Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1974 72228 KI. 22g,5/20 MKP C09d 5/20 Twórcy wynalazku: Wlodzimierz Skalmowski, Lucyna Nitschke, Piotr Busko, Jerzy Hartwig Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Rozwoju Techniki i Pro¬ jektowania Budownictwa „War¬ szawa", Warszawa (Polska) Masa powlokowa do zabezpieczania elementów budowlanych Przedmiotem wynalazku jest masa powlokowa oparta na zywicach syntetycznych, stanowiacych spoiwo blonotwórcze, z dodatkiem zageszczacza i srodka antyadhezyjnego, przeznaczona do zabez¬ pieczania elementów budowlanych, zwlaszcza sto¬ larki konfekcjonowanej okiennej, drzwiowej i sta¬ nowiacej wyposazenie pomieszczen na przyklad gos¬ podarczych czy socjalnych, przed zanieczyszczeniem, zawilgoceniem i uszkodzeniem calkowicie wykon¬ czonej jej powierzchni oraz szyb w czasie wykony¬ wania robót wykonczeniowych w budynku oraz w czasie transportu, skladowania i wbudowywania tej stolarki.Budowlana stolarka konfekcjonowana, jako pro¬ dukt calkowicie wykonczony w zakladzie produk¬ cyjnym i stanowiacy element budowlany gotowy do wbudowania, jest stale narazona na miejscowe znisz¬ czenie swojej powierzchni pokrytej powloka ma¬ larska. Ma to miejsce w czasie transportu, sklado¬ wania i wbudowywania stolarki konfekcjonowanej w warunkach realizacji budynków metodami uprze¬ myslowionymi przede wszystkim w czasie wykony¬ wania robót wykonczeniowych w budynku, zwlasz¬ cza robót tynkarskich i malarskich najczesciej pro¬ wadzonych po osadzeniu stolarki konfekcjonowanej.Szczególnie zanieczyszczenia zaprawa tynkarska i farbami malarskimi do tynków sa trudne do usu¬ niecia i z reguly w czasie ich usuwania zostaje na¬ ruszona struktura powloki malarskiej stolarki co w konsekwencji powoduje koniecznosc jej uzupel- 10 15 20 25 30 niania na budowie. Niweczy to calkowicie efekt sto¬ sowania stolarki konfekcjonowanej w budownictwie mieszkaniowym.Znane dotychczas masy powlokowe, oparte na zy¬ wicach syntetycznych rozpuszczalnikowych, nie ma¬ ja zastosowania do zabezpieczania budowlanej sto¬ larki konfekcjonowanej przed destrukcyjnie dzia¬ lajacymi na jej powloke malarska, wyzej omówio¬ nymi czynnikami. Mimo mozliwosci nadania zna¬ nym masom powlokowym wiekszosci wymaganych od nich, w przyipadku ochrony stolarki konfekcjono¬ wanej, wlasciwosci fizycznych i mechanicznych, ma¬ sy te nie spelniaja w pelni wymagan stawianych w zakresie ochrony stolarki konfekcjonowanej z uwa¬ gi na obecnosc w ich skladzie agresywnego che¬ micznie, w stosunku do podloza, rozpuszczalnika.W tym stanie rzeczy z koniecznosci stosuje sie obec¬ nie zabezpieczenia stolarki konfekcjonowanej za po¬ moca substancji mineralnych, takich jak na przy¬ klad kreda, wzglednie, stosuje sie oslony w postaci folii z tworzyw sztucznych czy tkanin szklanych.Zabezpieczenia wyzej wymienione nie rozwiazuja Istoty zagadnienia, z uwagi na szereg wad i niedo¬ godnosci w praktycznym uzyciu. Mala trwalosc pierwszego typu zabezpieczen i trudnosci w usuwa¬ niu z podloza uzyskanej powloki oraz w przypadku uzycia folii z tworzyw sztucznych czy tkanin szkla¬ nych, ograniczona przepuszczalnosc swiatla i znacz¬ ny koszt materialu, powoduja sporadyczne jedynie stosowanie takich zabezpieczen zwlaszcza budowla- 722283 72228 nej stolarki konfekcjonowanej. Natomiast agresyw¬ ne dzialanie na podloze, jakie stanowi calkowicie wykonczona stolarka konfekcjonowana, rozpuszczal* ników wchodzacych w sklad znanych, mas powloko¬ wych, opartych na zywicach syntetycznych, elimi¬ nuje calkowicie stosowanie tych mas z przeznacze¬ niem do ochrony stolarki konfekcjonowanej.Celem wynalazku jest zmniejszenie wilgotnosci znanych mas i uzyskanie masy powlokowej z zywic syntetycznych z