Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.01.1975 73779 KI. 47P.55/24 MKP FI 61 55/24 CZYILLNIA Urzedu Potentcrwogo Polakiej lacryEteK.|.-q Ludnej Twórcy wynalazku: Zygmunt Dabinski, Wojciech Halota, Mieczyslaw • Miller, Jan Perek Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób usuwania narostów krystalicznych i twardych osadów z wewnetrznych scian przewodów rurowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania narostów krystalicznych i twardych osadów jakie tworza sie na scianach wewnetrznych przewodów rurowych w czasie transportowania cieczy oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu. 5 W znanych dotychczas i stosowanych przewodach, skladajacych sie z rur stalowych, przeznaczonych do przesylania na przyklad wody ogrzanej do tem¬ peratury okolo 340°K, tworza sie bardzo twarde na- rosty skladajace sie glównie z gipsu, który wytraca 10 sie najintensywniej w tej temperaturze. Po pewnym czasie, na skutek stalego narastania osadów prze¬ swit przewodu rurowego zmniejsza sie do tego stop¬ nia, ze dalsze uzywanie rurociagu jest praktycznie niemozliwe. Zachodzi wiec koniecznosc rozebrania 15 rurociagu celem oczyszczenia poszczególnych rur w sposób mechaniczny, co jest szczególnie praco¬ chlonne, kosztowne i klopotliwe ze wzgledu na ko¬ niecznosc wylaczenia rurociagu z ruchu.Znane sa sposoby oczyszczania stalowych prze- 20 wodów rurowych, które polegaja na wprowadzaniu do rozkreconych poszczególnych odcinków rur, me¬ chanicznych urzadzen czyszczacych, takich, jak skrobaki, frezy itp. Urzadzenia te wykonuja we¬ wnatrz rury ruch obrotowy lub posuwisty zdziera- 25 jac przy tym warstwe narostu krystalicznego lub twardego osadu. Zasadnicza wada takiego sposobu usuwania narostów z wewnetrznej sciany rury jest miedzy innymi to, ze wymaga on kazdorazowo roz¬ krecania rurociagu i po oczyszczeniu ponownego 30 jego montazu. Poza tym mechaniczne urzadzenia czyszczace sa klopotliwe w uzyciu, a przy tym nisz¬ cza scianke wewnetrzna rury.Znany jest równiez inny sposób usuwania osadu z rur polegajacy na wprowadzaniu do tych rur strumienia wody pod duzym cisnieniem. Sposób ten jest pracochlonny, wymaga stosowania specjalnego sprzetu, to jest pomp wysoko cisnieniowych i dysz, a przy tym nie zawsze daje pozadany efekt. Czesto bowiem usuwany strumieniem wody osad tworzy korki trudne do usuniecia.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i niedogodnosci przez zastosowanie sposobu umozliwiajacego periodyczne kruszenie tworzacego sie wewnatrz przewodu rurowego osadu i usuwanie go na zewnatrz bez potrzeby rozkrecania tego ru¬ rociagu.Cel ten zostal osiagniety za pomoca sposobu we¬ dlug wynalazku. Istota tego sposobu polega na tym, ze w okreslonych odstepach czasu, zaleznych od ro¬ dzaju transportowanej mieszaniny lub cieczy, zgina sie i ugniata elastyczne sciany transportujacego przewodu rurowego. Zginanie i ugniatanie wyko¬ nuje sie tak, aby tworzaca sie wewnatrz przewodu warstwa osadu byla poddawana naprzemian na¬ prezeniom sciskajacym lub rozciagajacym. Do tego celu mozna wykorzystac urzadzenia mechaniczne, elektromechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, wzglednie mozna przewód elastyczny ugniatac recz¬ nie. Glówna zaleta sposobu wedlug wynalazku jest 73 77973 779 . 