PL 71 863 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest instalacja do sadzenia drzew, przydatna zwlaszcza do sa- dzenia drzew na terenach zurbanizowanych, w bardzo bliskim sasiedztwie istniejacej infrastruktury pod- ziemnej. Sadzenie drzew w terenach zurbanizowanych wiaze sie z taka niedogodnoscia, ze rozrastajace sie korzenie drzew moga wchodzic w kolizje z istniejaca infrastruktura miejska, przykladowo kablami elektrycznymi, telekomunikacyjnymi czy rurami wodociagowymi, przesuwajac je lub uszkadzajac. W zwiazku z tym istnieje potrzeba ograniczenia mozliwosci rozrostu korzeni drzew, tak aby nie zacho- dzilo ryzyko uszkodzenia istniejacej infrastruktury. Znane sa róznego rodzaju instalacje do sadzenia drzew. Z amerykanskiego opisu patentowego US4019279 znana jest donica, która zabezpiecza sasia- dujacy chodnik przed spekaniem spowodowanym rozrostem korzeni. Donica ma postac tulei o maleja- cej ku dolowi grubosci scian, której wewnetrzna warstwa jest wykonana ze sliskiego materialu o wlasci- wosciach mechanicznych uniemozliwiajacych przenikanie korzeni drzew. Donice taka stosuje sie do sadzenia mlodych drzew, a pochylosc scian okalajacych korzenie powoduje skierowanie korzeni do dolu. Niedogodnoscia tego rozwiazania jest brak ograniczenia dla rozrostu korzeni w dól, co w pewnych przypadkach moze powodowac rozrost korzeni w bok ponizej dolnej krawedzi donicy. Z amerykanskiego opisu patentowego US603927 znana jest donica, która zawiera dwa naczynia dopasowane do siebie, lecz o róznej glebokosci. Przestrzen pomiedzy dnami tych naczyn mozna wy- pelnic woda. System korzeniowy rosliny dociera do przestrzeni wypelnionej woda, która powoduje gnicie koncówek zanurzonych w niej korzeni, a tym samym ogranicza ich rozrost w kierunku do dolu. Niedo- godnoscia tego rozwiazania jest jego ograniczenie do niewielkich roslin i koniecznosc utrzymywania wypelnienia wspomnianej przestrzeni woda. Celowym byloby zatem opracowanie alternatywnej konstrukcji instalacja do sadzenia drzew, która umozliwi rozwiazanie co najmniej czesci z problemów wystepujacych w stanie techniki: dogodne sadzenia drzew na terenach zurbanizowanych, w bardzo bliskim sasiedztwie istniejacej infrastruktury podziemnej, mozliwosc wymiany i sadzenia drzew w dowolnym okresie roku bez koniecznosci prowa- dzenia robót ziemnych, instalacja systemu nawadniania drzewa i infrastruktury dodatkowej, np. lawek. Przedmiotem wzoru uzytkowego jest instalacja do sadzenia drzew zawierajaca modul zewnetrzny w którym umieszczony jest modul wewnetrzny przeznaczony do osadzenia w nim korzeni drzewa z zie- mia, charakteryzujaca sie tym, ze: modul zewnetrzny stanowi betonowa misa o podstawie z otwartym dnem ograniczonym wewnetrznym rantem; natomiast modul wewnetrzny stanowi drewniana skrzynia z metalowym stelazem, której dno jest posadowione na wewnetrznym rancie modulu zewnetrznego. Korzystnie, modul wewnetrzny ma otwory drenazowe w dnie. Korzystnie, modul wewnetrzny ma pod dnem listwy wzmacniajace. Korzystnie, modul wewnetrzny jest wykonany z desek konserwowanych przez opalanie. Korzystnie, instalacja jest ponadto wyposazona w zbiorniki na wode polaczone