Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest element mocujacy, znajdujacy zastosowanie w technice za- mocowan, szczególnie w budownictwie i górnictwie, w srodowisku twardych wytworów betonowych, wzglednie skal o duzej twardosci. Znana jest, na przyklad z polskiego opisu patentowego nr PL 195902 B1, kotew tulejowa z mon- tazowym ciegnem szybkiego montazu i osadzakiem blokujaco-ciagnacym, skladajaca sie z tulei mon- tazowej ze strefa rozprezno-blokujaca, oraz z ciegna montazowego, wyposazonego w górnej czesci w klin rozprezny w ksztalcie odwróconego stozka scietego. Tuleja montazowa polaczona jest niero- zerwalnie z ciegnem za pomoca zagniecenia zlokalizowanego ponizej strefy rozprezno-blokujacej, powstalej przez wykonanie wzdluznych szczelin w koncówce tej tulei. Do koncówki z wzdluznymi szczelinami wchodzi klin rozprezny o ksztalcie odwróconego stozka scietego. Przylozenie sily wzdluz- nej do ciegna powoduje zaglebianie sie klina rozpreznego, opartego o dno otworu, do wnetrza strefy rozprezno-blokujacej, efektem czego jest rozchylanie szczelinowej koncówki tulei, a wiec rozpieranie jej o scianki otworu. Znana jest równiez z opisu polskiego zgloszenia patentowego P89040 glowica rozprezna kotwi stosowanej w górnictwie do wzmacniania skal, wzglednie jako zawiesie dla elementów wyposazenia technologicznego. Glowica rozprezna ma polaczony z zerdzia rozpierak i tuleje rozprezna, skladajaca sie z co najmniej dwóch, stanowiacych jej wzdluzne wycinki, szczek zaporowych, polaczonych ze soba sprezystymi obejmami. Rozpierak ma rozmieszczone po bokach listwy rozporowe, ustawione ukosnie z rozchyleniem ku wewnetrznej koncówce kotwi, a w poszczególnych szczekach rozporowych, od we- wnetrznej strony, utworzone sa dopasowane ksztaltem do listew rozporowych wspólpracujace z nimi rowkowe prowadnice. Utrzymywanie tulei rozpreznej w stanie rozpartym o scianki otworu kotwiowego realizowane jest za pomoca sprezynowego ukladu podtrzymywania tulei rozpreznej, opartego o staly pierscien zamocowany na zerdzi kotwi. Zastosowanie rozpieraka wyposazonego na zewnetrznej powierzchni w bruzdy i rowkowe pro- wadzenia dla tulei rozpreznej znane jest równiez z innych konstrukcji kotwi o dzialaniu rozpreznym, przykladowo z opisu patentowego PL/EP 3066347 T3, czy tez zwlaszcza z opisu patentowego PL/EP 3049161 T3. W przedstawionych powyzej rozwiazaniach do osadzenia i rozparcia zerdzi kotwi w otworze kotwiowym oprócz rozpieraka i samej zerdzi stosowana jest tuleja rozprezna, wielokrotnie o stosun- kowo zlozonej budowie. To zas, oprócz zwiekszenia pracochlonnosci osadzania kotwi, wplywa na pod- wyzszenie kosztów. Celem wzoru uzytkowego jest opracowanie konstrukcji takiego elementu mocujacego, sluzacego do zakotwiania, zwlaszcza w srodowisku zwiezlym o znacznej twardosci, w którym tuleja rozprezna nie wystepuje, przy utrzymaniu sprawnosci dzialania zakotwienia. Element mocujacy wedlug wzoru uzytkowego sklada sie z preta o powierzchni ryflowanej, z jed- nego konca nagwintowanego, a z drugiego, swobodnego konca majacego scieta stozkowo krawedz obwodowa, oraz ze wspólosiowego do tego preta rozpieraka o postaci dwóch polaczonych ze soba wspólnymi podstawami stozków scietych, którego tylna czesc stozkowa, usytuowana od strony swo- bodnego konca preta, ma zbieznosc mniejsza niz czesc przednia i na obwodzie ma wyciecia prowa- dzace. Istota wzoru uzytkowego polega na tym, ze swobodny koniec preta ma wzdluzne, przelotowe szczeliny wykonane wzdluz dwóch prostopadlych do siebie plaszczyzn, przecinajacych sie w osi wzdluznej preta, a rozpierak na stozkowej tylnej czesci ma równomiernie rozmieszczone cztery wzdluzne, dwuscienne wyciecia prowadzace o przekroju zasadniczo trójkatnym, których dolne krawe- dzie usytuowane wzdluz dwóch prostopadlych do siebie plaszczyzn, przecinajacych sie w osi wzdluznej rozpieraka, sa zbiezne do jego osi wzdluznej i przecinaja sie z nia za zakonczeniem stozkowej tylnej czesci rozpieraka, przy czym dlugosc przelotowych szczelin jest nie mniejsza od dlugosci wyciec pro- wadzacych stozkowej tylnej czesci rozpieraka. Korzystnie dolne krawedzie wyciec prowadzacych rozpieraka sa nachylone wzgledem jego osi wzdluznej pod katem samohamownym. Zasadnicza zaleta elementu mocujacego wedlug wzoru uzytkowego jest prostota konstrukcji i dzialanie bez potrzeby wykorzystywania dodatkowych czesci