Pierwszenstwo: 27.09.1971 (P. 150924) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.02.1975 73420 KI. 491, 23/02 MKP B23p 23/02 Twórca wynalazku: Mieczyslaw Szal Uprawniony z patentu tymczasowego: Odlewnia Zeliwa Ciagliwego i Wytwórnia Laczników Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Zawiercie (Polska) Urzadzenie do ciaglego poglebiania otworów przedmiotów wieloramiennych zwlaszcza laczników rurociagowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do cia¬ glego poglebiania otworów przedmiotów wielora¬ miennych zwlaszcza laczników rurociagowych.Stosowane dotychczas wiertarki do obróbki me¬ chanicznej w przedmiotach wieloramiennych np. kolankach, trójnikach, zlaczkach itp. lacznikach przez poglebianie otworów poglebiaczami stozko¬ wymi ulatwiajacymi ich nakrecanie na rury prze¬ wodów instalacyjnych sa uciazliwe i malo wydaj¬ ne, gdyz posiadaja jedno wrzeciono, a jego skok roboczy dokonywany jest recznie przez nacisniecie dzwigni tak, ze w przypadku trójnika trzeba trzy¬ krotnie recznie ustawiac przedmiot w gniezdzie uchwytu i trzykrotnie naciskac dzwignie wiertarki celem dokonania poglebienia otworów.Wymienianych niedogodnosci nie posiada urza¬ dzenie wedlug wynalazku, gdzie czynnosc poda¬ wania do szczeki mocujacej odbywa sie samoczyn¬ nie, a poglebianie wszystkich otworów w zamoco¬ wanym laczniku jednoczesnie.W urzadzeniu bedacym przedmiotem wynalazku najistotniejsza cecha znamienna jest okreslony uklad i konstrukcja jego elementów, w którym wal sterujacy posiada krzywki do przesuwania poosio¬ wego wrzecion wraz z poglebiaczami poprzez dzwignie w kierunku przedmiotu obrabianego, oraz sprzezony z nim inna krzywka rozdzielacz pneuma¬ tyczny sterujacy dosunieciem szczeki ruchomej, a wraz z nia przedmiotu obrabianego zabranego z podajnika do szczeki nieruchomej w momencie 20 25 gdy wrzeciona otrzymuja ruch w kierunku otwo¬ rów obrabianych i rozwarciem szczek w momencie wycofywania sie wrzecion po dokonanej obróbce.Dzwignie do przesuwania wrzecion sa zamocowane przegubowo na podporach, które w zaleznosci od odpowiedniego ustawienia umozliwiaja regulacje glebokosci poglebiania otworów. Wrzeciona sa wy¬ posazone w sprezyny sterujace ich ruch powrotny po dokonanej obróbce. Nad szczeka ruchoma usta¬ wiony jest podajnik, w którym ulozone sa w stosie jeden na drugim przedmioty obrabiane. Podajnik zamocowany jest tak, ze gniazdo szczeki ruchomej jest podczas rozwarcia szczek usytuowane w osi slupa przedmiotów, a równoczesnie blokuje ono od dolu przedmioty przed wypadnieciem z podajnika.W tym polozeniu od strony plaszczyzny podzialu szczek blokade dla przedmiotu znajdujacego sie w gniezdzie stanowi blacha oporowa zamocowana za¬ wiasowo do podajnika i napieta sprezyna, dzieki czemu podczas przesuwania szczeki ruchomej w kierunku szczeki nieruchomej wraz z przedmiotem moze sie ona odchylac. Podczas cyklu poglebiania otworu przedmiotu blokade dla slupa przedmiotów w podajniku przed wypadnieciem, stanowi przesu¬ nieta w to miejsce plaska scianka szczeki rucho¬ mej.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladowym wykonaniu uwidocznionym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urza¬ dzenia w widoku z góry, fig. 2 przedstawia schemat 73 42073 420 3 4 urzadzenia w widoku z boku, fig. 3 schemat po¬ dajnika i rozwartych szczek mocujacych, a fig. 4 schemat podajnika i zamknietych szczek mocuja¬ cych.Urzadzenie wedlug wynalazku przeznaczone do obróbki maksymalnie trzech otworów za jednym zamocowaniem np. trójników sklada sie z trzech wrzecion 1 napedzanych za posrednictwem pasków klinowych 2 silnikami 3. Wrzeciona z których dwa sa ulozone poziomo w jednej osi a jedno pionowo pod katem prostym do nich sa tak zamontowane, ze ich osie przecinaja sie we wspólnym punkcie w miejscu mocowania przedmiotu obrabianego. Na koncach wrzecion sa zamocowane poglebiacze stoz¬ kowe 