POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL OPISPATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO Patent tymczasowy dodatkowy do patentu Zgloszono: 22.03.1972 (P. 154 254) Pierwszenstwa: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1974 71936 KI. 47a\ 21/20 MKP F16b 21/20 CZYTELNIA Ur-edu Patentowego j f C| IZe5f,t3tfCh4j lltytj Twórcawynalazku: Stanislaw Hawlena Uprawniony z patentu tymczasowego: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „Delta-Krosno" Przedsiebiorstwo Panstwowe^Krosno n. Wislokiem (Polska) Sposób mocowania elementów skladanych urzadzen i przyrzadów Przedmiotem wynalazku jest sposób mocowania elementów skladanych urzadzen i przyrzadów przy pomocy zwyklych kolków, sworzni, plytek, listew itp. o dowolnych przekrojach i ksztaltach.Znane i dotychczas stosowane sposoby mocowania elementów skladanych w niektórych urzadzeniach, przyrzadach, jak równiez przy ustalaniu z jednoczesnym mocowaniem plyt na przyklad zamrazalniczych, ealywa sie przy pomocy tradycyjnych metod nitowania, spawania, zgrzewania, skrecania przy uzyciu duzej iic-Sci srub i wkretów. Metody te sa pracochlonne, materialochlonne w obróbce, a tym samym kosztowne :-U'KCA\ daja nieestetyczny powierzchniowo wyglad.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i wyeliminowanie wykonania i stosowania tradycyjnych elemen- tó vv zlacznych, w przypadkach kiedy mozna je czesto zastapic prostymi elementami zlacznymi, jak na przyklad: kolkomi, sworzniami, plytkami, listwami itp.Rozwiazanie sposobu wedlug wynalazku polega na ustaleniu z jednoczesnym mocowaniem czesci sklada¬ ch, przy pomocy prostych elementów zlacznych, co nastepuje przez takie ustawienie elementów ustala- v mocujacych przechodzacych przez czesci laczne wzgledem plaszczyzn styku laczonych czesci, aby Prostaty one z nimi w scisle wymaganym pasowaniu, co uzaleznione jest od: typu konstrukcji elementów lacznych ustalajaco-mocujacych o dowolnych ksztaltach i przekrojach, ilosci i wzajemnego ustawienia tych siementów, ustalenia ich wzgledem siebie jak: i wzgledem czesci laczonych, od klasy i dokladnosci pasowan pomiedzy elementami ustalajaco-mocujacymi, a czesciami laczonymi, od stosowanych materialów czesci laczonych i elementów laczacych oraz od sposobu zabezpieczenia przed wypadnieciem elementów ustalaja co-mocujacych na przyklad przez punktowanie otworu, szpachlowanie itp. Dla zapewnienia warunków prawidlowego montazu oraz wymaganej wytrzymalosci wezlów laczonych, wymagane jest, aby w obu laczonych elementach, podzialka oraz osie rowków odpowiednio sie pokrywaly.Sposób rozwiazania wedlug wynalazku, do minimum ogranicza polaczenia wymagajace doprowadzenie ciepla, a rowki dla elementów ustalajaco-mocujacych, wykonywane sa wjednej operaqi.Sposób wedlug wynalazku jest pokazany w przykladowym rozwiazaniu na rysunkach, gdzie fig. 1, 2 i 3 przedstawia sposób polaczenia -kolkami 1 dwóch kolnierzy 2, fig. 4. 5. 