PL72545B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1974 72545 KI. 49a, 5/40 MKP B23b 5/40 Twórcawynalazku: Edward Kleczek Uprawniony z patentu tymczasowego: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „Delta-Krosno", Krosno (Polska) Przyrzad do toczenia ksztaltowego, zwlaszcza eliptycznego Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do toczenia ksztaltowego, zwlaszcza eliptycznego.Znany jest przyrzad do toczenia nieokraglego zlozony z krzywki wzorcowej osadzonej na wsporniku, który przykrecony jest do loza tokarki. Krzywka ta napedzana jest od wrzeciona tokarki przez uklad kól zebatych. Sanie suportu poprzecznego maja ramie z rolka, która przemieszcza sie po krzywce wzorcowej dzieki czemu ruch ten zostaje przeniesiony na ruch posuwisto-zwrotny narzedzia skrawajacego zapewniajac w ten sposób ksztalt przedmiotu obrabianego zgodny z ksztaltem krzywki. Znane jest. równiez toczenie ksztaltowe przy uzyciu kopialów mechanicznych lub hydraulicznych.W kopialach mechanicznych nóz prowadzony jest zgodnie z ruchami sprzezonego z nim palca wodzacego przesuwajacego sie po wzorniku, którym moze byc np. wzorcowy przedmiot uprzednio obrobiony na zadany ksztalt. Stosuje sie tez zamocowany do loza tokarki wzornik, po którym toczy sie rolka polaczona lacznikiem z saniami suportu. W ten sposób ruch rolki po wzorniku przenosi sie na narzedzie skrawajace osadzone w supor- cie.Kopialy hydrauliczne stanowia przystawki do san poprzecznych suportu. Palec wodzacy, który przemiesz¬ cza sie w przedmiocie wzorcowym usytuowanym pod kopialem — steruje ukladem hydraulicznym kopialu dzieki czemu uzyskuje sie odpowiednie ruchy narzedzia skrawajacego.Wada toczenia ksztaltowego przy uzyciu obrotowych krzywek wzorcowych jest wspólzaleznosc miedzy ksztaltem noza a róznica maksymalnego i minimalnego promienia przedmiotu obrabianego. Im wieksza jest ta róznica tym wieksza jest zmiana katów przylozenia i natarcia noza, co jak wiadomo prowadzi do oslabienia ostrza. Powyzsza róznica nie moze wiec byc dowolnie duza, a stad nie kazdy przedmiot moze byc obrabiany ksztaltowo na tokarce.Toczenie przy uzyciu kopialów wymaga identycznego ksztaltu noza i palca wodzacego. W razie stosowania rolek wystepuje scieranie ich w czasie styku z wzornikami. Prowadzi to do niedokladnego odwzorowania ksztaltu wzornika lub przedmiotu wzorcowego w zwiazku z czym otrzymuje sie przedmioty obrabiane o niepowtarzalnych ksztaltach i wymiarach.Celem wynalazku jest skonstruowanie przyrzadu do toczenia ksztaltowego bez stosowania kopialów Lw^prników, mocowanego bezposrednio we wrzecionie tokarki lub szlifierki i zapewniajacego powtarzalne ksztalty przedmiotów.2 72 545 Powyzszy cel zgodnie z wynalazkiem osiagnieto dzieki usytuowaniu w korpusie przyrzadu przekladni zebatej zlozonej z zespolu co najmniej szesciu kól zebatych dajacych takie przelozenie, ze predkosc obrotowa przedmiotu obrabianego, mocowanego w tym przyrzadzie jest rózna, a dla toczenia eliptycznego dwukrotnie mniejsza od predkosci obrotowej wrzeciona przyrzadu sprzezonego z obrabiarka. Zespól kól zebatych wpra¬ wiajacych w ruch obrotowy przedmiot obrabiany jest usytuowany mimosrodowo wzgledem osi wrzeciona przyrzadu a równoczesnie polaczony jest sztywno z tym wrzecionem. Polaczenie to stanowi czop tworzacy z wrzecionem jedna calosc lub polaczony z nim przesuwnie, przy czym osie wrzeciona i tego czopa przesuniete sa wzgledem siebie o wielkosc równa róznicy wielkosci pólosi elipsy wykonywanej na tym przyrzadzie.Wrzeciono przyrzadu sprezone jest posrednio z kolem zebatym, które zaopatrzone jest tez w staly lub nastawialny wzgledem osi tego kola — czop, przy czym wielkosc mimosrodowego przesuniecia czopa wzgledem osi tego kola jest ta sama jak mimosrodowosc czopa sprzezonego