Pierwszenstwo: , Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 74200 KI. la, 35 MKP B03b 9/06 Twórcywynalazku: Jerzy Iskra, Zygfryd Lupa, Stanislaw Blaszczynski, Czeslaw Dabrowski, Zygmunt Szendera, Jan Glenc, Leszek Chomicki, Marian Kozma Uprawniony z patentu tymczasowego: Huta Laziska Przedsiebiorstwo Panstwowe, Laziska Górne (Polska) Sposób odzyskiwania zelazostopów z piasków odpadowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwania zelazostopów z piasków odpadowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu. W szczególnosci do odzyskiwania zelazokrzemomanganu, zelazomanganu i zelazo¬ krzemu.Piaski odpadowe z zawartoscia zelazostopów powstaja w wyniku wysypywania form, czy tez koryt pias¬ kiem, który po wytopie wyrzuca sie dotychczas na haldy jako odpad. Piaski te zawieraja drobne frakcje metalicz¬ ne w postaci pelnowartosciowych zelazostopów i dotychczas nie sa odzyskiwane. Próby stosowania sposobami tradycyjnymi dla wzbogacania rud okazaly sie nieprzydatne ze wzgledu na mala dokladnosc rozdzialu i maly uzysk spowodowane obecnoscia ziarn równopadajacych. Przekazywanie frakcji na dotychczas znane stoly kon¬ centracyjne mimo iz dawaly prawidlowy rozdzial na frakcje o róznych ciezarach wlasciwych to mala ich wydajnosc praktycznie czynila proces technicznie nie przydatny. Stosowanie dotychczasowych metod wyma¬ galo kilku oddzielnych urzadzen jak na przyklad urzadzenia do rozdzialu, mokrego wstepnego, oddzielnych stolów koncentracyjnych, kazdy z osobnym napedem, pojemników miedzyoperacyjnych i urzadzen transporto¬ wych i dozowników.Celem wynalazku jest sposób odzyskiwania zelazostopów dajacy wlasciwy rozdzial piasku i zelazostopów, przy czym urzadzenie winno miec male wymiary przy duzej wydajnosci godzinowej, male zuzycie energii a ponadto winno byc proste w budowie z wykluczeniem dodatkowych miedzyoperacyjnych srodków transportu.Cel ten zostal osiagniety przez to, ze nadawa podawana jest na urzadzenie na którym nastepuje jednoczes¬ nie klasyfikacja i wzbogacanie wydzielonych klas ziarnowych, które odbywa sie na wspólnie polaczonych ele¬ mentach urzadzenia, przy czym najkorzystniej jest rozdzielac nadawe na rzeszocie na trzy klasy z których najdrobniejsza spada na pierwsza czesc plyty, która jest koncentracyjny stól, grubsza na druga czesc plyty — która jest równiez koncentracyjny stól, na stolach zachodzi rozdzial, przy wspóludziale wody podawa¬ nej na stoly koncentracyjne przy czym kazda nadawa rozdziela sie na piasek i na ciezka frakcje to jest zelazo¬ stopy, które odpowiednio spadaja zsypami ze stolu, zas piasek opada splywami do osadnika, przy czym, najgrub¬ sza klase z rzeszota stanowia grudki zelazostopów.2 74200 Urzadzenie do stosowania sposobu charakteryzuje sie tym, ze ma plyte, podzielona na najlepiej dwa stoly koncentracyjne, a nad plyta, do niej przymocowane, rzeszoto odpowiednio z dwoma sitami, przy czym zsyp sita dla klasy drobnej znajduje sie nad jedna czescia stolu, a zsyp dla klasy grubszej znajduje sie nad druga czescia stolu. Sito jest zamocowane do stolu koncentracyjnego uchwytami, majacymi regulatory polozenia sita. Urza¬ dzenie charakteryzuje sie ponadto tym, ze plyta stolów koncentracyjnych spoczywa na wahaczach ulozysko- wanych na nastawnych podporach, pozwalajacych na regulacje polozenia stolu, w szczególnosci kata nachylenia.Sposób powyzszy, jak wykazaly próby, pozwala na bardzo dokladne rozdzielenie frakcji, ponadto zelazo¬ stopy otrzymuje sie na gotowo w trzech klasach rozdzielonych, co pozwala na ich latwe i odpowiednie zagospo¬ darowanie. Stosowane urzadzenie jest male i w stosunku do innych znacznie wydajniejsze i bardziej ekonomi¬ czne, a ponadto, co jest zaskakujace, otrzymany piasek jest tak czysty, ze moze byc wielokrotnie stosowany, poza tym woda jest zuzywana w malych ilosciach z uwagi na stosowanie zamknietego obiegu. Zamocowanie rzeszota do plyty z wylotami nad stolami koncentracyjnymi jak i podzial pola plyty na dwa koncentracyjne stoly upraszcza konstrukcje, gdyz dla tych wszytkich elementów wystarcza jeden naped i calkowicie odpadaja srodki transportowe.