Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.10.1974 71679 KI. 7c,37/02 MKP B21d 37/02 Twórcawynalazku: JanWojtunik Uprawniony z patentu tymczasowego: Zjednoczone Zaklady Elektronicznej Aparatury Pomiarowej „Elpo", Warszawa (Polska) Odcinak uniwersalny Przedmiotem wynalazku jest odcinak uniwersalny sluzacy glównie do recznego ciecia na prasach cienkich pasów, w szczególnosci blach lub tworzyw sztucznych, na prostokaty lub równolegloboki.Znane odcinaki, wyposazone sa w listwy prowadzace material na których sa zamontowane przesuwne zderzaki ograniczajace wielkosc przesuwu cietego materialu. Zderzaki te sa zaciskane na listwach prowadzacych, w znany sposób, za pomoca srub. Plyty górne omawianych odcinaków, sa nierozlacznie zwiazane z suwakami pras za pomoca czopów a skok noza odcinajacego przyrzadu jest uzalezniony od wielkosci skoku suwaka, która jest regulowana w pewnym zakresie, zaleznie od typu prasy.Niedogodnoscia takiej konstrukcji zderzaków jest malo sztywne ich mocowanie na listwie prowadzacej material w odcinaku, gdyz podczas pracy zderzak zostaje przesuwany dosuwanym don i odcinanym materialem co nie zapewnia powtarzalnego ciecia „na zderzak".Nastepna niedogodnoscia omówionej konstrukcji, jest koniecznosc uzywania srodków mierniczych przy ustawianiu zderzaka na zadany wymiar oraz przy sprawdzaniujego polozenia na listwie. Kolejna niedogodnoscia znanych odcinaków jest brak mozliwosci dokladnego i bezpiecznego ciecia wedlug wytrasowanej linii lub innych sladów na materiale np. linii powstalych przy trawieniu plytek laminowanych stosowanych w szczególnosci w elektronice.Inna niedogodnosciajest brak mozliwosci bezpiecznego rozcinania, z jednoczesnym dociskiem materialu na odcinki przy uzyciu szablonu bazujac na uprzednio wykonanych, w cietym materiale, wycieciach np. na otworach wykonanych na prasach rewolwerowych typu „Raskin" czy „Wideman"- co wynika ze skoku noza odcinajacego.Jeszcze inna niedogodnoscia jest koniecznosc trasowania lub/i specjalnego mocowania materialu lub/i uzywania dodatkowych przyrzadów ulatwiajacych prowadzenie materialu podczas ciecia, w szczególnosci pasów, na równolegloboki lub okrawania krawedzi pod katem.Celem wynalazku jest konstrukcja odcinaka umozliwiajaca powtarzalne ciecie i okrawanie plyt, w szczegól¬ nosci „na zderzak", dokladne i bezpieczne ciecie wedlug sladu na materiale, bezpieczne ciecie przy uzyciu szablonu z jednoczesnym dociskiem materialu, oraz wygodne ciecie na równolegloboki i okrawanie krawedzi pod katem.2 71679 Zadanie techniczne realizujace ten cel polega na zastosowaniu, w odcinaku którego plyta górna prowadzo¬ na na prowadnicach slupowych i posiadajaca regulowany skok powrotny nadawany jej przez sprezyny rozlacznie polaczona z suwakiem prasy, przesuwnego zderzaka tylnego, o wymiennych nakladkach oporowych, osadzone¬ go na prowadnicach sztywno zwiazanych z plyta góma tlocznika i nastawianego srubowa para kinematyczna oraz na zastosowaniu, z przodu przyrzadu, poprzecznie przesuwanego mostka, na którym jest umieszczona listwa prowadzaca z osadzonym na niej, zaciskanym sruba, zderzakiem przednim. Listwa ta moze byc przemieszczana katowo o +5 wokól 'srodka obrotu znajdujacego sie na jednym z jej konców i unieruchamiana w zadanym polozeniu. Na prowadnicach zderzaka tylnego oraz na listwie prowadzacej naniesione sa podzialki a zderzaki: tylny i przedni posiadaja noniusze. Na powierzchni roboczej plyty mostka, po której slizga sie listwa prowadzaca, jest