konstrukcyjnych. Wstepnie zlozony ele- ment mocujacy, w którym rozpierak doczepiony jest do swobodnego konca preta sciankami wyciec prowadzacych, wchodzacych w odpowiadajace im szczeliny swobodnego konca preta wsuwa sie do wywierconego na wymiar otworu i dzialajac na pret od jego konca nagwintowanego odpowiednia sila3 dokonuje sie zaglebiania rozpieraka w uszczelinowany, swobodny koniec preta, który podlega rozgi- naniu na boki i rozpiera sie o powierzchnie otworu. W trakcie tego zaglebiania odginane ramiona preta sa prowadzone slizgowo po dolnych krawedziach i sciankach wyciec prowadzacych. Po ustaniu dzia- lania sily na pret, zarówno sily reakcji od scianek otworu, jak i samohamownosc rozpieraka oraz preta utrzymuja element mocujacy w ustalonej pozycji. Wykorzystanie elementu mocujacego o takiej kon- strukcji, przy znacznie zmniejszonych kosztach materialowych, daje znaczne oszczednosci wynikajace ze sprawnosci i szybkosci osadzania takiego elementu mocujacego. Wzór uzytkowy zostal przedstawiony na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia pret w widoku z boku, fig. 2 – rozpierak w widoku z boku, fig. 3 – widok od czola na swobodny koniec preta, fig. 4 – widok czolowy na stozkowa tylna czesc rozpieraka, fig. 5 – fragment rozpieraka w przekroju wzdluz osi wzdluz- nej, a na fig. 6 – widok z boku na fragment elementu mocujacego w stanie rozparcia. Element mocujacy 1 sklada sie z preta 2 o powierzchni ryflowanej oraz z rozpieraka 3. Pret 2 z jednego konca 2 ma odcinek nagwintowany 2, natomiast z drugiego, swobodnego konca 2 ma scieta stozkowo koncówke obwodowa 2. Swobodny koniec 2 preta 2 ma wzdluzne, przelotowe szczeliny 2 wykonane wzdluz dwóch prostopadlych do siebie plaszczyzn A, B przecinajacych sie w osi wzdluznej O2 tego preta 2. Przelotowe szczeliny 2 maja jednakowa szerokosc g1 oraz dlugosci L2 mierzone od czolowej powierzchni 2 swobodnego konca 2 preta 2. Przelotowe szczeliny 2 dziela przekrój preta 2 na cztery jednakowe zakonczenia 2 preta 2, o przekroju zblizonym do trójkata. Roz- pierak 3 ma w widoku zewnetrznym postac dwóch, polaczonych ze soba wspólnymi podstawami 3 czesci bedacych stozkami scietymi, z których tylna czesc 3, usytuowana po stronie swobodnego konca 2 preta 2, ma zbieznosc mniejsza niz przednia czesc 3. Tylna czesc 3 ma na obwodzie równomiernie rozmieszczone wzdluzne, dwuscienne wyciecia prowadzace 3, wszystkie o jednako- wym ksztalcie. Kazde z czterech wyciec prowadzacych 3 ma przekrój zasadniczo trójkatny, a jego dolna krawedz 3 usytuowana jest wzdluz odpowiedniej plaszczyzny M, N. Plaszczyzny M, N sa plasz- czyznami prostopadlymi do siebie, przecinajacymi sie w osi wzdluznej O3 rozpieraka 3. Dolne krawedzie 3 wyciec prowadzacych 3 nachylone sa wzgledem osi wzdluznej O3 rozpieraka 3 pod katem - sa- mohamownym, dla przedstawionego wykonania wynoszacym 10°, przy czym zbiegaja sie one do jed- nego punktu 3 poza zakonczeniem tylnej czesci 3 rozpieraka 3. Grubosc g3 utworzonych przez wy- ciecia prowadzace 3 pletw 3 rozpieraka 3 jest minimalnie mniejsza od grubosci g2 przelotowych szczelin 2 w swobodnym koncu 2 preta 2. Dlugosc L2 przelotowych szczelin 2 preta 2 jest nie mniejsza od dlugosci L3 wyciec prowadzacych 3 w tylnej czesci 3 rozpieraka 3. Element mocujacy 1 dla zamocowania najpierw sklada sie, wsuwajac pletwy 3 rozpieraka 3 w zakonczenia przelotowych szczelin 2 preta 2 po czym wsuwa sie rozpierakiem 3 w przód do otworu w betonie, wzglednie zwiezlej skale o dlugosci odpowiedniej dla polaczonego z rozpierakiem 3 preta 2, a wiec zapewniajacej wychodzenie odcinka nagwintowanego 2 preta 2 na zewnatrz z otworu. Nastep- nie na pret 2 dziala sie sila równolegla do jego osi wzdluznej O2, co powoduje zaglebianie sie pletw 3 rozpieraka 3 do wnetrza przelotowych szczelin 2 preta 2 i w rezultacie rozchylanie sie na zewnatrz zakonczen 2 preta 2, slizgajacych sie po powierzchniach i dolnych krawedziach 3 wyciec prowadza- cych 3 rozpierak 3. Sila rozparcia zalezy od srednicy otworu oraz dlugosci wsuniecia rozpieraka 3 do wnetrza preta 2. Po wycofaniu sily dzialajacej na pret 2 jego stan rozparcia nie ulega relaksacji ze wzgledu na samohamownosc polaczenia zakonczen 2 preta 2 z wycieciami prowadzacymi 3 roz- pierak 3. Po osadzeniu elementu mocujacego 1 w otworze mozna go obciazac z wykorzystaniem na- kretek nakrecanych na odcinek nagwintowany 2. PL