dodatkiem zageszczacza i srodka antyadhezyjnego, która ulozona na elementach bu¬ dowlanych, zwlaszcza na stolarce konfekcjonowa¬ nej, tworzylaby zdzieralna powloke ochronna zabez¬ pieczajaca je przed zniszczeniem, zapewniajac przy tym przenikanie swiatla i mozliwosc latwego usu¬ niecia wytworzonej powloki przez zdzieranie bez na¬ ruszenia powierzchni chronionych elementów bu¬ dowlanych. Dla osiagniecia tego celu zostalo wyty¬ czone zadanie opracowania skladu masy powloko¬ wej, w której odpowiednio dobrane zywice synte¬ tyczne oraz wzajemny stosunek ilosciowy poszcze¬ gólnych skladników gwarantowalyby pozadane wlasciwosci eksploatacyjne uzyskanej z tej masy zdzieralnej powloki ochronnej a mianowicie stosun¬ kowo krótki czas tworzenia sie powloki o trwalej strukturze z masy o konsystencji plynnej, odpornosc na dzialanie wody, diiza przezroczylsftoisc zapewnia¬ jaca swobodne przenikanie swiertla oraz przyczep¬ nosc powierzchnioiwa do podloza elemenJtu budow¬ lanego w stopniu umozliwiajacym utrzymywanie sie na nim powloki przez odpowiedni olkres czasu, po którym odenwanie jej ojd podloza nie sprawialo¬ by trudnosci i nie byloby przyczyna uszkodzen tego podloza a zwlaszcza powloki malaitsMe^j stolarki konfetocganowanej.Masa powlokowa oparta jest na zywicach synte¬ tycznych, których rodzaje i wzajemny stosunek ilos¬ ciowy gwarantuja, lacznie z celowo przyjeta iloscia odpowiedniego zageszczacza, stan plynny masy i powstawanie z niej w okreslonych warunkach, w czasie kilkunastu godzin, zdzieralne? powloki o trwa¬ lej, w okresie dwóch do trzech miesiecy, strukturze.Zgodnie z wynalazkiem uzyskana masa powloko¬ wa sklada sie z dyspersji wodnej kopolimeru meta- krylanu metylu z metakrylamidem o zawartosci oko¬ lo 40% suchej substancji i z dyspersji wodnej po¬ lioctanu winylu o zawartosci okolo 60% suchej sub¬ stancji uzytych w stosunku wagowym od 3,5 :1 do 2 :1 i wzietych lacznie w ilosci 82—93% oraz z 5-^15% wodnego roztworu polialkoholu winylu o zawartosci 10% suchej substancji i z 2—3% trójetanoloaminy.Masa powlokowa, wedlug wynalazku, ma konsy¬ stencje plynna, zachowujaca stabilnosc w okresie kilku miesiecy w przecietnych warunkach otoczenia przy temperaturze powyzej 5°C w zalozeniu, ze prze¬ chowywanie jej odbywa sie w pojemnikach zam¬ knietych. Masa jest ciecza rnleczno-biala tezejaca w wyniku odparowywania wody w czasie kilkuna¬ stu godzin do stanu elastycznej blony o strukturze zachowujacej trwalosc w tej postaci, w okresie dwóch do trzech miesiecy, w szerokim zakresie tem¬ peratur i pod dzialaniem czynników atmosferycz¬ nych. Ponadto masa, w zaleznosci od zawartosci pro¬ centowej srodka anitygdihezyjnego, daje zdzieralna powloke przezroczysta, charaikiteryzujaca sie mniej¬ sza lub wieksza przyczepnoscia do okreslonego pod¬ loza w stopniu pozwalajacym na swobodne odry¬ wanie jej platami jedynie po uprzednim miejsco¬ wym naderwaniu, bez niszczenia podloza elementów 5 budowlanych.Zdzieralna powloka uzyskana z masy, wedlug wy¬ nalazku, wykazuje, w warunkach prowadzenia ro¬ bót budowlanych duza odpornosc na dzialanie wo¬ dy oraz starzenie sie. Poza tym skladniki masy po¬ lo wlokowej jak i sama masa nie wykazuja toksycz¬ nego dzialania na organizm ludzki.Przyjecie stosunku zywic syntetycznych w pobli¬ zu wartosci maksymalnej daje mase, z której uzys¬ kana zidzieralina powloka jest miekka, -o-duzej ela- 15 stycznosci, nadajaca sie szczególnie do pokrywania elementów o duzej ilosci zalaman powierzchni na przyklad ram okiennych. Przy zmianie zawartosci procentowej zageszczacza nastepuje zmiana konsy¬ stencji masy, co pozwala korzystnie dobierac jej 20 konsystencje do wymaganej w danej sytuacji tech¬ niki nakladania masy na podloze. Ilosc zageszcza¬ cza wzieta w poblizu wartosci minimalnej prowadzi do uzyskania konsystencji masy powlokowej, która pozwala na nanoszenie jej na podloze za pomoca 25 natrysku. Zmniejszenie natomiast przyczepnosci ma¬ sy do podloza, na przyklad z farb olejnych czy la¬ kierów, uzyskuje sie przy uzyciu srodka antyadhe¬ zyjnego w ilosci zblizonej do maksymalnej wartosci granicznej. 