6 i 7- sposób polaczenia kolkami 1 trzech plytek 3 i 4, fig. 8 przedstawia sposób rozwiazania polaczenia plyt 14 z wyfrezowanymi kanalkami 5 dla2 71936 przeplywu czynnika i rowkami pod listy 15 ustalajaco-mocujace, na fig. 9, 10, 11, 12 i 13 podano niektóre przyklady alternatywnego rozwiazania wezla „A" konstrukcyjnego polaczenia plyt 14 z listwami 6, 7,8,9 i 10.Zamocowanie i ustalenie elementów wzgledem siebie np. plyt uzyskuje sie przez wprowadzenie w rowki listew ustalajaco-mocujacych usytuowanych na przemian wzdluz plaszczyzny laczonych elementów, co powoduje wyeliminowanie istniejacych sil, ukierunkowanych równolegle do plaszczyzny laczonych plyt, polaczonych dodatkowo spawem 16.W przedstawionym przykladzie sposobu rozwiazania, silom cisnienia czynnika od wewnatrz, zmierzajacych do oddzielenia plyt, przeciwdzialaja listwy ustalajaco-mocujace, natomiast spaw 16 spelnia role uszczelniania plyt na obwodzie, wzdluz ich krawedzi przylegania. Wazna rzecza dla tego typu polaczenia jest, aby zachowac jak najscislejsze przyleganie listew w rowku mocujacym, dlatego przewidziano technologicznie, mozliwosc szerszego wykonania rowków, w stosunku do grubosci listew ustalajaco-mocujacych. W tym przypadku, listwy, bylyby osadzone w rowku na przyklad w zywicy epoksydowej. Sposób ten stwarza dodatkowe mozliwosci zwiekszenia wytrzymalosci wezla, przez klejenie plyt w plaszczyznie ich zetkniecia wzdluz rowków z listwami.Przy modyfikacji wezla „A" laczenia plyt, istnieje mozliwosc znacznego poszerzenia tolerancji wykonania szerokosci rowka, kata pochylenia rowka i podzialki rowków. Dla wiekszosci przypadków w praktyce, stosunek wysokosci rowka do grubosci listwy, winien wynosic^rl,5 natomiast kat pochylenia rowków, lyinien byc zawarty w granicach: 45°a30°.Rozwiazanie powyzszego sposobu nasuwa mozliwosci dalszych modernizagi przedstawionego tu wezla „A" np. przez wyeliminowanie listew ustalajaco-mocujacych z równoczesnym wypelnieniem rowków masa lub plynnymi metalami, które po zastygnieciu beda pelnic role elementów laczacych. Oczywiste jest, ze w tym przypadku, w zaleznosci od zastosowanego tworzywa, zmianie moze ulec ksztalt rowka.Ustalenie, z jednoczesnym mocowaniem plyt, uzyskuje sie przez wprowadzenie do wspólosiowo wyko¬ nanych rowków w plytach laczonych elementów ustalajaco-mocujacych, tak usytuowanych wzgledem plasz¬ czyzny laczenia, ze kazda sila w sensie graficznym zmierzajaca do prostopadlego oddzielenia plyt laczonych, powodowac bedzie do obrócenia elementu mocujacego wokól osi wyznaczonej przez krawedz zetkniecia sie plyt laczonych, a prostopadla do tej krawedzi plaszczyzne symetrii rowka, niezaleznie od: gatunku tworzywa zastosowanego do wykonania plyt i wezlów laczacych, ilosci i wzajemnego ustawienia elementów ustalajaco-mo¬ cujacych wzgledem siebie jak i wzgledem elementów laczonych, klasy dokladnosci i pasowan, pomiedzy elementami ustalajaco mocujacymi, a elementami laczonymi, ksztaltu rowka i elementu ustalajaco-mocujacego niezaleznie od metody wykonania rowka i elementu ustalajaco-mocujacego. Praktyczne zastosowanie sposobu laczenia elementów skladowych wedlug wynalazku limituje grubosc „gl" i „g2" w stosunku do srednicy kolka „d" i kata jego pochylenia -j . Dla wiekszosciaprzypadków laczenia kolkami, stosunek grubosci skrajnych elemen tów do srednicy kolka, winien wynosic:-Si /ubiLiL l,5 a kat pochylenia kolka winien byc zawarty w granicach: 45°^150 d d Dla typowych i powtarzalnych przypadków, nalezy praktycznie ustalic, ilosc, srednice i sposób rozmiesz¬ czenia kolków ustalajaco-mocujacych. W zaleznosci od charakteru polaczenia, odpowiednie kojarzenie walka i otworu, mozna uzyskac na drodze: przyjecia zasady stalego walka lub przyjecia zasady stalego otworu.Rozpatrywane i przytoczone tu przypadki, sa polaczeniami typu spoczynkowego, gdzie przewiduje ^ pasowanie na przyklad przy zasadzie stalego otworu minimum w sensie wcisku —H7 —n6. PL PL