo¬ nym wzgledem podzielnicy, umieszczony jest ze- 10 15 20 25 90 spól podzialowy skladajacy sie z tarczy podzialo¬ wej i tarczy hamujacej sprzezonych ze soba kol¬ kiem mocowanym na tarczy hamujacej. Tarcza po¬ dzialowa jest osadzona przesuwnie osiowo na kle, ma po stronie wspólpracy z tarcza hamujaca, wy¬ dluzona piaste, czolo której jest w kontakcie z pier¬ scieniem oporowym osadzonym na tymze kle, zas na obwodzie posiada kolnierz z którym, wspólpra¬ cuja dwa kolki dzwigni sterujacej. Natomiast tar¬ cza hamujaca jest osadzona obrotowo na piascie tarczy podzialowej i jednoczesnie ustalona osiowo z niewielkim luzem w korpusie pomiedzy dwoma plaszczyznami czolowymi co pozwala na jej ha¬ mowanie. Tarcze sa utrzymywane w okreslonym polozeniu za pomoca sprezyn z których jedna jest umieszczona pomiedzy tarcza podzialowa a pier¬ scieniem osadczym ustalajacym korpus na kle, dru¬ ga zas pomiedzy tarcza hamujaca a pierscieniem osadczym umieszczonym na koncu piasty tarczy podzialowej.W celu dokonania mozliwie duzej ilosci podzia¬ lów tarcza podzialowa zaopatrzona jest w osiowe otwory stozkowe rozmieszczone na róznych sred¬ nicach z przemieszczeniem katowym. Ilosc otwo¬ rów na poszczególnych srednicach jest równa zalo¬ zonemu podzialowi obwodu. Przenoszenie ruchu obrotowego z tarczy podzialowej na tarcze hamu¬ jaca zachodzi za pomoca kolka sprzegajacego, któ¬ ry zaleznie od dokonywanego podzialu jest odpo¬ wiednio ustawiony w promieniowym kanale tar- 74 5303 czy hamujacej. Przenoszenie zas obrotów z tarczy hamujacej na przedmiot obrabiany jest dokonywa¬ ne za pomoca zabieraka ramie którego wchodzi w drugi kanal promieniowy tej tarczy.Do przesterowania wzajemnego katowego polo¬ zenia tarcz podzialowej i hamujacej sluzy dzwig¬ nia sterujaca wykonana w ksztalcie pólpierscie- nia, którego jedno ramie jest wydluzone a na jego koncu jest zamocowany regulowany palec okre¬ sowo wspólpracujacy z kolkiem trwale powiazanym z korpusem prowadnic stolu obrabiarki. Dzwignia sterujaca ma os obrotu zwiazana z korpusem u- rzadzenia, zas konce pólpierscienia dzwigni sa zao¬ patrzone w dwa kolki sterujace.Zastosowanie urzadzenia podzialowego wedlug wynalazku pozwoli na wyeliminowanie mozliwo¬ sci powstawania braków wynikajacych z dokona¬ nia niewlasciwej ilosci obrotów korbka podzielni¬ cy jak równiez wyeliminuje uciazliwosc wynikaja¬ ca z koniecznosci obracania korbka dla dokonania podzialu co jest mozliwe dzieki temu, ze podzial obwodu na wymagana ilosc czesci, po odpowied¬ nim ustawieniu urzadzenia podzialowego, zachodzi samoczynnie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym, fig. 1 przedstawia urzadzenie podzialowe w pólprzekroju wzdluznym z wyrwaniem, fig. 2 urzadzenie podzia¬ lowe w przekroju poprzecznym.Urzadzenie podzialowe sklada sie z korpusu 1 w ksztalcie garnka osadzonego z luzem promie¬ niowym na kle 2 i ustalonego katowo w stosunku do podzielnicy za pomoca sruby 3 wkrecanej w dno korpusu 1 i kontrowanej nakretka 4. W korpusie 1 umieszczony jest zespól podzialowy zlozony z tar¬ czy 5 podzialowej i tarczy 6 hamujacej sprzezo¬ nych ze soba kolkiem 7, który umocowany jest w promieniowym