systemem hy- draulicznym z przestrzenia modulu wewnetrznego. Korzystnie, na zbiornikach na wode sa zainstalowane lawki. Przedmiot wzoru uzytkowego zostal przedstawiony na rysunku, na którym: Fig. 1 przedstawia instalacje w widoku w przekroju z przodu; Fig. 2 – instalacje w widoku w przekroju z boku; Fig. 3 – modul zewnetrzny instalacji w widoku od góry; Fig. 4 – obrazowo, w czesciowym przekroju, korzystna postac zastosowania instalacji. Instalacja bedaca przedmiotem o trwalej postaci wedlug wzoru uzytkowego sklada sie z modulu zewnetrznego 10, w którym umieszczony jest modul wewnetrzny 20, przeznaczony do osadzenia w nim korzeni drzewa z ziemia. Modul zewnetrzny 10 ma postac betonowej misy, przykladowo w ksztalcie prostopadloscianu o prostokatnej podstawie. Modul zewnetrzny 10 moze przybierac równiez inne ksztalty, przykladowo o podstawie wielokatnej lub innej, ze scianami bocznymi 14 prostopadlymi lub odchylonymi w góre na zewnatrz od podstawy. Korzystnie, masa betonowa jest zbrojona. W podstawie 11 modulu zewnetrznego 10 znajduje sie otwarte dno 12, ograniczone wewnetrz- nym rantem 13. Wskazane, aby grubosc rantu 13 byla znaczna, celem zapewnienia odpowiedniego oparcia dla modulu wewnetrznego 20. Modul zewnetrzny 10 od góry jest otwarty, tak aby mozna bylo PL 71 863 Y1 3 w nim umiescic od góry modul wewnetrzny 20. Przykladowo, grubosc g scianek bocznych 14 moze wynosic od 3 do 10 cm, korzystnie 5 cm, wysokosc w rantu 13 moze wynosic od 10 do 30 cm, korzystnie cm, a szerokosc s rantu 13 moze wynosic od 10 do 30 cm, korzystnie 20 cm. Przykladowo, podstawa 11 moze miec wymiary zewnetrzne od 0,5 x 0,5 do 3 x 3 m, korzystnie 1 x 1 m, a caly modul moze miec wysokosc od 0,5 m do 3 m, korzystnie 1 m. Korzystnie, rant wewnetrzny 13 stanowi co najwyzej 50%, a korzystniej co najwyzej 40%, lub nawet co najwyzej 30%, co najwyzej 20% lub nawet co najwyzej 10% powierzchni wewnetrznej dna modulu zewnetrznego, tak aby odpowiednio co najmniej 50%, 60%, 70%, 80% lub nawet co najmniej 90% dna bylo otwarte, celem umozliwienia przesiakania wody i ograniczenia masy modulu zewnetrznego. Modul wewnetrzny 20 ma postac drewnianej skrzyni z metalowym stelazem. Metalowy stelaz moze zawierac przykladowo katowniki krawedziowe (tj. wzdluz kazdej krawedzi bocznej skrzyni) i boczne listwy wzmacniajace sciany boczne 21, a do tego stelaza moga byc przymocowane deski sta- nowiace wypelnienie skrzyni. Do zewnetrznej strony dna 22 skrzyni przymocowane moga byc metalowe listwy 23, stanowiace dodatkowe wzmocnienie dna. Przykladowo, listwy 23 moga miec postac U-ksztalt- nych katowników przymocowanych podstawa litery U do dna 22 skrzyni. Przykladowo, przymocowa- nych moze byc 5 listew w równych odleglosciach od siebie wzdluz calej dlugosci dna 21 skrzyni 20. Ponadto, w dnie 22 skrzyni moga znajdowac sie otwory odwadniajace 24 do odprowadzania nadmiaru wody ze skrzyni, przykladowo dla skrzyni o dnie 11 o wymiarach 1 x 1 m moze byc to 12 otworów o srednicy 2 cm kazdy. Korzystnie, skrzynia wewnetrzna 20 ma czesc drewniana wykonana z desek konserwowanych przez opalanie. Stanowi to skuteczne zabezpieczenie drewna, a jednoczesnie dzieki