z wrzecionem przyrzadu. W korpusie przyrzadu osadzona jest przekladnia slimakowa sluzaca do równoczesnego nastawiania wielkosci mimosrodku powyzszych czopów wzgledem wrzeciona i kola zebatego.Zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest osiagniecie dokladnych i powtarzalnych ksztaltów eliptycznych przy szerokim zakresie wielkosci róznic pólosi elips. Istnieje mozliwosc latwej regulacji wielkosci tych róznic.Konstrukcja przyrzadu jest prosta i zwarta. Mozna go stosowac do typowych tokarek lub szlifierek jako ich dodatkowe wyposazenie. Przyrzad ten moze byc uzyty do zataczania tloków silników spalinowych.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykladowym wykonaniu na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przyrzad w przekroju wzdluznym, fig. 2 — przyrzad w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A (na fig. 1), fig. 3 — przyrzad w przekroju poprzecznym wzdluz linii B—B (na fig. 1), fig. 4 — polaczenie wrzeciona przyrzadu z suwakiem wrzeciona w rrzekroju poprzecznym wzdluz linii C—C (na fig. 1) i fig. 5 — polaczenie kola zebatego z suwakiem tego kola w przekroju poprzecznym wzdluz linii D—D (na fig. 1).Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 z przykreconymi do niego pokrywa przednia 2 i pokrywa tylna 3.W korpusie 1 i w pokrywie tylnej 3 osadzone sa obrotowo: wrzeciono 4, kolo zebate napedzane 5 i kolo zebate posrednie 6. Wrzeciono 4 zaopatrzone jest wkolo zebate napedzajace 7 oraz posiada wyciecie 8 o przekroju poprzecznym pryzmatycznym. Kolo zebate napedzajace 7 jest stale zazebione z kolem posrednim 6, a to zazebia sie z kolem zebatym napedzanym 5. Dosc zefrów kola zebatego 7 jest równa ilosci zebów kola zebatego 5, stad przelozenie tych kól wynosi 1 : 1 przy tym samym kierunku obrotów. Kolo zebate 5 zaopatrzone jest równiez w pryzmatyczne wyciecie 9.W wycieciu 8 wrzeciona 4 osadzony jest suwak 10 posiadajacy czop 11, na którym ulozyskowane jest kolo zebate 12. Na kole tym umieszczony jest na lozysku igielkowym 13 okular 14, w którym osadzone jest kolo zebate posrednie 15.W pryzmatycznym wycieciu 9 kola zebatego 5 umieszczony jest suwak 16 tworzacy jedna calosc z kolem zebatym napedzajacym 17 i zakonczony czopem 18, który osadzony jest w okularze 14. Kolo zebate 17 zazebia sie z kolem zebatym posrednim 15, a to kolo wchodzi w zazebienie z kolem 12.Kolo zebate 17 posiada dwukrotnie mniejsza ilosc zebów od kola zebatego 12, stad przelozenie tych kól wynosi 1 :2 przy tym samym kierunku obrotów. Do kola zebatego 12 przykrecony jest zabierak tarczowy 19, a pomiedzy nim i pokrywa przednia 2 znajduje sie uszczelnienie 20 chroniace przed wyciekiem oleju z wnetrza przyrzadu. W suwaku 10 wykonany jest gwintowany otwór przelotowy, do którego wkrecona jest tulejka regulacyjna 21. Otwór 22 tej tulejki posiada na jednym koncu ksztalt szesciokatny. Podobna tulejka regulacyjna 23 wkrecona jest do otworu gwintowanego w suwaku 16. Tulejka ta ma równiez otwór przelotowy uksztalto¬ wany na jednym koncu w szesciokat 22.W korpusie 1 umieszczona jest przekladnia slimakowa 25. W slimacznicy 26 wykonany jest szesciokatny otwór przelotowy 24 usytuowany wspólosiowo z tulejkami 21 i 23.Przyrzad mocuje sie w obrabiarce za wrzeciono 4. Po ustaleniu wielkosci róznicy pólosi elipsy jaka ma byc wykonywana na przedmiocie obrabianym przesuwa sie o te wielkosc suwak 10 w wycieciu 8 i równoczes¬ nie - suwak 16 w wycieciu 9. Do tej czynnosci uzywa sie pokretla 27, które po wlozeniu do tulejek 21 i 23 przez otwór 24 slimacznicy 26 laczy sie z nimi sztywno szesciokatami. Obrót slimaka 25 powoduje ruch slimacznicy 26, a wraz z nia pokretla 27, co z kolei wywoluje ruch obrotowy tulejek 21 i 23 i przesuniecie sie suwaka 10 i 16. Z suwakami tymi przemieszcza