30 Uzasadnieniem mozliwosci szerokiego zastosowa¬ nia masy powlokowej, „ wedlug wynalazku, do za¬ bezpieczania elementów budowlanych, sa ponizej podane przyklady jej wykonania. Ponizsze przykla¬ dy receptury masy, wedlug wynalazku, podaja za- 35 wartosc poszczególnych skladników masy wyrazo¬ nych w procentach wagowych.Przyklad I Dyspersja wodna kopolimeru me- takrylanu metylu z metakrylamidem o zawartosci 40% suchej substancji — 66% 40 Dyspersja wodna polioctanu winylu (Winacet D-25) o zawartosci 60% suchej substancji — 19% Roztwór wodny polialkoholu winylu o zawartosci 10% suchej substancji — 12,5% Trójetanoloamina — 2,5% 45 P r z y k lad II Dyspersja wodna kopolimeru me- takrylanu metylu z metakrylamidem (Oktamid P) o zawartosci 40% suchej substancji — 62% Dyspersja wodna polioctanu winylu D-25) o zawartosci 60% suchej substancji — 30% 50 Roztwór wodny polialkoholu winylu o zawartosci 10% suchej substancji — 6% Trójetanoloamina ,— 2% Przyklad III Dyspersja wodna kopolimeru metakrylanu metylu z metakrylamidem (Oktamid P) 55 o zawartosci 40% suchej substancji — 70% Dyspersja wodna polioctanu winylu (Winacet D-25) o zawartosci 60% suchej substancji — 20% Roztwór wodny polialkoholu winylu o zawartosci 10% suchej substancji — 7,4% 60 Trójetanoloamina — 2,6% Sposób wytwarzania masy powlokowej do zabez¬ pieczania elementów budowlanych, wedlug wyna¬ lazku, polega na zmieszaniu, recznie lub mechanicz¬ nie, dyspersji wodnych zywic syntetycznych w pro- 65 porcjach okreslonych wyzej i dodaniu porcjami,72228 6 przy jednoczesnym mieszaniu, najpierw trójetanolo- aminy a pózniej, uprzednio przygotowanego w zna¬ ny sposób, roztworu wodnego polialkoholu winylu równiez przy zachowaniu proporcji wyzej okreslo¬ nych. Mieszanie skladników masy dokonuje sie w warunkach otoczenia zapewniajacych temperature powyzej +5°C na przyklad w pomieszczeniu na bu¬ dowie. Po zmieszaniu wszystkich skladników przy¬ rzadzona masa jest gotowa do stosowania i moze byc natychmiast nakladana znanymi sposobami, na przyklad przy pomocy pedzla, przez natrysk lub kapiel w niej, na powierzchnie elementów budowla¬ nych, które maja byc zabezpieczone przed zniszcze¬ niem. Przygotowana masa moze byc zastosowana po pewnym czasie magazynowania jednak pod warun¬ kiem przechowywania jej w pojemnikach zamknie¬ tych w temperaturze wyzszej od +5°C najkorzyst¬ niej w temperaturze pokojowej co gwarantuje sta¬ bilnosc i zachowanie wlasnosci uzytkowych tej masy.Gotowa masa posiada nastepujace wlasciwosci: konsystencje smietany, barwe mleczno-biala tempe¬ rature krzepniecia okolo 0°C, poczatek tezenia, w zaleznosci od stworzonych warunków odparowywa¬ nia wody, po Okreisie 3—6 godz o;d pokrycia nia po¬ wierzchni elementu budowlanego, ksztaltowanie sie z masy jednorodnej powloki o zadanych optymal¬ nych wlasnosciach mechanicznych nastepuje po 24 godz, elastycznosc powloki rzedu mieJWkich folii z tworzyw sztucznych i stopien przyczepnosci poz¬ walajacy na zdzieranie reczne powloki w postaci 5 platów przy czym optymalne wlasnosci mechanicz¬ ne i niezmiennosc cech fizycznych i strukturalnych zdzieralnej powloki okresla sie co nafiwyzejj na okres trzech miesiecy jej eksploatacji.Masa powlokowa wedlug wynalazku, moze byc io stosowana równiez poza budownictwem na przyklad w meblarstwie, przemylsle samochodowymi czy na¬ wet maszynowym. 15 PL PL