kanale 8 tarczy 6 hamujacej. Ko¬ lek 7 sklada sie z czesci sprzegajacej i ze sruby 9, przy czym czesc sprzegajaca ma czop 10 stozko¬ wy, wchodzacy w odpowiedni otwór 11 podzialo¬ wy. Czop 10 stozkowy przechodzi w kolnierz 12, który opiera sie w tarczy 6 hamujacej o obnizone czolo 13 kanalu 8 promieniowego. Kolek 7 jest mo¬ cowany w kanale 8 promieniowym w takim polo¬ zeniu by czop 10 stozkowy wchodzil w odpowiada¬ jace przyjetemu podzialowi osiowe otwory 11 tar¬ czy 5 podzialowej, które dla okreslonego podzialu sa umieszczone na jednym promieniu. Tarcza 5 po¬ dzialowa osadzona jest przesuwnie osiowo na Me 2 za pomoca wpustu 14 a po stronie wspólpracy z tarcza 6 hamujaca jest zaopatrzona w wydluzo¬ na piaste 15, której czolo 16 pod naciskiem spre¬ zyny 17 umieszczonej pomiedzy wewnetrznym czo¬ lem 18 tarczy a pierscieniem 19 osadczym ustala¬ jacym osiowe polozenie korpusu 1 jest w kontak¬ cie z pierscieniem 20 oporowym osadzonym na kle 2. Sprzezona z tarcza 5 podzialowa, tarcza 6 hamu¬ jaca jest osadzona obrotowo na piascie 15 i jedno¬ czesnie ustalona osiowo z niewielkim luzem po¬ miedzy dwoma plaszczyznami czolowymi utworzo¬ nymi z wytoczenia wykonanego w korpusie liz wewnetrznego czola pierscienia 21 nakreconego na korpus 1. Tarcza 6 hamujaca ma dodatkowo pro¬ mieniowy kanal 22 przeznaczony do osadzania za- 539 4 bieraka i jest poza tym obciazona sprezyna 23 u- sytuowana pomiedzy jej czolem a pierscieniem 24 osadczym umieszczonym na koncu piasty 15 tar¬ czy 5 podzialowej. Tarcza 5 podzialowa jest zao- 5 patrzona w kolnierz 25, z którym wspólpracuja dwa kolki 26 polaczone trwale, metoda spawania z koncami pólpierscienia 27 dzwigni 28 sterujacej.Kolki 26 przemieszczane sa w korpusie 1 wzdluz dwóch osiowych kanalów 29. Pólpierscien 27 io dzwigni 28 sterujacej ma wydluzone dolne ramie 30 z którym polaczony jest regulowany palec 31 wspólpracujacy okresowo z kolkiem 32 osadzonym trwale za pomoca gwintu w korpusie 33 prowadnic stolu 34 obrabiarki. Regulowany palec 31 jest po- 15 laczony z dolnym ramieniem 30 pólpierscienia 27 za pomoca sruby 35 i nakretki 36 oraz ma przyspa- wane po obu bokach cztery ograniczniki 37 zabez¬ pieczajace palec 31 przed przesuwem poprzecznym wzgledem dolnego ramienia 30 pólpierscienia 27. 20 Dzwignia 28 sterujaca ma pionowa os obrotu le¬ zaca w poziomie osi urzadzenia zas os pionowa pól¬ pierscienia 27 jest przesunieta wzgledem osi pio¬ nowej korpusu 1 tak by powstalo miejsce pomie¬ dzy korpusem 1 a pólpierscieniem 27 potrzebne do 25 umieszczenia osi obrotu dzwigni 28.Os obrotu dzwigni 28 jest umieszczona poza sze¬ rokoscia plaskownika z którego wykonany jest pól¬ pierscien 27 i sklada sie z dwóch wsporników 38 przyspawanych do korpusu 1 i obejmujacych je 30 dwóch wsporników 39 przyspawanych do pólpier¬ scienia 27, przelknietych sworzniem 40 kolnierzo¬ wym, zabezpieczonym przed rozlaczeniem polacze¬ nia za pomoca podkladki 41 i zawleczki 42. Pomie¬ dzy wspornikami 38 polaczonymi z korpusem 1 o- 35 sadzona jest na sworzniu 40 sprezyna 43 agrafko- wa opierajaca sie ramionami odpowiednio o korpus 1 i o wewnetrzna powierzchnie pólpierscienia 27.Samoczynny