P.erwszenstwo: 19 listopada 1919 r. (Szwecja).Niniejszy wynalazek dotyczy tego ro¬ dzaju kól zebatych, tak walcowych jak stoz¬ kowych z prostami lub skosnemi zebami, przy których obydwie boiozinie plowiierzchnie lub boki jednego zeba, liczac w kierunku podluznym, zakrzywione sa w przeciwnych kierunkach w stosunku plaszczyzny sredko-' wej zeba. Przy tej konstrukcji kól zebatych usuwa sie w wiekszym stopniu mozliwosc zlamania zeba, gdyz nawet przy niestosow- nem ustawieniu dwóch, wspólnie pracujacych kól zebatych, cisnienie obciazajace zab* wy¬ wierane jest glównie wpoblizu srodka zeba, a nie przy jednym z konców, gdzie odpor¬ nosc jest najmniejsza, a wiec gdzie niebez¬ pieczenstwo wylamania zeba jest najwiek¬ sze. Niniejszy wynalazek dotyczy uproszcze¬ nia sporzadzania takich kól zebatych i rów¬ noczesnie osiagniecia idealnej formy zeba tak, ze chwyt odbywa sie gladko, a bieg jest bez szmeru i bez uderzen. Wynalazek po¬ lega glównie na tern, ze zakrzywione w kie¬ runku podluznym boki zeba wykonane sa \ rzez walcowanie. Wykonanie uskutecznia sie przyteim praktycznie, zapomoea dwóch obrotowych tnacych i gladzacych narzedzi, których o-sie tworza pomiedzy soba kat i któ¬ rych powierzchnie pracujace sa stozkowe.Wynalazek uwidoczniony jest na przed¬ lozonym rysunku.Fig., 1 wskazuje schematycznie znany sposób sporzadzania kól zebatych.Fig. 2 wskazuje schematycznie sposób sporzadzania kól zebatych, wedlug niniejsze¬ go wynalazku.Fig. 3 jest przekrojem podluznym zebawalcowanego, kola zebatego, sporzadzonego wedlug sposobu przedstawionego na fig. 2 lub wedlug innego sposobu walcowania.Fig. 4 wskazuje zmieniony zab, wedlug niniejszego wynalazku.Walcowe lub stozkowe kola zebate z pro- stemi lub skosnemi zebami moga byc spo¬ rzadzone, jak wiadomo, ziapomoica obroto¬ wyeh tnacych lub gladzacych nairzedzi z pla¬ skiem! powierzchniami roboczemu, wedlug sposobu walcowania.Uformowanie luki zebowej w kole 1 od¬ bywa sie tiu izaipomofca dwóioh obrotowych narzedzi 2 i 3 z plaskiemi powieirzchniami roboczemi 4 i 5, 'które tworza kat, odpowia¬ dajacy podwójnemu katowi tloczenia, dla odnosnego kola zebatego. Sporzadzanie luk zebowych odbywa sie, jak wiadomo, w ten sposób, ze kolo obraca sie okolo swej osi, podczas gdy obrotowe narzedzia 2 i 3 prze¬ suwaja sie równoczesnie w kierunku stycz¬ nej 6 czesci kola 7 z szybkoscia równa szyb¬ kosci obrotu przy czesci kola. Pracujace cze¬ sci narzedzi 2i 3 tworza razem, w znany spo1- sób, zab aj uformowanie lulki izebowej od¬ bywa sie wedlug znanej zasady walcowania.Przy przedstawionym na fig. 2 sposobie sporzadzamila walcowydh ikól zebatych1, we¬ dlug niniejszego wynalazku, zastosowane sa takze dwa obrotowe narzedzia 2 i 3, a wzgledny ruch pomiedzy narzedziami a ko¬ lem 1, jest ten sam co przy wyzej opisanym sposobie. Narzedzia 2 ii 3 nie posiadaja tu jednak plaskich, leciz stozkowe powierzichnie 8 i 9, a skutek jest ten, ze boki zeba 10, 11 otrzymuja, przedstawiona na fig. 3 zakrzy¬ wiona forme. Poniewaz jednak promien Rl9 tej czesci stozkowej powierzchni roboczej, która formjuje najblizej! wierzcholka zeba polozona czesc boku zeba, zwykle jest mniej¬ szy, niz np. promien R2 tej czesci stozkowej powierzchni roboczej, która formuje czesc polozona wpoblizu dna luki 'zeba, jest jas- nem, ze bok zeba, liczac w kierunku podluz¬ nym, otrzymuje zakrzywienie zmniejszajace sie od wierzcholka zeba ku nasadzie zeba.Wskutek tego wzrasta dlugosc chwytu zeba przy wtlaczaniu ku nasadzie zeba, a maleje przy staczaniu ku wierzcholkowi zeba tak, ze chwyt odbywa sie gladko, a bieig jest bez szmeru i uderzen.Sporzadzenie kól stozkowych moze byc wykonane w sposób analogiczny do wyzej opisanego sposobu. Niarzedzia 2-i 3 poru¬ szaja sie tu jednak nie prostolinijnie, lecz otrzymuja ruch wahajacy w stosunku do ko¬ la, okolo osi kola wytwarzanego.Jak wskazano na fig. 2 stozkowe po¬ wierzchnia robocze 8 i 9 zwracaja swe konce ku sobie i wskutek tego otrzymuja boki zeba 10 i li wypukla postac, jak na fig. 3. Jesli natomiast powierzchnie robocze oddalaja sie od siebie swojemi koncami, wtedy otrzymu¬ jemy boki zeba wklesle.Taka forma zeba przedstawiona jest na fig. 4. Boki zeba 10 i 11 sa tu wklesle i sy¬ metryczne wzgledem przechodzacej; wzdluz plaszczyzny srodkowej 12 zeba. Kolo zebate . z zebami, wedlug fig. 4, moze byc wykonane, pod niektóremi warunkami, razem z kolem zebaitem, wedlug fig. 3. Przytem mozna, o ile sie chce, wybrac zakrzywienie wypuklych boków zeba fig. 3 wieksze, niz wkleslych boków zeba, fig. 4, przez, co chwyt zeba odbywa sie poczatJkow.6 wpobliziu srodka zeba.Wynalazek obejmuje, jaik juz wspomnia¬ no, tak walcowe jak tez stozkowe kola ze¬ bate, z prostem! lub skosnemi zebami, wlacz¬ nie takze z tak zwanemi kolami daszkowemu, a sporzadzanie kól zebatych moze byc usku¬ tecznione takze w znany sposób, np. przez walcowanie. PL