Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 73032 KI. 21a1,36/18 MKP H03k 19/30 *iSUOTEKAl Twórcy wynalazku: Walerian Gruszczynski, Henryk Wierzba, Marian Ligmanowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Element logiczny realizujacy alternatywe Przedmiotem wynalazku jest element logiczny realizujacy alternatywe pewnej liczby sygnalów binarnych doprowadzonych do wejsc pierwszej grupy oraz pewnej liczby negacji sygnalów binar¬ nych doprowadzonych do wejsc drugiej grupy. Ele¬ ment jest przeznaczony do stosowania w ukladach przelaczajacych, sterowania cyfrowego i automa¬ tyki.Znane dotychczas rozwiazania realizacji alterna¬ tywy za pomoca kontaktronów polegaja na zasto¬ sowaniu kontaktronów zwiernych w ilosci równej w zasadzie liczbie wejsciowych sygnalów binarnych.Jezeli w wyrazeniu analitycznym alternatywy dany sygnal wystepuje bez negacji, wówczas do uzwoje¬ nia kontaktronu zwiernego jest doprowadzony tylko sygnal wejsciowy. Gdy natomiast we wspomnianym wyrazeniu wystepuje sygnal z negacja, kontaktron zwiemy wraz z uzwojeniem powinien stanowic ne- gator logiczny, co osiaga sie np. przez dolaczenie uzwojenia kontaktronu zwiernego, polaczonego sze¬ regowo z rezystorem, bezposrednio do zródla napie¬ cia, a sygnal doprowadza sie do punktu wspólnego polaczenia uzwojenia i rezystora. Obwód wyjsciowy jest utworzony przez równolegle polaczenie wszyst¬ kich kontaktronów zwiernych.Wszystkie te kontaktrony zwierne, które realizuja sume logiczna sygnalów binarnych pierwszej grupy wejsc mozna zastapic jednym kontaktronem zwier¬ nym, do którego uzwojenia doprowadza sie te sy¬ gnaly przez diody. Podobnie wszystkie pozostale 10 20 25 30 kontaktrony zwierne z ich uzwojeniami, stanowiace negatory, mozna zastapic jednym kontaktronem zwiernym realizujacym negacje iloczynu logicznego sygnalów drugiej grupy. Obwód uzwojenia tego ostatniego kontaktronu zwiernego sklada sie z ga¬ lezi, których liczba jest równa liczbie sygnalów drugiej grupy, zawierajacych negacje w wyrazeniu analitycznym alternatywy. Do poczatku kazdej ga¬ lezi jest doprowadzony jeden sygnal wejsciowy, na¬ tomiast konce wszystkich galezi sa polaczone z jed¬ nym koncem uzwojenia, którego drugi koniec jest dolaczony do drugiego bieguna zródla napiecia.Opisane uklady umozliwiaja realizacje alternaty¬ wy w ten sposób, ze kontaktrony zwierne wystepu¬ jace w obu ukladach laczy sie równolegle, a prze¬ wodnosc otrzymanego obwodu okreslona jest alter¬ natywa sygnalów wejsciowych pierwszej grupy i negacji sygnalów wejsciowych drugiej grupy.Niedogodnoscia obu wymienionych rozwiazan jest liczba potrzebnych kontaktronów, która jest równa w pierwszym rozwiazaniu liczbie sygnalów wejscio¬ wych a w drugim wynosi dwa. ^wieksza to gaba¬ ryty, niezawodnosc i koszt zlozonych ukladów lo¬ gicznych, skladajacych sie z szeregu elementów lo¬ gicznych realizujacych alternatywe.Celem wynalazku jest opracowanie elementu lo¬ gicznego realizujacego alternatywe sygnalów i ne¬ gacji sygnalów binarnych, który nie posiada wad dotychczasowych rozwiazan.