Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 29.03.1975 73639 KI. 2131, 36/02 MKP H03k 3/284 •*¦ IIILIOTE nf Twórca wynalazku: Antoni Skurzynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Automatyki Systemów Energetycznych, Wroclaw (Pol¬ ska) Uniwibrator o dlugim czasie trwania impulsów Przedmiotem wynalazku jest uniwibrator o dlu¬ gim czasie trwania impulsów przeznaczony do sto¬ sowania w ukladach techniki cyfrowej.W znanych ukladach uniwibratorów monosta- bilnych dlugosc generowanych impulsów okreslo¬ na jest stala czasu RC obwodu rozladowania kon¬ densatora. Znane sa równiez uklady uniwibrato¬ rów, w których w obwód rozladowania kondensa¬ tora, okreslajacego dlugosc generowanego impulsu wlaczony jest stabilizator pradowy. Znane sa takze uklady generujace impulsy o dlugim czasie trwa¬ nia, w których dla zapewnienia malych czasów regeneracji impulsów oraz czasów narastania i opa¬ dania impulsów wyjsciowych, stosuje sie oprócz glównego czlonu czasowego, czlon opóznienia wstep¬ nego oraz uklad formowania impulsów wyjsciowych typu przerzutnikowego. Wada znanych ukladów jest to, ze dla uzyskania dlugich czasów generowanych impulsów niezbedne jest stosowanie kondensatorów elektrolitycznych. Zastosowanie kondensatorów ele¬ ktrolitycznych pogarsza miedzy innymi stabilnosc generowanych impulsów.Celem wynalazku jest umozliwienie uzyskania stabilnych impulsów o bardzo dlugim czasie trwa¬ nia, na przyklad od pojedynczych sekund do kil¬ ku minut, bez koniecznosci stosowania kondensa¬ torów elektrolitycznych o duzej pojemnosci oraz ukladów formujacych. Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie ukladu realizujacego postawiony cel. 10 15 25 Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie uniwibratora, który ma uklad skokowej zmiany pradu stabilizatora pradowego. Uklad ten jest ut¬ worzony z tranzystora, którego kolektor jest po¬ laczony przez rezystor z emiterem tranzystora sta¬ nowiacego stabilizator pradowy, zas emiter jest polaczony ze zródlem napiecia zasilajacego stabi¬ lizator i przez szeregowo polaczona diode i rezys¬ tor z drugim zródlem napiec zasilajacych. Baza tranzystora ukladu skokowej zmiany pradu jest polaczona przez rezystor z dioda a przez nastep¬ ny rezystor z kolektorem tranzystora sterujacego inwerter petli sprzezenia zwrotnego uniwibratora.Uniwibrator wedlug wynalazku umozliwia w prosty sposób uzyskiwanie stabilnych impulsów o dlugim czasie trwania bez koniecznosci stosowa¬ nia kondensatorów elektronicznych o duzej pojem¬ nosci. Do konstrukcji uniwibratora jako typowe uklady logiczne moga byc uzyte elementy scalone.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania przedstawionym na zalaczonym rysunku, który pokazuje schemat ideowy uniwi¬ bratora.Uniwibrator wedlug wynalazku ma na wejsciu negacje sumy 1, której wyjscie przez kondensator 2 jest polaczone z baza tranzystora 3, i kolekto¬ rem tranzystora 4, stanowiacego stabilizator prado¬ wy obwodu rozladowania kondensatora 2. Baza tranzystora 4 przez dzielnik oporowy utworzony z rezystorów 5 j 6 jest polaczona ze zródlem na- 73 63973 639 piecia U1# Emiter tranzystora 4 jest polaczony ze zródlem napiecia V1 przez rezystor 7. Uniwibrator wedlug wynalazku ma uklad 8 skokowej zmiany pradu stabilizatora utworzony z tranzystora 9, którego kolektor jest polaczony przez rezyster 10 z emiterem tranzystora 4 stanowiacego stabilizator pradowy, zas emiter jest polaczony ze zródlem Ut napiecia zasilajacego stabilizator pradowy i przez szeregowo polaczona diode 11 i rezystor 12 z drugim zródlem U2 napiecia zasilajacego. Baza tranzystora 9 przez rezystor 13 jest polaczona z punktem 14 szeregowego polaczenia diody 11 z rezystorem 12, a przez rezystor 15 z kolektorem tranzystora 3 ste¬ rujacego inwerter zbudowany z tranzystora 16.Kolektor tranzystora 16 jest polaczony z wejsciem inwertera K, którego , wyjscie jest polaczone z drugim wejsciem negacji sumy 1, tworzac petle sprzezenia zwrotnego. ! Dzialanie ukladu .uniwibratora wedlug wynalaz¬ ku jest nastepujaca Jezeli na wejsciu negacji su¬ my 1 jest stan „Ó", to tranzystory 3, 9 znajduja sie w stanie przewodzenia i o wielkosci pradu stabilizatora decyduje rezystor 10. Kondensator 2 naladowany jest napieciem wyjsciowym negacji su¬ my 1. Podanie na wejscie negacji sumy 1 impulsu dodatniego spowoduje zatkanie tranzystora 3 uje¬ mnym napieciem kondensatora 2, wskutek czego tranzystor 9 zostanie równiez zatkany napieciem polaryzacji diody 11. Kondensator 2 bedzie sie roz- 10 ladowywac pradem stabilizowanym, kontrolowanym przez rezystor 7. W chwili, kiedy kondensator 2 przeladuje sie do napiecia przy którym zacznie przewodzic tranzystor 3, odetka sie tranzystor 9 i nastapi szybki wzrost pradu stabilizatora, który spowoduje przejscie tranzystora 3 w stan przewo¬ dzenia. W petli sprzezenia zwrotnego na wejsciu negacji sumy 1 pojawi sie wtedy stan „0", który spowoduje, przejscie ukladu w stan stabilny. PL