Pierwszenstwo: 10.12.1971 (P. 152038) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 27.01.1975 74382 KI. 21d*,49 MKP HOlf 27/28 CZYTELNIA Urzedu Poiento PtUiii] lzanip*!|n.'*ti Twórca wynalazku: Zbigniew Kratochwil Uprawniony z patentu tymczasowego: „Elta" Fabryka Transformatorów i Aparatury Trakcyjnej im. Bo¬ jowników PPR, Lódz (Polska) Sposób wykonywania cylindrycznych uzwojen transformatorów o zwiekszonej wytrzymalosci udarowej Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywa¬ nia cylindrycznych uzwojen transformatorów o zwiekszonej wytrzymalosci udarowej, nawijanych dwoma lub wieksza, ale zawsze parzysta liczba ,dru- tów jako uzwojenie wywrotkowe ciagle.Znane sa sposoby wykonania uzwojen transfor¬ matorowych, w których przeplata sie zwoje w po¬ szczególnych cewkach, lecz przy malej liczbie zwo¬ jów w cewce przeplatanie zwojów jest malo efek¬ tywne, a Izolacja zwojowa jest stosunkowo gruba.W innych znanych uzwojeniach przelata sie nie zwoje w poszczególnych cewkach, lecz same cewki, ale dotychczasowa technologia nastrecza duze trud¬ nosci wykonawcze ze wzgledu na znaczna ilosc lu¬ towanych zlacz.Celem wynalazku jest opracowanie nowego spo¬ sobu wykonywania uzwojen transformatorowych o zwiekszonej wytrzymalosci udarowej przy jedno¬ czesnym uproszczeniu wykonawstwa pod wzgledem technologicznym.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku przez to, ze przy wykonywaniu cylindrycznych uzwojen transformatorowych o zwiekszonej wytdrzymalosci udarowej, nawijanych dwoma lub wieksza ale zaw¬ sze parzysta liczba drutów jako uzwojenia wywrot¬ kowe ciagle z wyprowadzeniem petli, które nastep¬ nie sie przecina w celu uzyskania zlacz, w kazdych kolejnych czterech cewkach sa ze soba polaczone pa¬ rami po dwie cewki polaczeniami wewnetrznymi.Pierwsze dwie kolejne cewki nawija sie o rosnacej 10 15 20 25 kolejnosci zwojów, w kierunku od zewnetrznej do wewnetrznej strony uzwojenia, a nastepne dwie cewki nawija sie o przeciwnej kolejnosci zwojów czyli o rosnacej kolejnosci w kierunku od wewnetrz¬ nej do zewnetrznej strony uzwojenia, powtarzajac ten cykl co cztery kolejne cewki, przy czym petle w zojaoh zewnetrznych wykonuje sie miedzy trzecia cewka pierwszych kolejnych czterech cewek i cewka druga nastepnych kolejnych czterech cewek.Po przecieciu tych petli laczy sie ze soba cewki srodkowe w kazdych kolejnych czterech cewkach, czyli petle wyprowadza sie po kolejnej cewce trze¬ ciej, siódmej, jedenastej itd., natomiast po przecieciu petli zlacza wykonuje sie miedzy kolejnymi cewka¬ mi trzecia.i druga, siódma i szósta, jedenasta i dzie¬ siata itd. Przy nawijaniu w pierwszym etapie cewki w sposób ciagly dwoma drutami lezacymi na sobie, w kazdych kolejnych czterech cewkach wykonuje sie polaczenia wewnetrzne laczace cewke pierwsza z cewka trzecia oraz cewke druga z cewka czwarta.W odmianie sposobu przeplecenie wykonuje sie w dwucewce wejsciowej w jej srodku miedzy cewka pierwsza i druga oraz polaczenia wewnetrzne lacza¬ ce cewke .pierwsza z cewka czwarta i cewke druga z cewka trzecia pierwszych kolejnych czterech ce¬ wek.W drugiej odmianie sposobu w pierwszym etapie nawija sie cewki w sposób ciagly czterema drutami, lezacymi po dwa na sobie i parami obok siebie, a z dwóch ostatnich drutów zewnetrznych wyko- 7438274382 