Pierwszenstwo: 13.11.1971 (P. 151541) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 04.02.1975 74262 KI. 40c,7/04 MKP C22d7/04 CZYTELNIA Twórcy wynalazku: Janusz Pacalowski, Miroslaw Lachowski, Jerzy Heler Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Metali Niezelaznych, Gli¬ wice (Polska) Sposób topienia wiórów, otoczki i zlomu drobnokawalkowego, zwlaszcza z miedzi i jej stopów Przedmiotem wynalazku jest sposób topienia wiórów, otoczki i zlomu drobnokawalkowego, zwlaszcza z miedzi i jej stogów w elektrycznych piecach indukcyjnych. .:,% Dotychczas wióry, otoczke i zlom diobnokawal- kowy rtopd sie w piecach plomiennych lub elek¬ trycznych, indukcyjnych piecach otwartych, w po¬ staci sypkiej lub po uprzednimi zbrykietowaniu.Na kapiel zaczynowa utworzona po roztopieniu duzych kawalków wsadu, wprowadza sie ma cala powierzchnie metalowej kapieli mamitarowa ilosc wiórów, otoczki i drobnokawalkowego zlomu, wzglednie narzuca sie je na cala powierzchnie ka¬ pieli stopniowo w miare roztapiania.Sposób ten uniemozliwia stosowalnie topników na powierzchni kajpieli zaczynowej gdyz narzucenie wiórów otoczki wzglednie zlomu drobnokawalko¬ wego powoduje zakrzepniecie tego itopnilka i za¬ wisniecie wsadu w gardzieli pieca az do momentu ponowinego roztapiania zakrzepnietej warstwy przez kapM zaczynowa. Powoduje to znaczne przedluze¬ nie czasu wytopu oraz straty spowodowane utlenia¬ niem metalu przebywajacego dluzszy czas w pod¬ wyzszonej temperaturze nad powierzchnia kapieli.Podobnie w przypadku 'narzucania wiórów, otoczki i diDObnokawalkowego wsadu na cala p»owierzchinie kapieli zaczynowej nie pokrytej topnikiem, wyste¬ puja powazne straty wskutek utleniania metalu przebywajacego w atmosferze nagrzanego powietrza 10 15 25 30 nad ta kapiela, dochodzace do 7% wagowych wsadu.Celem wynalazku jest unikniecie wad i niedo¬ godnosci stosowania dotychczasowego sposobu to¬ pienia wiórów, otoczki i zlomu drobnokawalkowe¬ go, zwlaszcza z miedizi i jej stopów.Zagadnienie techniczne prowadzace do osiagnie¬ cia tego celu polega na opracowaniu sposobu topie¬ nia wiórów, otoczki i zlomu drobnokawalkowego, zwlaszcza z miedzi i jej stopów iw elektrycznych piecach indukcyjnych, zapewniajacego szybki pro¬ ces ich topienia przy minimalnych stratach z jed¬ noczesnym usuwaniem zanieczyszczen z kapieli me¬ talowej.Wytyczone zagadnienie techniczne zostalo roz¬ wiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze wióry, otoczke i zlom drobnokawalkowy zwlaszcza z miedzi i jej stopów rozdrabnia sie i suszy a na¬ stepnie wprowadza w sposób ciagly do znajdujacej sie w elektrycznym piecu indukcyjnym kapieli zaczy¬ nowej o temperaturze od 56 do H5°C wyzszej od temperatury topienia podstawowego skladnika sto¬ pu, zawierajacego od 30 ido 60% wagowych wegla¬ nu sodu, od 10 do 30% wagowych weglanu baru, od 10 do 30% wagowych fluorku wapnia oraz od 10 do 30% wagowych boraksu, w miejsce zawiro¬ wania tej kapieli, z szybkoscia zgodna z szybkoscia roztajpiania wsadu.Zastosowanie sposobu wedlug wynalazku zapew¬ nia szybkie topienie wiórów, otoczki i zlomu drob- 74 26274 262 3 nokawalkowego, zwlaszcza z miedzi i jej stopów, ogranicza straty metalu (podczas jego roztapiania, umozliwia stasowanie topników a tym samym za¬ pewnia poprawe wlasciwosci przetapianych metali ¦i stopów. Równoczesnie eliminuje koniecznosc bry- fcietowaiiia wsadiu.Ponizszy przyklad wyjasnia blizej sposób wedlug wynalazku. Do elektrycznego, indukcyjnego pieca otwantego o srednicy roboczej 1200 milimetrów, na powierzchnie kapieli aaczynowej o masie 600 kilogramów stopu zawierajacego 90% wago¬ wych miedzi i 10% wagowych cyny oraz w tempera¬ turze ill©0°C narzuca sie 10 kilogramów topnika o skladzie: 30% wagowych weglanu sodu, 30% wa¬ gowych weglanu baru, 30% wagowych fluorku wapnia i 10% wagowych (boraksu. W miejsce zawi¬ rowania kapieli zaczymowej wprowadza sie 1000 ki- Jograaiiaw zlomu miedzi przy sredniej masie jednej sztuki rówmej 30 kilogramów. Nastepnie ,po rozto¬ pieniu tego izlomu wprowadza sie do kapieli w imiejscu jej zawirowania ciagla struga 1000 kilo¬ gramów suchych wiórów stopu zawierajacego 90% wagowych miedzi i 10% wagowych cyny a jedno¬ czesnie porcjaimi dodaje sie lacznie 15 kilogramów topnika. Czas (topienia wynosi 30 imimut. Po rozto¬ pieniu wiórów dodaje sie do kapieli cyme w ilosci niezbednej dla uzyskania skladu chemicznego stopu. 5 90% wagowych imiedzi i 10% wagowych cymy.Uzysk calego procesu wynosi 99% w stosunku do masy wsadiu. Odlewy kokilowe próbek wykonane z uzyskanego stopu posiadaja wytrzymalosc na roz¬ ciaganie Rm=3l5 kilogramów na milimetr kwadra- 10 towy oraz wydluzenie wzgledne A5=15%. PL PL