sie czop liz kolem zebatym 12 oraz kolo zebate 17 z czopem 18, a wraz z nimi okular 14 i kolo zebate posrednie 15.W celu unieruchomienia suwaków 10 i 16 zastosowano sruby dociskowe 28 i 29. Po nastawieniu powyzszej mimosrodowosci pokretlo 27 usuwa sie. Przedmiot obrabiany mocowany jest w uchwycie 30, który przykre¬ cony jest do zabieraka tarczowego 19.3 72545 Po uruchomieniu tokarki ruch obrotowy, wrzeciona 4 przenosi sie poaz kola zebate 5, 6 i 7 oraz przez kola 17 i 15 na kolo zebate 12 osadzona na czopie 11. W ten sposób zespól kdl zebatych 12,15 i 17 wykonuje ruch obrotowy wokól wlasnych osi oraz ruch mimosrodowy wokól osi wrzeciona 4, przy czym predkosc obrotowa kola zebatego 12 jest dwukrotnie mniejsza od predkosci obrotowej wrzeciona 4. Identyczny ruch obrotowy i mimosrodowy wykonuje zamocowany na kole zebatym 12 zabiejak tarczowy 19, a wraz z nim uchwyt 30 z przedmiotem obrabianym. Ruch wypadkowy tego przedmiotu przebiega po elipsie.Narzedzie skrawajace umieszczone jest na suporcie tokarki, natomiast korpus 1 przyrzadu mocowany jest nieruchomo na jej lozu.Przyrzad mozna stosowac do toczenia lub szlifowania eliptycznego powierzchni zewnetrznych i wewnetrz¬ nych. Dla uproszczenia budowy przyrzadu mozna stosowac zespól: wrzeciono 4 — czop U i zespól: kolo zebate 5 —czop 18 o stalym przesunieciu mimosrodowym. Wówczas elementy te wykonane sa parami z jednolitego materialu (bez wyciec 8 i 9 i bez suwaków 10 i 16).Przy zachowaniu wspólosiowosci wrzeciona 4 i przedmiotu obrabianego — mozna na przyrzadzie przepro¬ wadzac toczenie lub szlifowanie na okraglo. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do toczenia ksztaltowego, zwlaszcza eliptycznego stanowiacy zespól wyposazenia tokarki lub szlifierki i mocowany we wrzecionie oraz na lozu tych obrabiarek, znamienny tym, ze pomiedzy elementami przyrzadu napedzanymi bezposrednio przez obrabiarke a elementami mocujacymi przedmiot obrabiany znajduje sie przekladnia zlozona z ukladu kól zebatych i mimosrodów, dzieki czemu predkosc obrotowa przedmiotu obrabianego jest rózna od predkosci obrotowej wrzeciona (4), przy czym dla toczenia eliptycznego predkosc ta jest dwukrotnie mniejsza, a równoczesnie przedmiot obrabiany wykonuje ruch mimosrodowy wokól osi wrzeciona (4).

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wrzeciono (4) zaopatrzone jest w czop (11) usytuowany mimosrodowo wzgledem tego wrzeciona i równoczesnie kolo zebate (5) napedzane od wrzeciona (4) posiada czop (18) usytuowany tez mimosrodowo wzgledem tego kola przy czym wielkosc tej mimosrodowosci równa jest wielkosci róznicy pólosi, elipsy, jaka jest wykonywana na tym przyrzadzie.

3. Przyrzad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze wrzeciono (4) i czop (11) oraz kolo zebate (5) i czop (18) stanowia parami jedna calosc lub sa polaczone parami przesuwnie za posrednictwem suwaków (10 i 16).

4. Przyrzad wedlug zastrz. 1, 2 i 3, znamienny tym, ze tw korpusie (1) osadzony jest mechanizm slimakowy (25 i 26) sluzacy do równoczesnego nastawiania czopa (11) wzgledem wrzeciona (4) i czopa (18) wzgledem kola zebatego (5) na zadana wielkosc róznicy pólosi elipsy. 5. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w ukladzie przekladni zebatej znajduje sie co najmniej szesc kól zebatych. 6. Przyrzad wedlug zastrz. 1-5, znamienny tym, ze na kole zebatym (12) osadzony jest okular (14) utrzymujacy w stalej odleglosci ulozyskowane w nim kolo zebate posrednie (15) od kola zebatego (12 i 17).KI. 49a, 5/40 72 545 MKP B23b 5/40 24 27 Z iA 2Q i9_ 10 «* bIKI. 49a, 5/40 72 545 MKP B23b 5/40 Fig.5KI. 49a, 5/40 72545 MKP B23b 5/40 C-C j_ 25 8 10 i\ 24 ^22 3_ 29 D.D ^ Rg.4 5 9 ^ \y,v 18 22 .23 <6 Fig.

5. Prac. Poligraf. UPPRL. zam. 984/74 naklad 120+18 Cena 10zl PL PL