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie73 032 3 4 dwóch uzwojen i kontaktronu zwiernego dolaczone¬ go do zacisków wyjsciowych elementu logicznego.Pierwsze uzwojenie zapewniajace realizacje sumy logicznej jest dolaczone z jednej strony do bieguna zródla napiecia a z drugiej do pewnej liczby zaci¬ sków wejsciowych, przez oddzielna diode dla kaz¬ dego wejscia. Drugie uzwojenie, polaczone jednym koncem z drugim biegunem zródla napiecia i dru¬ gim koncem z poczatkami galezi, których konce sa dolaczone do pozostalych zacisków wejsciowych, zapewnia realizacje negacji iloczynu logicznego. W kazdej galezi znajduja sie dwie przeciwnie skie¬ rowane diody, przy czym punkt wspólny polaczenia tych diod jest dolaczony przez rezystor do przeciw¬ nego bieguna zródla napiecia w stosunku do biegu¬ na przylaczonego do drugiego uzwojenia.Korzysci techniczne wynikajace z zastosowania wynalazku polegaja na uproszczeniu realizacji zlo¬ zonych ukladów logicznych przez szeregowe lacze¬ nie ze soba kontaktronów zwiernych elementów lo¬ gicznych realizujacych alternatywe, co zmniejsza liczbe kontaktronów w ukladzie, zmniejsza gaba¬ ryty i zwieksza niezawodnosc dzialania.Rozwiazanie umozliwia dowolny wybór liczby wejsc elementu logicznego, osiagany przez zastoso¬ wanie odpowiedniej liczby diod i w niektórych przy¬ padkach takze rezystorów. Zaleta jest przewodno- sciowy a nie potencjalowy charakter obwodu wyj¬ sciowego, co rozszerza mozliwosci wykorzystania elementu wedlug wynalazku.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat elementu logicznego realizujacego alter¬ natywe.Element ten zawiera przekaznik kontaktronowy o dwóch uzwojeniach 1, przy czym poczatek jedne¬ go uzwojenia polaczony jest z ujemnym biegunem zródla napiecia, a poczatek drugiego uzwojenia z biegunem dodatnim. Do jednego z uzwojen przez diody Di dolaczone sa wejscia pierwszej grupy, do których doprowadza sie sygnaly wystepujace w wy¬ razeniu analitycznym alternatywy bez negacji. Po¬ zostale sygnaly doprowadza sie do wejsc drugiej grupy, dolaczonych do diod D?, które przez zalaczo¬ ne przeciwnie diody D3 polaczone sa z koncem dru¬ giego uzwojenia, przy czym punkt wspólny polacze- nia diod jest przez rezystor R dolaczony do ujem- i nego bieguna zródla napiecia. Kontaktron zwiemy 2 przekaznika jest dolaczony do zacisków wyjscio¬ wych elementu logicznego.Sygnaly wejsciowe moga przyjmowac dwie war¬ tosci dyskretne, potencjal dodatni zródla napiecia stanowi wartosc logiczna 1 i brak potencjalu lub potencjal ujemny tego zródla stanowi wartosc lo¬ giczna O. Wyjscie charakteryzuje sie równiez dwo¬ ma stanami dyskretnymi, stan 1 oznacza zwarcie zacisków wyjsciowych przez kontaktron zwiemy Z, • a stan O oznacza rozwarcie tych zacisków.. Wyjscie znajduje sie w stanie 1 wówczas, gdy przynajmniej jeden sygnal wejsciowy pierwszej grupy ma wartosc 1 lub przynajmniej jeden sygnal wejsciowy drugiej grupy ma wartosc O. Oznacza to, ze omawiany element logiczny realizuje alterna¬ tywe.Element wedlug wynalazku dziala w ten sposób, ze jezeli jeden lub wiecej sygnalów pierwszej grupy wejsc przyjmuje wartosc 1, to znaczy gdy do jedne] lub wiecej diod Dj przylozony jest potencjal dodat¬ ni, wówczas przez pierwsze uzwojenie plynie prad i wytwarza strumien magnetyczny wystarczajacy do zwarcia kahtaktronu zwiernego Z. Wskutek tego wyjscie przyjmuje stan 1. Jezeli przynajmniej je¬ den sygnal drugiej grupy wejsc ma wartosc O, co oznacza, ze przynajmniej na jedna diode D2 jest za¬ laczony potencjal dodatni, prad plynie przez uzwo¬ jenie drugie, diode D3 i rezystor R.Wytwarzany strumien magnetyczny jest wystar¬ czajacy do zwarcia kontaktronu zwiernego 2, a wiec wyjscie osiaga stan 1. Jezeli wystepuje przynaj¬ mniej jeden sygnal o wartosci logicznej 1 na wej¬ sciach pierwszej grupy oraz przynajmniej jeden sy¬ gnal o wartosci O na wejsciach drugiej grupy, pra¬ dy plynace przez oba uzwojenia wytwarzaja stru¬ mienie magnetyczne o kierunkach zgodnych. Kon¬ taktron zwiemy Z zostaje zwarty, wyjscie przyjmu¬ je stan 1. PL PL