3 zapobieganie tworzeniu sie osadów i biezace ciagle usuwanie okruchów tworzacych sie narostów bez potrzeby rozkrecania i wylaczania z ruchu przewo¬ du transportujacego, jak to ma miejsce przy zna¬ nych dotychczas sposobach. Wynalazek umozliwia wiec stale utrzymanie pelnej sprawnosci rurociagu przy niezmiennych oporach przeplywu cieczy.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadze¬ nie do stosowania opisanego wyzej sposobu usuwa¬ nia narostów i osadów z wewnetrznych scian prze¬ wodów rurowych. Istota tego urzadzenia polega na zastosowaniu korytka w ksztalcie litery „V" w prze¬ kroju poprzecznym, zaopatrzonego z boków w uch¬ wyty rozmieszczone w równych odstepach. We¬ wnatrz tego korytka u dolu jest ulozony przewód elastyczny umieszczony w odcinkach rury stalowej.Natomiast w czesci górnej korytka znajduje sie przewód transportujacy, który jest polaczony z tym korytkiem za pomoca obejm, przy czym zagiete konce tych obejm zaczepione sa o uchwyty korytka.Poza tym odcinki rury stalowej sa rozmieszczone symetrycznie wzgledem obejm. Glówna zaleta urza¬ dzenia wedlug wynalazku jest jego prosta konstruk¬ cja, latwa zarówno w wykonaniu, jak i w obsludze oraz niezawodna w dzialaniu.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podluzny przekrój osiowy rurociagu transportujacego w cza¬ sie jego normalnej pracy, fig. 2 — ten sam rurociag w czasie jego przeginania i kruszenia osadu, fig. 3 — przekrój poprzeczny rurociagu i urzadzenia wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 2, a fig. 4 — prze¬ krój poprzeczny rurociagu i urzadzenia wzdluz linii B—B zaznaczonej na fig. 1.Jak uwidoczniono na rysunku, transportujacy, elastyczny, rurowy przewód 1 jest umieszczony w korytku 2 w ksztalcie litery „V" w przekroju po¬ przecznym, do którego jest przymocowany obejma¬ mi 3. Obejmy te sa zaczepione o uchwyty 4 swoimi zagietymi koncami 5, przy czym uchwyty 4 sa trwa¬ le zamocowane do korytka 2 i sa rozmieszczone w jednakowych odstepach. W dolnej czesci korytka 2 jest umieszczony elastyczny przewód 6 umieszczo¬ ny w krótkich odcinkach stalowej rury 7, które to odcinki sa rozmieszczone symetrycznie wzgledem obejm 3. ' Mocowanie przewodu 1 w korytku odbywa sie 4 przez nacisniecie tego przewodu tak, aby dolne, za¬ giete konce 5 obejmy mogly Wejsc w wyciecia- uchwytu 4.Usuwanie krystalicznych narostów i twardych osadów z przewodów rurowych zgodnie z wyna¬ lazkiem odbywa sie w nastepujacy sposób.W okreslonych odstepach czasu, zaleznych od ro¬ dzaju transportowanej cieczy, elastyczny przewód 6 wypelnia sie ciecza, lub powietrzem sprezonym.Wskutek tego czesci 8 przewodu 6 znajdujace sie pomiedzy odcinkami stalowej rury 7 zwieksza swo¬ ja srednice, wywierajac tym samym nacisk na umieszczony wyzej rurowy przewód 1. Pod wply¬ wem nacisku czesci 8 przewodu 6 nastepuje prze¬ giecie dolnej sciany rurowego przewodu 1 co spo¬ woduje popekanie warstwy 9 osadu tworzacej sie na wewnetrznej powierzchni tego przewodu. Przez periodyczne napelnianie i opróznianie przewodu 6 ciecza lub gazem wytwarza sie w rurowym prze¬ wodzie 1 zmienne naprezenia sciskajace lub roz¬ ciagajace, niszczace przy tym strukture tworzacych sie narostów i osadów, których skruszone czesci sa nastepnie porywane przez strumien •przeplywajacej cieczy i wydalone na zewnatrz przewodu 1. PL PL