3 nuje sie podwójne petle, przy czym petle te wyko¬ nuje sie przy przechodzeniu z cewki trzeciej do szó¬ stej, z siódmej do dziesiatej, z jedenastej dio czter¬ nastej itd., a po przecieciu tych petli laczy sie ze soba dwoma zlaczami kazda pare cewek srodkowych w kazdych kolejnych czterech cewkach, czyli cew¬ ke trzecia z cewka druga, — siódma z szósta, — jedenasta z dziesiata.Sposób wykonywania cylindrycznych uzwojen we¬ dlug wynalazku wprowadzil znaczne uproszczenie technologiczne, umozliwiajace zmniejszenie ilosci zlacz lutowanych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat uzwojenia w stanie wykonczo¬ nym ze zlaczami, fig. 2 — schemat uzwojenia po nawinieciu dwoma drutami na sobie jako uzwojenie ciagle wywrotkowe z petlami, niezbednymi do wy¬ konania zlacz, fig. 3 — schemat odmiany uzwojenia w stanie wykonczonym, fig. 4 — schemat odmiany uzwojenia po nawinieciu dwoma drutami lezacymi na sobie, w którym w dwucewce wejsciowej zastoso¬ wano dodatkowe przeplecenie wewnetrzne, fig. 5 — schemat drugiej odmiany uzwojenia w stanie wy¬ konczonym, a fig. 6 — schemat drugiej odmiany uzwojenia po nawinieciu dwoma drutami na sobie i dwoma drutami obok siebie jako uzwojenie ciagle wywrotkowe z podwójnymi petlami.Sposób wykonania uzwojenia polega na tym, ze w pierwszym etapie nawija sie cewki w sposób cia¬ gly dwoma drutami lezacymi na sobie, a w kazdych kolejnych czterech cewkach wykonuje sie polacze¬ nia wewnetrzne laczace cewke pierwsza z cewka trzecia oraz cewke druga z cewka czwarta. W zwo¬ jach zewnetrznych wykonuje sie petle P miedzy trze¬ cia cewka pierwszych kolejnych czterech cewek i cewka druga nastepnych kolejnych czterech ce¬ wek, a po przecieciu tych petli P laczy sie ze soba cewki srodkowe w kazdych kolejnych czterech cew¬ kach, czyli petle wyprowadza sie po kolejnej cewce trzeciej, siódmej, jedenastej itd., natomiast po prze¬ cieciu petli wykonuje sie zlacza Z miedzy kolejnymi cewkami trzecia i druga, siódma i szósta, jedenasta i dziesiata itd. (fig. 1 i 2).Odmiana sposobu wykonania uzwojenia polega na tym, ze przy nawijaniu dwoma drutami lezacymi na sobie w dwucewce wejsciowej wykonuje sie prze¬ plecenie w jej srodku miedzy cewka pierwsza i dru¬ ga oraz wykonuje sie polaczenia wewnetrzne lacza¬ ce cewke pierwsza z cewka czwarta, a cewke druga z cewka trzecia pierwszych kolejnych czterech ce¬ wek (fig. 3 i 4). Wyprowadzanie petli i wykonywa¬ nie zlacz przeprowadza sie podobnie jak przy spo¬ sobie podstawowym.Druga odmiana sposobu wykonania uzwojenia polega na tym, ze w pierwszym etapie nawija sie cewki w sposób ciagly czterema drutami, lezacymi po dwa na sobie i parami obok siebie, przy czym z dwóch ostatnich .drutów zewnetrznych wykonuje sie podwójne petle P przy przechodzeniu z cewki trzeciej do szóstej, z siódmej do dziesiatej, z jede¬ nastej do czternastej itd., a po przecieciu tych petli laczy sie ze soba dwoma zlaczami Z kazda pare ce- 4 wek srodkowych w kazdych kolejnych czterech cew¬ kach, czyli cewke trzecia z cewka druga, — siódma z szósta, — jedenasta z dziesiata (fig. 5 i 6).Przy wykonywaniu uzwojenia wywrotkowego s (fig. 5) w kazdych kolejnych czterech cewkach wy¬ konuje sie podwójne polaczenia wewnetrzne lacza¬ ce cewke pierwsza z cewka trzecia oraz cewke druga z cewka czwarta. 10 PL PL