4. Wrzeciona poziome otrzymuja cyklicznie posuw poprzez dzwignie 5 od krzywek czolowych 6 zas wrzeciono pionowe od krzywki promieniowej 7, które sa osadzone na wale sterujacym 8 napedza¬ nym silnikiem glównym 9 poprzez przekladnie sli¬ makowa 10. Dzwignie 5 jednym koncem opieraja sie na krzywkach 6, 7 a drugim o wrzeciona 1, zas posrodku zamocowane sa przegubowo na pod¬ porach 11, których ustawienie mozna regulowac celem zwiekszenia lub zmniejszenia skoku robo¬ czego wrzecion. Wrzeciona 1 posiadaja sprezyny spiralne 12, które odciagaja je po skonczonym cy¬ klu skrawania do polozenia wyjsciowego, a rów¬ noczesnie wytwarzaja stale odciaganie konca dzwigni 5 i dzieki podporom 11 powoduja, ze dru¬ gie konce dzwigni stale przylegaja do krzywek 6, 7. Na wale sterujacym 8 ponadto osadzona jest krzywka 13 do napedu rozdzielacza 14 sterujacego poprzez silownik 15 dosuniecie szczeki ruchomej 16 do nieruchomej 17 wraz z zabranym lacznikiem 18 z podajnika 19 ustawionego w takim polozeniu nad szczeka ruchoma 16, aby os slupa laczników w 'podajniku pokrywala sie z osia lacznika umiesz¬ czonego w gniezdzie 20 szczeki ruchomej w pozy¬ cji otwartej. Podajnik 19 posiada u dolu od strony plaszczyzny zwierania szczek 16, 17 blache oporo¬ wa 21 zamocowana zawiasowo do podajnika i przy¬ trzymana sprezyna 22. W pozycji zamknietych szczek 16, 17 zamknieciem blokujacym dla podaj¬ nika 19 przed wypadaniem laczników 18 jest gór¬ na pólka 23 szczeki ruchomej 16. Na wale steru¬ jacym 8 osadzony jest mimosród 24, który napedza pompe olejowa 25 zasilajaca olejem czesci napedu w urzadzeniu.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w naste¬ pujacy sposób: po uruchomieniu silników elek¬ trycznych 3 powodujacych ruch obrotowy wrzecion 1 z zamocowanymi poglebiaczami stozkowymi 4 nalezy uruchomic silnik glówny 9, który urucho¬ mi poprzez przekladnie slimakowa 10 wal steru¬ jacy 8 z zamocowanymi na nim krzywkami 6, 7.Ruch krzywek 6, 7 powoduje ruch krzywki roz¬ dzielacza 13, która dzialajac na rozdzielacz 14 po¬ woduje przeplyw sprezonego powietrza do silow¬ nika 15. Tloczysko silownika 15 przesunie szczeke ruchoma 16, a wraz z nia lacznik 18 do szczeki nie¬ ruchomej 17, jak to widac na rysunku fig. 4, przez co osie ramion lacznika, a tym samym otwo¬ ry znajda sie w osiach poglebiaczy stozkowych 4.W tym momencie odpowiednie polozenia krzywek 6, 7 spowoduja poprzez dzwignie 5 posuw roboczy wrzecion 1, a tym samym poglebienie równoczesnie trzech otworów w laczniku 18. Po wykonaniu ope¬ racji skrawania i ciaglym obrocie walu sterujacego 8 nastepuje zejscie dzwigien 5 z wystepów na 5 krzywkach 6, 7, gdyz przegubowe zamocowanie dzwigien na podporach 11 umozliwia cofniecie kon¬ ców dzwigni 5 od wrzecion 1, a sprezyny 12 spo¬ woduja cofniecie wrzecion 1 wraz z poglebiaczami 4 z otworów lacznika 18. W tym momencie naste¬ puje odpowiednie zadzialanie rozdzielacza 14 po¬ przez krzywke 13 i przesterowanie silownika 15, którego tloczysko pociagnie szczeke ruchoma 16 w polozenie takie, aby jego gniazdo 20 znalazlo sie pod podajnikiem 19, a napedzana sprezyna blacha oporowa 21 zamknie gniazdo 20 od strony plasz¬ czyzny zwierania szczek 15, 16 jak to widac na rys. 3, aby spadajacy z podajnika 19 lacznik nie wypadl ze szczeki 16. W momencie otwarcia szczek 15, 16 obrobiony lacznik wpada do pojemnika nie pokazanego na rysunku. Nastepnie cykle pracy sie powtarzaja. Praca na urzadzeniu polega na napel¬ nianiu lacznikami 18 podajnika 19 przy wlaczonych silnikach 3, 9. Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stosowane do róznych asortymentów, co wy¬ maga wymiany podajnika 19 i szczek 15, 16, oraz odpowiedniego wyregulowania skoku wrzecion 1.Dodatkowa zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest oprócz samoczynnej jego pracy, mozliwosc ustawienia go w wielowarsztatowosci, co dodatko¬ wo poprawia efekt ekonomiczny. PL PL