podzial dokonywany przez urzadze¬ nie podzialowe wedlug wynalazku przebiega w spo- 40 sób nastepujacy: W koncowej fazie wykonywania przez stól 34 ob¬ rabiarki ruchu roboczego regulowany palec 31 dzwigni 28 sterujacej napotyka na swojej drodze kolek 32 osadzony w korpusie 33 prowadnic stolu 45 34 na skutek czego nastepuje przemieszczenie kol¬ ków 26 dzwigni 28 sterujacej w osiowych kana¬ lach 29 korpusu 1 w kierunku do osadzenia przed¬ miotu obrabianego na kle 2. W tym przypadku u- klad kinematyczny urzadzenia nie zmienia sie gdyz 50 kolki 26 dzwigni 28 sterujacej maja w tym kie¬ runku swobodny ruch. Kolki 26 dzwigni 28 ste¬ rujacej z chwila zeslizgniecia sie regulowanego pal¬ ca 31 z kolka 32 wracaja do pozycji wyjsciowej pod dzialaniem sprezyny 43 agrafkowej osadzonej 55 na sworzniu 40 osi obrotu dzwigni 28 sterujacej.Po rozpoczeciu przez stól 34 ruchu jalowego re¬ gulowany palec 31 napotyka na kolek 32 osadzony trwale w korpusie 33 prowadnic stolu 34 przez co palec 31 zostaje zatrzymany a poniewaz stól 34 60 przemieszcza sie dalej nastepuje obracanie dzwig¬ ni 28 sterujacej wzgledem jej osi obrotu powodu¬ jace przemieszczanie zwiazanych z nia kolków 26 w kierunku do osadzenia urzadzenia podzialowe¬ go. Kolki 26 napotykaja na kolnierz 25 tarczy 5 65 podzialowej powodujac jej przemieszczanie osiowe74 539 6 na klinie 14. Tarcza 5 podzialowa z uwagi na sprze¬ zenie z klem 2 za pomoca klina 14 jest nieprzer¬ wanie w ruchu obrotowym. Przesuniecie tarczy 5 podzialowej na wielkosc nieco wieksza niz luz po¬ miedzy tarcza 6 hamujaca a powierzchnia czolowa w korpusie 1 powoduje, ze tarcza 6 hamujaca jest dociskana sprezyna 23 do powierzchni czolowej korpusu przez co jest hamowana. Dalsze przemie¬ szczanie tarczy 5 podzialowej wzmaga sile tarcia na tarczy 6 hamujacej. Z chwila gdy tarcza 5 po¬ dzialowa zostala przesunieta na odleglosc wieksza od wysokosci stozkowego czopa 10 kolka 26 sprze¬ gajacego nastepuje zeslizgniecie sie palca 31 z kol¬ ka 32 i równoczesnie na skutek tarcia zatrzymanie tarczy 6 hamujacej przy ciagle obracajacej sie tarczy 5 podzialowej. Gdy czop 10 stozkowy kol¬ ka 26 sprzegajacego oprze sie pod dzialaniem spre¬ zyny 17 o czolo tarczy 5 podzialowej nastepuje o- siowe przemieszczenie ukladu, równiez na skutek dzialania tej sprezyny 17, w kierunku do osadze¬ nia przedmiotu na kle 2 powodujace w efekcie za¬ hamowanie tarczy 6 hamujacej na skutek tarcia wytworzonego pomiedzy czolem tarczy 6 a wewne¬ trzna powierzchnia czolowa pierscienia 21 nakre¬ conego na korpus 1. W tym czasie tarcza 5 podzia¬ lowa obraca sie nadal a czop 10 stozkowy kolka 2j6 slizga sie po jej powierzchni czolowej az do momentu gdy trafi na nastepny otwór 11 dokony¬ wanego podzialu, wówczas pod dzialaniem sprezy¬ ny 17 tarcza 5 podzialowa zostanie przesunieta osiowo az do oparcia sie czola 16 piasty 15 o pier¬ scien 20 osadczy umieszczony na kle 2 powodujac ponowne przenoszenie obrotów na tarcze 6 hamu¬ jaca. Równoczesnie tarcza 6 hamujaca pod dzia¬ laniem sprezyny 23 zajmie srodkowe polozenie po¬ miedzy powierzchniami czolowymi ograniczajacy¬ mi z niewielkim luzem jej ruch osiowy. PL PL