Kleszcze manipulacyjne Stan techniki. Znane dotychczas kleszcze skla¬ dajace sie z dwóch szczek roboczych polaczonych ruchomo, których przedluzeniem sa ramiona sily, posiadaja szereg wad ograniczajacych ich stosowa¬ nie, zwlaszcza gdy zachodzi koniecznosc dokona¬ nia operacji w7ewnatrz urzadzenia przez ctwór, lub szczeline, wzglednie w miejscu niebezpiecznym dla zdrowia ludzkiego.Istota wynalazku. W urzadzeniu wedlug wyna¬ lazku, dwie szczeki robocze umieszczone sa ru¬ chomo na koncu dlugiej, usytuowanej obrotowo w korpusie rurze, które mozna rozwierac i zaciskac dzwignia umieszczona w korpusie w poblizu reko¬ jesci, ponadto szczeki te, bez wzgledu na ich wza¬ jemne polozenie, moga byc wychylane z polozenia czolowego, w polozenie boczne prostopadle do osi rury, dzwignia umieszczona w rurze przy korpusie zakonczonym rekojescia.Ruch obrotowy rury z umieszczonymi w jej kon¬ cu szczekami roboczymi jest niezalezny od ruchu zaciskania i wychylania tych szczek roboczych, a wykonuje sie go pokrecajac rure w pcblizu jej ob¬ rotowego usytuowania w korpusie.Obrotowe ustawienie rury w stosunku do kor¬ pusu i wychylne ustawienie szczek roboczych w stosunku do rury, ustala sie w razie prtrzeby za pomoca mechanizmów ustalajacych, umieszczonych odpowiednio, w korpusie i rurze.Z powodu nierównomiernego rczlozenia ciezaru kleszczy manipulacyjnych po obu stronach reko- 20 33 jesci, zwlaszcza w ich pozycji poziomej, korpus za¬ opatrzony jest w rozkladane w tylne polozenie ra¬ mie, stanowiace sztywne przedluzenie korpusu w kierunku przeciwnym do rury, przy czym swobod¬ ny koniec ramicna wyposazony jest w pasek skó¬ rzany, sluzacy do przymocowania go do przedra¬ mienia, celem czesciowego odciazenia dloni trzy¬ majacej za rekojesc i odpowiedniego usztywnienia kleszczy manipulacyjnych z reka, ma to szczególne znaczenie w kleszczach o odpowiednio dlugiej ru¬ rze, wynoszacej kilka lub wiecej metrów bieza¬ cych.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada szereg za¬ let, swiadczacych o duzej przydatnosci przy od¬ powiednim jego wykorzystaniu. Zdalnie wychylane , szczeki robocze od czolowego do bocznego poloze¬ nia w stosunku do rury, oraz mozliwosc wykony¬ wania ruchu obrotowego, przy jednoczesnym ko¬ rzystaniu z ruchu zaciskania, wzglednie rozwiera¬ nia szczek roboczych, umieszczonych na rurze od¬ powiedniej dlugosci, umozliwia poslugiwanie sie nimi w miejscach niedostepnych dla kleszczy opi¬ sanych poprzednio.Ze wzgledu na swoje zalety, urzadzenie moze byc stosowane w malo dostepnych i ograniczonych miejscach, zwlaszcza oddalonych cd reki operuja¬ cego jak, przy doraznym usuwaniu uszkodzen ma¬ szyn i urzadzen, a ponadto urzadzenie o specjal¬ nym przystosowaniu moze byc wyposazeniem ekip ratowniczych dzialajacych w zagrozeniu srodków 73 27773 277 3 promieniotwórczych, wody, ognia, materialów wy¬ buchowych i w innych wypadkach.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny kleszczy manipulacyjnych, fig. 2 — przekrój wycinkowy B—B, fig. 3 — przekrój poprzeczny A—A, fig. 4 — widok cgólny kleszczy po zacisnieciu szczek robo¬ czych i ich wychyleniu o 90° w stosunku do fig. 1, fig. 5 — przekrój wycinkowy E^E, fig. 6 — prze¬ krój poprzeczny D—D, fig. 7 — widok ogólny szczek roboczych, fig. 8 — widok od strony szczek robo¬ czych, po wykonaniu przez nich 135° obrotu, a fig. 9 — przekrój skosny C—C.Realizacja wynalazku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, na którym rura kleszczy manipulacyjnych sklada sie z dwóch elementów polaczonych nie¬ rozlacznie w jedna calosc, przez roztloczenie po¬ czatku rury 2 w rowku, wykonanym w scianie otworu umieszczonego osiowo w koncowej czesci cylindrycznej prowadnicy 3, której poczatek sta¬ nowi kolnierz, usytuowany obrotowo w gniezdzie korpusu 1 i zabezpieczony przed wysunieciem, pierscieniem 17 i sprezystym pierscieniem 16 w jego rowku. Na calym obwodzie kolnierza od stro¬ ny korpusu (fig. 1, 5 i 6) wykonane jest szereg otworów, w które wsuwa sie koniec zapadki 33 (urzadzenia ustalajacego obrotowe polozenie rury), umieszczona dalsza swa czescia w otworze znaj¬ dujacym sie w sciance korpusu, zas poczatek za¬ padki jest polaczony ruchomo sworzniem 34 z wy¬ chodzaca na zewnatrz korpusu dzwignia 22 