naniesiona podzialka katowa a wskaznikjej jest zwiazany z ta listwa.Zalety konstrukcji wedlug wynalazku polegaja na mozliwosciach: powtarzalnego ciecia „na zderzak", bezpiecznego i dokladnego ciecia wedlug sladów na materiale, bezpiecznego ciecia wedlug szablonu z jednoczes¬ nym dociskiem materialu, wygodnego ciecia równolegloboków lub okrawania krawedzi pod katem, przy czym ilosc operacji pomiarowych jest mozliwie mala a przesuwana poprzecznie i obrotowa listwa prowadzaca pozwala na korzystne rozlozenie sil przy cieciu materialu o szerokosci mniejszej niz maksymalna i dluzsza eksploatacje nozy.* Wynalazek jest przedstawiony w przykladzie wykonania na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia rzut z przodu tlocznika, fig. 2 -jego przekrój I-I, fig. 3 -jego przekrój II—II a fig. 4 - przyklady zastosowania przyrzadu.Odcinak wedlug fig. 1, fig. 2 i fig. 3 sklada sie z plyty dolnej 1 z osadzonymi w niej dwiema prowadnicami slupowymi 2, na których w tulejach prowadzacych 3 jest osadzona plyta górna 4. Na kazdej prowadnicy slupowa 2 jest umieszczona sprezyna 5 spychajaca, poprzez tuleje prowadzace 3, plyte górna 4 przy czym ruch powrotny tej plyty, a zatem i skok noza odcinajacego, jest regulowany nakretka 6 gwintowanego konca prowadnicy slupowej 2. Nakretka ta jest zabezpieczona przed obrotem. W plyte górna 4 jest wmontowana podstawka ,7 wspólpracujaca zbijakiem 8 zamocowanym w suwaku prasy przy czym powierzchnia robocza bijaka 8 ma ksztalt czaszy kulistej. W plycie górnej 4jest osadzony, za pomoca srub 10 nóz górny 9. Stycznie do tego noza, na kolkach 11, jest podwieszony zespól dociskajacy, który sklada sie z dociskacza 12 i przymocowa¬ na don rozlacznie nakladki 13, przy czym sila docisku jest realizowana dzieki sprezynom 14. W tylnej czesci plyty górnej 4 sa osadzone dwie równolegle prowadnice 15, o przekroju kolowym, których konce sa polaczone jarzmem 16, Miedzy nimi jest umieszczona sruba pociagowa 17, której jeden czop jes ulozyskowany w plycie górnej 4 drugi zas, przedluzony, podparty w jarzmie 16 jest zakonczony korbka 18. Na prowadnicach 15 jest osadzony suwliwie zderzak tylny 19, którego nakretka 20 wspólpracuje ze sruba pociagowa 17. Zderzak ten posiada wymienne nakladki oporowe 21. Na prowadnicach 15 jest naniesiona podzialka a na zderzaku tylnym 19 noniusz 22.Plyta dolna 1 z wmontowanym w niej rozlacznie nozem dolnym 23 posiada dwa klocki oporowe 24 ' zamocowane srubami 10 w poblizu prowadnic slupowych 2. Klocki te sa styczne do noza górnego 9 w momencie jego pracy. Z przodu plyty dolnej 1 umieszczona jest na przesuwnym mostku 25, listwa prowadzaca 26, na której jest naniesiona podzialka 27. Na listwie tej jest przesuwnie osadzony zderzak przedni 28, zaciskany sruba 10, w którym jest wykonane okienko z naniesionym noniuszem 29. Listwa 26 jest obrotowo osadzona, swym koncem, na czopie 31 umieszczonym w powierzchni roboczej plyty mostka 25 i unieruchamiana w zadanym polozeniu katowym srubowym zaciskiem 32, którego pokretlo jest umieszczone pod robocza plyta mostka a trzpien w lukowym kanale 33. Na czesci powierzchni plyty roboczej mostka 25 jest naniesiona podzialka . katowa 34, której wskaznik jest umieszczony w okienku konca listwy prowadzacej 26. Maksymalne przesuniecie katowe listwy wynosi 45°. Przesuwny mostek 25 ma moznosc^poprzecznego przemieszczania sie w plycie dolnej 1 odcinaka i jest unieruchamiany w zadanym polozeniu dzieki srubom 10 umieszczonym w rowku teowym 30 plyty dolnej 1. PL PL