uniknieciu stoso- wania srodków chemicznych pozwala na stosowanie instalacji w obszarach gdzie nie jest wskazane stosowanie niebezpiecznych konserwujacych srodków chemicznych. Przykladowo, moga to byc deski o grubosci 1 cala (2,5 cm). Zastosowanie w konstrukcji skrzyni metalowego stelazu i drewnianego wypelnienia powoduje, ze skrzynia jest wystarczajaco wytrzymala do posadzenia drzewa, a jednoczesnie ma dluga trwalosc. Prze- widuje sie trwalosc na poziomie kilkunastu lat lub nawet dluzej. Jesli nawet po tym czasie czesc desek uleglaby rozkladowi, to metalowy stelaz pozwoli na utrzymanie bryly korzeniowej drzewa w postaci spój- nej, umozliwiajac przykladowo wyjecie drzewa z instalacji i przeniesienie go do innej instalacji. Do modulu wewnetrznego 20 i zewnetrznego 10 moga byc przymocowane róznego rodzaju uchwyty lub tez w modulach tych moga byc wykonane otwory do umieszczania w nich mocowan, w celu ulatwienia podnoszenia i przenoszenia modulów 10, 20 w trakcie montazu instalacji. Pomiedzy scianami bocznymi 21 modulu wewnetrznego 20 a scianami bocznymi 14 modulu zewnetrznego 10 jest luz, tak aby bylo latwo umiescic modul wewnetrzny 20 w module zewnetrznym w trakcie montazu instalacji. Przykladowo, luz moze wynosic od 1 do 5 cm z kazdej strony, korzystnie 1,5 cm. Montaz instalacji przebiega nastepujaco. Po wytyczeniu miejsca usytuowania drzewa, np. na chodniku na deptaku miejskim, usuwa sie warstwe zewnetrzna nawierzchni (np. plyty chodnikowe) i ko- pie sie otwór o wielkosci pozwalajacej umiescic w nim modul zewnetrzny 10. Modul zewnetrzny 10 wskazane jest zainstalowac tak, aby wystawal kilka cm ponad otaczajaca go nawierzchnie, aby uniknac dostawania sie wody z nawierzchni do drzewa. Do wypoziomowanego modulu zewnetrznego 10 wklada sie nastepnie modul wewnetrzny 20 z umieszczonym w nim drzewem lub tez bez drzewa. Drzewo mozna umiescic w module wewnetrznym 20 w formie balotowanej juz po zamontowaniu instalacji. Wskazane, aby na dnie 22 modulu wewnetrznego usypac drenaz, przykladowo z keramzytu. Przestrzen wokól bryly korzeniowej drzewa wypelnia sie korzystnie mieszanina torfu, nawozu i hydrozelu, który pozwala utrzymywac odpowiednia wilgotnosc. W celu jeszcze lepszego wykorzystania przestrzeni wokól drzewa, po osadzeniu drzewa i wypel- nieniu skrzyni wewnetrznej 20 do uzyskania równej powierzchni, na jej powierzchni mozna zamocowac zbiorniki 31 na wode, które moga poprzez system hydrauliczny doprowadzac wode do korzeni drzewa zamontowanego w skrzyni 20. Jest to szczególnie korzystne w przestrzeniach miejskich, gdzie jest ograniczony dostep do wody atmosferycznej i opady nie zapewniaja wystarczajacego nawodnienia dla systemu korzeniowego drzewa – wówczas zbiorniki 31 moga byc okresowo uzupelniane, a woda z nich moze byc dozowana w sposób ciagly lub nawet za pomoca zautomatyzowanego systemu nawadniania, który dozuje wode ze zbiorników 31 w zaleznosci od warunków atmosferycznych. W celu jeszcze lepszego wykorzystania przestrzeni, na zbiornikach 31 moga byc umieszczone lawki 32, tak aby przykryc zbiorniki i umozliwic przechodniom odpoczynek pod drzewem. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL