PL73842B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 02.09.1971 (P.150312) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.07,1975 73842 K1.18b,l/08 MKP C21c 1/08 Twórcy wynalazku: Kazimierz Korecki, Leopold Juszczyk, Wladyslaw Scieszka, Andrzej Lachiewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Odlewnictwa, Kraków (Polska) Sposób wytwarzania wysokoweglowego i wysokomanganowego zeliwa perlitycznego w zeliwiakach z kwasnym wylozeniem Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wy¬ sokoweglowego i wysokomanganowego zeliwa perlitycz¬ nego, w zeliwiakach o kwasnym wylozeniu, przezna¬ czonego do wykonywania odlewów, a zwlaszcza wlew¬ nic stalowych i osprzetu hutniczego.Obecnie, osprzet hutniczy na przyklad wlewnice sta¬ lownicze wykonuje sie z sizarych zeliw o strukturze ferrytycznej wzglednie ferrytyczno-perlitycznej wytapia¬ nych w zeliwiakach z kwasnym wylozeniem. Ten rodzaj zeliwa, oparty o surówki odlewnicze hematytowe i pól- hematytowe zapewnia wprawdzie w znacznym stopniu odpornosc wytwarzanych wlewnic, na lak zwany udar cieplny i pekniecia scian, jednakze nie zabezpiecza optymalnych wlasnosci zeliwa wlewmicowego zapewnia¬ jacych maksymalna zywotnosc wykonywanych wlewnic.Wlewnice wykonane z tego nodzaju zeliw posiadaja bowiem niska odpornosc na siatke pekniec i deforma¬ cje scian, a takze szereg innych wad wynikajacych ze sklonnosci tego tworzywa do „rosniecia" i „luszczenia" powodujacych zniisizczeniie itoboczych powierzchni, co jest przyczyna w przypadku wlewnic, przedwczesnego wycofywania ich z eksploatacji, oraiz obnizenia zywo¬ tnosci.Wytwarzane dotychczasowym sposobem zeliwo o per¬ litycznej strukturze osnowy metalicznej, w zeliwiakach z kwasnym wylozeniem, mimo wysokich wlasnosci od¬ pornosci na siatke pekniec prowadzacych dlo zniszczenia powierzchni wlewnic wspólpracujacych z ciekla stala, nie znalazlo szerokiego zastosowania z uwagi na duza 10 15 20 25 30 sklonnosc do tworzenia przedwczesnych pekniec scian na calej grubosci.Zadaniem technicznym do joziwiazanaa bylo opra¬ cowanie sposobu wytwarzania wysokoweglowego i wy¬ sokomanganowego zeliwa perlitycznego posiadajacego jednoczesnie wysoka odpornosc na siatke pekniec i pek¬ niecia scian odlewanych wlewnic. Tego irodzaju zeliwa nie udaje sie wytwarzac w sposób produkcyjny, zwla¬ szcza odnosnie uzyskiwania wysokich zawartosci wegla okolo 4% w zeliwiakach z powszechnie stosowanym kwasnym wylozeniem. Natomiast zeliwiaki z wylozeniem zasadowym z uwagi na bardzo duze trudnosci i koszt ich eksploatacji, sa instalowane w odlewniach jedynie w wyjatkowych przypadkach i praktycznie nie znajduja zastosowania w produkcji tego typu zeliwa.Zadanie zostalo irozwiazane przez opracowanie sposo¬ bu wyitwaiTzania wysokoweglowego i wysokomangano¬ wego zeliwa perlitycznego, w powszechnie stosowanych w przemysle zeliwiakach z kwasnym wylozeniem, po¬ legajacego na zastosowaniu we wsadzie metalowym ze¬ liwiaka, dominujacej ilosciowo, surówki maitenowskiej o scisle okreslonym pochodzeniu i skladzie chemicznym zwlaszcza odnosnie wysokich zawartosci wegla, man¬ ganu i fosforu.Sposób wytwarzania zeliwa wedlug wynalazku, polega na zastosowaniu we wsadzie zeliwiaka wysokowegjlowych i wysokomanganowych surówek martenowskich pocho¬ dzacych z produkcji wielkich pieców nastawianych na okresowa produkcje zelazomanganu, które wykorzystuja w nabojach wsadowych, przy wytapianiu tych surówek 7384273842 spieki, pyly, zuzle, pochodzace z produkcji Fe — Mn, zachowujac w surówce stanowiacej minimum 50% ciezarowych wsadu zetowiekowego wysokie zawartosci: wegla minimum 4,1%, manganu 1,0—2,5%, krzemu minimum 0,8% oraz fosforu 0,10—0,40%.Pozostala czesc wsadu