docis¬ kana w kierunku kolnierza, za posrednictwem lacznika 35, sprezyna 36, umieszczonych we wspól¬ nym otworze w tylnej czesci korpusu, tworzacym jednolita calosc z rekojescia.W wyzlobieniu tylnej czesci korpusu jest osa¬ dzone na sworzniu 20 skladane w przednie polo¬ zenie ramie 23, wykonane z odpowiednio wygie¬ tego preta i zakonczone uchwytem na pasek skó¬ rzany 24. W srodkowej czesci korpusu w plasz¬ czyznie rekojesci jest wykonany przelotowy pro¬ stokatny otwór, mieszczacy w sobie koniec rucho¬ mej dzwigni 21, wspartej w korpusie na sworzniu 18 w jej podluznym otworze i polaczonej sworz¬ niem 19 w widlowym poczatku wodzika 10, umie¬ szczonego w cylindrycznym otworze korpusu. Mie¬ dzy dnem cylindrycznego otworu, a poczatkiem wodzika znajduje sie sprezyna 27, rozwierajaca szczeki robocze (dla wygody obslugi).Koniec wodzika stanowi wspólsrodkowa oska, laczaca obrotowo i przesuwnie umieszczony w pro¬ wadnicy 3 poczatek cylindrycznego lacznika w je¬ go wspólsrodkowym otworze, posiadajacym w dal¬ szej czesci sprezyne 15, dociskajaca przesuwna za¬ padke 31, wyposazona w wychodzacy na zewnatrz prowadnicy uchwyt 32 (fig. 2), zas w dolnej jej czesci znajduja sie wyzlobienia jej dwupolozenio- wego usytuowania przez kulke 14, znajdujaca sie w otworze lacznika, dociskana sprezyna 13, która jest zabezpieczona w otworze plytka 30.W widlastym wycieciu koncowej czesci lacznika znajduje sie z nim polaczona dzwignia 26 zakon¬ czona dwoma wspólosiowo oddalonymi od siebie krazkami, umieszczonymi wspólsrodkowo na jej osi wychylenia 28, przy czym na jednej czwartej 4 dlugosci obwodu tych krazków, wykonane sa pro¬ stokatne wyciecia z którymi zazebia sie zapadka 31 w jej przednim polozeniu, ustalajac polozenie wychylenia dzwigni. 5 W koncowej czesci dzwigni miedzy krazkami, rozmieszczone sa i polaczone z nimi dwa poczatki ciegiel 8 i 9 za pomoca sworzni 11 i 12, rozmiesz¬ czonych przeciwlegle i w jednakowej odleglosci od osi 28 wychylenia dzwigni, przy czym os symetrii tej dzwigni przecina prostopadle csie sworzni i ta os wychylenia dzwigni.Obydwa ciegla ulozone sa w rurze 2, a ich konce polaczone sa ze swoimi szczekami roboczymi 4 i 5 umieszczonymi na wspólnej osi 25 w splaszczonych scianach koncowej czesci rury (fig. 1, 4 i 9).Poczatek szczeki roboczej stanowi walec (fig. 7 i 9) o wysokosci, polowy szerokosci jej plaszczyzny roboczej, przy czym plaszczyzna ta lezy w osi wal¬ ca, a jedna z plaszczyzn dna walca lezy w plasz¬ czyznie szczeki roboczej. W pobocznicach czesci walcowych szczek wykonane sa proste wyciecia na umieszczenie w nich konców ciegiel 8 i 9 za po¬ moca sworzni 6 i 7 w ich otworach.Otwory na os 25 obrotu obu szczek roboczych sa w osiach ich walców, a otwory sworzni sa rozmieszczone w jednakowej odleglosci od tej osi i sa do niej równolegle, lecz tworza inny kat z plaszczyzna robocza dla kazdej szczeki i tak, os otworu sworznia 7 w lewej szczece 4 tworzy z plaszczyzna kat 135°, jezeli wierzcholkiem kata jest os obrotu szczeki roboczej, a pomiaru dokonuje sie w plaszczyznie dna walca od strony ramienia ro¬ boczego drugiej szczeki.Kat mierzony w podobny sposób dla szczeki pra¬ wej 5 wynosi 45°. Przedstawione urzadzenie wy¬ konuje sie wedlug ogólnie przyjetych zasad w przemysle metalowym.Szczeki robocze urzadzenia zaciska sie dzwignia 21, dociskajac ja w kierunku rekojesci, powodu¬ jac tym samym przesuniecie sie w jej kierunku, polaczonego z nia ukladu sprzezenia z ramionami szczek roboczych w stosunku do ich stalej osi ob¬ rotu, powodujac ich doszczekowy obrót (zwiera¬ nie). Rozwieranie szczek roboczych odbywa sie w sposób przeciwny do podanego, przy czym spelnia to sprezyna, umieszczona w korpusie.Wychylenia szczek roboczych dokonuje sie dzwig¬ nia 26 polaczona z nimi cieglami, przy czym w czasie wychylania dzwigni, ciegla przesuwaja sie w kierunkach przeciwnych, powodujac obrót ra¬ mion szczek roboczych w jednym kierunku, wokól ich osi.Przed wychyleniem szczek roboczych, przesuwa sie uchwytem 32 zapadke w jej tylne polozenie, uwalniajac ustalona dzwignie. Obrotu prowadnicy (rury) w korpusie dokonuje sie przez jej pokrece¬ nie w poblizu korpusu, uwalniajac ja uprzednio z ustalenia przez nacisniecie dzwigni 22 w kierunku szczek roboczych. PL