Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.12.1974 73917 U. 17g,5/01 MKP Fl7c5/00 CZYTELNIA Twórcywynalazku: Henryk Bara, Edward Lorek, Jan Sorek Uprawniony z patentu tymczasowego.'Chorzowskie Zaklady Chemiczne Przemyslu Terenowego „ZACHEM", Chorzów-Batory (Polska) Sposób napelniania gazem naboi do syfonów i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób napelniania naboi syfonowych gazem w postaci dwutlenku wegla, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany dotychczas sposób oraz urzadzenie do napelniania naboi syfonowych nastreczaja duzo trudnosci wynikajacych z braku mozliwosci regulacji wymaganej kazdorazowo ilosci gazu do napelniania naboi syfono¬ wych, co pozwoliloby uniknac dotychczasowych duzych strat drogiego produktu wypuszczanego w czasie napel¬ niania do otoczenia.Znane urzadzenia stosowane do tego celu posiadaja konstrukcje przystosowana do prac recznie wykonywa¬ nych, poczawszy od recznego podawania naboi do komory napelniajacej, otwierania i zamykania zaworu doply¬ wu gazu, az do koncowego cyklu operacji zamkniecia wlotu naboju metalowym korkiem. Zamykanie wlotu dokonuje sie za pomoca ruchomego stempla poruszanego reczna dzwignia. Zamykanie .wlotu naboju odbywa sie pod cisnieniem rzedu 70 atn. co nastrecza duzo trudnosci i wysilku ludzkiego w celu uzyskania szczelnego zamkniecia.Dotychczasowy sposób napelniania gazem naboi charakteryzuje sie tym, ze gaz ze zbiornika do komory napelniajacej glowicy doprowadza sie w sposób ciagly. Regulacje doplywu prowadzi sie zaworem recznie zamy¬ kanym. Reczna regulacje doplywu gazu prowadzi sie dlatego, ze kanal przelotowy gazu do komory napelniaja¬ cej wykonany jest w korpusie glowicy, bez mozliwosci regulacji. Tego rodzaju rozwiazanie konstrukcyjne z góry wyklucza unikniecie duzych strat gazu.Znane rozwiazania komór napelniajacych sa tak skonstruowane, ze komore robocza stanowi wydrazenie osiowe w korpusie glowicy, która od dolu zamknieta jest szyjka naboju uszczelniona pierscieniem metalowym lub gumowym usytuowanym w korpusie na wysokosci szyjki naboju. Górne zamkniecie komory stanowi rucho¬ my stempel zakonczony grotem sluzacy wylacznie do zamykania korkiem wlotu naboju po napelnieniu gazem.Napelnianie komory i naboju gazem nastepuje po wprowadzeniu i uszczelnieniu wlotu w komorze po czym otwiera sie recznie zawór doprowadzajacy ze zbiornika gaz a po napelnieniu naboju zamyka sie wlot metalowym korkiem za pomoca ruchomego stempla poruszanego recznie wrzecionem lub dzwignia. Uwolnienie naboju2 73 917 nastepuje przez zwolnienie nacisku stempla.Wada omawianego sposobu jest powstawanie duzej ilosci wybraków podczas napelniania, spowodowane przede wszystkim niedowaga gazu w naboju. Wybraki produkcji powoduje przede wszystkim mala szczelnosc zamkniecia wlotu czego nie da sie uniknac lub zmniejszyc z uwagi na duza rozbieznosc w wywieranym recznie nacisku na korek zamykajacy wlot do naboju.Wymienionych trudnosci w dotychczasowym sposobie napelniania mozna uniknac stosujac napelnianie naboi syfonowych sposobem wedlug wynalazku.Naboje syfonowe do napelniania wedlug wynalazku podawane sa w przestrzen robocza urzadzenia za pomoca ruchomego obrotowo uchwytu, a nastepnie po napelnieniu nadal przesuwane sa w nim az do miejsca przeznaczenia czyli do otworu wylotowego znajdujacego sie w pewnej odleglosci od przestrzeni roboczej skad za pomoca pochylej rynny spadaja do miejsca przeznaczenia. Napelnianie przebiega w specjalnie skonstruowanej glowicy dozujacej zaopatrzonej w komore napelniajaca. Dolne zamkniecie komory stanowi szyjka naboju wpro¬ wadzona do otworu i uszczelniona w nim dzialaniem sily wywierajacej wstepny naciskana glowice dozujaca.Górne zamkniecie komory stanowi cylindryczny trzpien przytwierdzony do stempla glowicy, spelniajacy role przelotu gazu i zamkniecie wlotu naboju korkiem po napelnieniu gazem. Glowica do napelniania polaczona jest ze zbiornikiem gazu w sposób ciagly metalowym przewodem. Zamkniecie i otwarcie wlotu gazu nastepuje za pomoca ruchu osiowego stempla wywolanego dzialaniem mechanizmu silowego.Napelnianie objetosci komory i naboju gazem odbywa sie podczas ruchu stempla w dól i przebiega w scisle okreslonym czasie. Czas napelniania gazem pod cisnieniem rzedu 70 atn. trwa bardzo krótko po czym nastepuje zamkniecie trzpieniem wlotu naboju. Z chwila zamkniecia wlotu