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku przedstawiajacym urza¬ dzenie w perspektywie.Odpadowy piasek dostaje sie najlepiej za pomoca tasmowego podajnika 1 do wsypu 2, usytuowanego w górnej czesci obudowy rzeszota 29. Rzeszoto 29 jest sztywno zamocowane do plyty 10 za pomoca mocuja-' cych uchwytów 8 w postaci, na przyklad katowników zaopatrzonych w regulatory 9 polozenia rzeszota 29, na przyklad w postaci srub i otworów pozwalajacych na skracanie lub wydluzanie dlugosci uchwytów 8. Rzeszoto 29 ma najlepiej dwa sita, sito grube 3 górne, które przepuszcza brylki do szesciu milimetrów, sito dolne 4, które przepuszcza ziarna do jednego milimetra, a ponadto rzeszoto 29, ma zsyp 5 materialu drobnego, zsyp 6 materia¬ lu grubszego i zsyp 7 dla brylek powyzej szesciu milimetrów. Plyta 10 jest podzielona na dwie czesci, dla klasy drobnej 11 i dla klasy grubszej 12, przy czym nad kazda z tych czesci znajduje sie odpowiedni zsyp 5 lub 6 rzeszota 29. Plyta 10 jest osadzona na wahaczach 22 ulozyskowanych w nastawnych podporach 23 przymoco¬ wanych do stalych podpór 24. Do plyty 10 zamocowane jest cieglo 25, którego drugi koniec jest osadzony na korbie 26 lub mimosrodzie, który poprzez przekladnie 27 przenosi naped od silnika 28. Plyta 10 jest wyposazo¬ na w znane, majace ksztalt wydluzonych klinów progi, a w miejscach nadawy, które znajduja sie pod zsypami 5 i 6, rzeszota 29, znajduja sie wodne dysze 21, zasilane woda z pompy 20. Nadawa na plyte 10, która porusza sie ruchem posuwisto zwrotnym, przesuwa sie w dól i rozdziela sie. Klasy lzejsze poruszaja sie po drodze najkrót¬ szej, to znaczy prawie pionowo i opadaja w miejscach oznaczonych strzalkami 13 i 16, zas drobne klasy metalu opadaja zsypem 15, a grubsze frakcje metalu zsypem 17. Piasek opada do koryt 14, skad splywem 18 przedostaje sie do osadnika 19, w którym woda oddziela sie od piasku i zostaje ponownie uzyta do obiegu za pomoca pompy 20.Odzyskiwanie zelazostopów z piasków odpadowych przebiega nastepujaco: odpadowy piasek wpada do wsypu 2 rzeszota 29, które wraz z plyta 10 jest potrzasane ruchem posuwisto-zwrotnym, wykonywanym po luku, którego promieniem jest dlugosc wahacza 22. Rzeszoto 29 jest pochyle do poziomu w dól, liczac kierunek przeplywu materialu jak na rysunku w prawo. Pochylenie rzeszota 29 reguluje sie za pomoca regulatorów 9, które sa znane i stanowic je moga przestawne sruby. Nadawa na rzeszocie 29 rozdziela sie na przyklad na trzy klasy, pierwsza ponizej jednego milimetra, która opada przez dwa sita 3 i 4 i zsypem 5 opada na pierwsza czesc 11 koncentracyjnego stolu, druga, powyzej jednego milimetra do szesciu milimetrów, która przelatuje przez górne sito 3 i opada zsypem 6 dla frakcji sredniej na druga czesc 12 koncentracyjnego stolu oraz trzecia frakcja powyzej szesciu imilimetrów, która nie przechodzi przez sita, a stacza sie po nich do zsypu 7. Jak wykazaly próby brylki powyzej szesciu milimetrów stanowia czysty zalazostop i nadaja sie bezposrednio do dalszej przeróbki lub zastosowania. W miejsca na koncentracyjnym stole, na które z zsypów 5 i 6 opada rozdzielona nadawa, podaje sie dyszami 21 wode. Nadawa opada, przy czym czesci lekkie, a wiec piasek opadaja po linii najkrótszej, przeska¬ kujac przez najwyzsze progi i splywami 13 i 16 opadaja do piaskowych koryt 14, zas drobne frakcje zalazosto- pów przesuwaja sie nie tylko w dól, ale i w bok koncentracyjnych pól 11 i 12 i jako czysty odsiew opadaja zsypem 15 i 17 do osobnych zbiorników. Koncentracyjny stól jest dla tych odsiewów pochylony w kierunku poprzecznym do ruchu o kat okolo 20°, a w kierunku ruchu minimalnie o kilka milimetrów w dól. Tego rodzaju pochylenie, nie spotykane w koncentracyjnych stolach, powoduje duza wydajnosc stolu i jego male wymiary, zas nastawne podpory 23 pozwalaja na ustawienie najwlasciwszego kata pochylenia. Piasek odsiany opada stru¬ gami 13 i 16 do koryta 14, z którego opada do zbiornika-osadnika 19. Piasek moze byc nadal uzyty, a woda za pomoca pompy 20 wraca do obiegu i do wodnych dyszy 21.Sposób odzyskiwania zalazostopów z piasku wedlug wynalazku, pozwala na szybkie i skuteczne oddziele¬ nie piasku od drobin zelazostopów, przy czym zelazostopy odrazu sa oddzielone w klasach, co ulatwia ich74 200 3 wykorzystanie. Ponadto urzadzenie jest male i ekonomiczne, posiada jeden naped dla dwudzielnej plyty 10 i rzeszota 29, zas znaczne pochylenie stolów koncentracyjnych powoduje duza wydajnosc. Regulacja nachylenia rzeszota 29 i plyty 10 pozwala na dobór optymalnego kata pochylenia i na otrzymanie jak najczystszych frakcji w najkrótszym czasie.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku nadaja sie miedzy innymi do odzyskiwania zelazokrzemomanganu, zelazomanganu i zelazokrzemu, a ponadto urzadzenie dzieki mozliwosci ustawienia kata pochylenia rzeszota 29, jak i kata pochylenia koncentracyjnego stolu, jest uniwersalne i mozna na nim rozdzielac frakcje w bardzo rozleglych granicach róznicy ciezarów. Jest rzecza oczywista, ze mozna stosowac sita wielozakresowe, wówczas plyta 10jest podzielona nie na dwie czesci, a na wiecej, tyle ile frakcji chcemy otrzymac. PL