zeliwiaka stanowi surówka odlewnicza, zlom wlewnicowy, zlom stalowy itp. uzu¬ pelniajace zawartosc krzemu w zeliwie do poziomu 0,7—1,4%.Zeliwo wedlug wynalazku wytwarzane jest przy za¬ chowaniu temperatury spustu zeliwa na rynnie w gra¬ nicach 1250—1350°C, onaz temperatury zalewania form w granicach 1180—1220°C. Wlasnosci wysokoweiglowej i wysokomaniganowej surówki martenowskiej uzyskane w procesie metalurgicznym wielkich pieców zapewniaja, w procesie przetapiania jej w zeliwiaku z kwasnym wylozeniem, uzyskanie w zeliwie, w sposób kierowany i powtarzalny wysokich zawartosci wegla w granicach okolo 4%.Wysoka zawartosc manganu w surówce martenowskiej, przy odpowiedniej regulacji w niej i w pozostalych skladnikach wsadu metalowego krzemu, umozliwia rów¬ nolegle uzyskanie, przy zawartosci manganu w zeliwie okolo 0,8—1,3% i krzemu okolo 0,7—1,4%, peiilitycznej ustabilizowanej struktury metalicznej w odlewach, przy odpowiedniej korzystnej wielkosci, ksztalcie i rozmie¬ szczeniu platków grafitu, zapewniajac wysokie wlasnosci odpornosci, zeliwa na siatke pekniec i zniszczenie ro¬ boczych scian wytwarzanych wlewnic.Sposób wedlug wynalazku zapewnia uzyskanie wy¬ maganych w zeliwie peditycznym wysokich zawartosci wegla okolo 4% i wysokich zawartosci manganu w granicach 0,8—1,3% poprzez wpiiowadzenie tych pier¬ wiastków znajdujacych sie w surówce martenowskiej.Oddzialywanie wysokich zawartosci manganu zawar¬ tych w wysokoweglowej i wysokomanganiowej surówce martenowskiej jest w procesie topienia zeliwa ko¬ rzystne, zwlaszcza z uwagi na mozliwosc skutecznego obnizenia szkodliwej domieszki siarki w zeliwie i zmia¬ ny jej niepozadanej strukturalnej postaci. Stad tez ilosc manganu wprowadzona w surówkach, moze byc zasta¬ lo 15 20 25 30 35 40 piona zelazo-manganem, wzglednie surówka zwiereiadli- sita w ilosci maksimum 10%.Domieszka fosforu, w tych warunkach posiada nawet pozadane wlasnosci i wprowadzona jest w surówce i zeliwie w szerokich granicach w ilosci 0,10—0,40%.Nizszy koszt wsadu metalowego zeliwiaków wynikajacy z zastosowania w miejsce surówek odlewniczych, tan¬ szych na przyklad w produkcji wlewnic surówek mar- tenawskich, zwieksza dodatkowe efekty ekonomiczne spowodowane podwyzszeniem zywotnosci wlewnic wy¬ konywanych z zeliwa wytwarzanego sposobem wedlug wynalazku. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wysokoweglpwego i wysoko- manganowego zeliwa perlityczneigo w zeliwiakach z kwasnym wylozeniem, zapewniajacy uzyskanie wysokich zawartosci: wegla 4%, manganu 0,8—1,3%, krzemu 0,7—1,4% i fosforu 0,10—0,40%, znamienny tym, ze we wsadzie metalowym zeliwiaka stosuje sie wysoko- weglowa i wysokomaniganowa surówke mantenowska pochodzaca z produkcji wielkiego pieca ustawionego na okresowa produkcje zelazo-manganu i wykorzystu¬ jacego w nabojach wsadowych przy wytapianiu tych surówek: spieki, pyly, zuzle i tym podobne skladniki pochodzace z produkcji Fe—Mn, przy zachowaniu wy¬ sokich zawartosci w surówkach wegla w ilosci minimum 4,1%, manganu w ilosci 1,0—2,5%, krzemu minimum 0,8%, fosfioru 0,1—0,40% oraz przy dotrzymaniu je| ilosci wynoszacej minimum 50% ciezaru wsadu meta¬ lowego zeliwiaka, z tym iz w pozostalej czesci wsadu zeliwiaka regulujacej zawartosc krzemu w zeliwie, sto¬ suje sie surówki odlewnicze, zeliwny zlom wlewnioowy, zlom stalowy, a takze zelazo-mangan wzglednie surówke zwierciadlista zastepujac w ilosci maksimum 10% man¬ gan w surówkach.

2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze proces metalurgiczny prowadzi sie z zachowaniem temperatury spustu zeliwa na rynnie w granicach 1250—1350°C i temperatury odlewania w granicach 1180—1220°C. WDA-l. Zam. 2128. Naklad 110 eg. Cena 10 zl PL PL