naboju otwiera sie zawór regiilujacy przeplyw cieczy do mechanizmu silowego, zwalnia sie nacisk stempla przez dzialanie sprezyny oporowej wracajac do pozycji wyjsciowej po czym samoczynnie uruchamia sie mechanizm obrotowy uchwytu naboi i cykl taki powta¬ rza sie od nowa.Istota wynalazku polega na tym, ze napelnianie naboi gazem przeprowadza sie w glowicy dozujacej w której gaz do napelniania podaje sie porcjami ruchomym osiowo stemplem. Zas ilosc gazu wymagana do napelniania naboju, okreslona jest jako funkcja srednicy kanalu przelotowego i czasu otwarcia wlotu gazu, która uwarunkowana jest szybkoscia przesuwu stempla na drodze „a" przy czym wielkosc ta moze byc regulowana w zaleznosci od objetosci naboju.Jak wynika z przedstawionego opisu w urzadzeniu bedacym równiez przedmiotem wynalazku najistotniej¬ sza cecha znamienna jest okreslona konstrukga urzadzenia skladajacego sie z kilku zespolów mechanizmów napedowych.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony na przykladzie wykonania, na którym fig. 1 obrazuje urzadze¬ nie przedstawione schematycznie w widoku z przodu, a fig. 2 przedstawia glowice dozujaco-zamykajaca w prze¬ kroju osiowym polaczona jednym koncem z mechanizmem silowym.Zgodnie z przedstawionym na fig. 1 urzadzenie sklada sie z mechanizmu silowego 1 zaopatrzonego w mo¬ cujace obejmy 20 i glowice dozujaca zamykajaca 2, hydraulicznego ukladu zasilania 5, 6, 18, mechanizmu podajacego naboje 10, 11 usytuowanego na górnej plaszczyznie plyty roboczej 4 przy czym oba zespoly mechanizmów sa wzajemnie polaczone mechanizmem przekladniowo krzywkowym 7 o wspólnym napedzie 12 usytuowanym na podstawie plyty 21 stanowiacej spód obudowy urzadzenia 13.Mechanizm silowy 1 ustawiony jest prostopadle w osi symetrii plaszczyzny roboczej 4 wspartej na kolum¬ nach 3 ustawionych symetrycznie na plycie 4 pomiedzy kolumnami usytuowany jest obrotowo uchwyt naboi 11 polaczony mechanizmem dzwigniowym 10 zamocowanym na dolnej plaszczyznie plyty 4. Wprowadzanie w ruch mechanizmu dzwigniowego 10 nastepuje za pomoca popychacza krzywkowego 9, przekladni 7, napedza¬ ne silnikiem 12 za pomoca klinowego paska.Silnik 12 posiada kolo pasowe dwustopniowe 35 sluzace do jednoczesnego napedu pompy olejowej 5, ukladu hydraulicznego i przekladni slimakowo krzywkowej, której czopy walka wystajace poza obudowe zaopa¬ trzono w odpowiednio uksztaltowane krzywki z których jedna sluzy jako naped stolu obrotowego 11 a druga polaczona z ciegnem 8 sluzy jako regulacja zaworu 15 do regulacji obiegu cieczy.Mechanizm silowy 1 stanowi znany rodzaj napedu hydraulicznego, którego czesc robocza stanowi mecha¬ nizm silowy zakonczony tloczyskiem la sluzacy jako uchwyt 2a glowicy dozujacej 2. Glowica dozujaca sklada sie z cylindrycznego korpusu, suwliwego stempla 22 polaczonego dolna plaszczyzna z trzpieniem zaciskowym 25, prowadnicy trzpienia 27, sprezyny oporowej 32 usytuowanej na stemplu 22 jednym koncem wdartej o pierscieniowy wspornik 23 a drugim o korpus glowicy 2.Korpus glowicy zaopatrzony jest w otwór do polaczenia doprowadzenia gazu 2a i otwór wlotowy 2b oraz prowadnik 33 stempla 22. Stempel 22 na zewnetrznej plaszczyznie posiada osiowe wglebienie o scisle okreslonej73 917 3 dlugosci „a" zakonczone prostopadle wydrazonym otworem w kierunku osi symetrii stanowiacym polaczenie z osiowo wydrazonym kanalem przelotowym gazu 24 do komory napelniajacej 28a. Stempel na swym obwodzie posiada kilka pierscieni uszczelniajacych 34. Trzpien zaciskowy polaczony jest ze stemplem gwintowo i uszczel¬ niony podkladka 26. Prowadnik trzpienia 27 wykonany jest w ksztalcie tulei walcowej od dolu zaopatrzonej w pierscien uszczelniajacy przytwierdzony do niej nakretka dociskowa 30. Prowadnik trzpienia 27 polaczony jest z korpusem 2 nakretka laczaca 29.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku polega na równoleglym dzialaniu dwu zespolów napedzanych jednym silnikiem 12. Uklad hydrauliczny zasilany pompa olejowa 5 pracuje jednostajnie a uruchamianie ukladu silowego 1 nastepuje w zaleznosci od wykonywanych czynnosci mechanizmu podajacego 10 nabój 31.Urzadzenie wedlug wynalazku jest latwe w obsludze bo w praktyce ogranicza sie wylacznie do recznego wkladania naboi do uchwytu obrotowego 11 nie wymaga duzo miejsca, natomiast posiada duza zdolnosc produk¬ cyjna w stosunku do znanych tego rodzaju urzadzen. PL PL