Przyrzad do mierzenia gwintów Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do mierzenia gwintów, zwlaszcza do pomiaru i/lub sprawdzania gwin¬ tów wewnetrznych i zewnetrznych w zakresie wszyst¬ kich pasowan, szeregów i dlugosci skrecania, przy czym zakres pomiarowy przyrzadu obejmuje srednice 5 poczawszy od 1 mm wzwyz. Przyrzad dziala pod sta¬ lym naciskiem.Znane sa przyrzady do pomiaru gwintów, zaopatrzo¬ ne w trzpien i tuleje rozprezna. Te elementy mierni¬ cze sa zaopatrzone we wspólnie wykonany gwint 10 mierniczy, przy czym koniec trzpienia ma ksztalt stoz¬ ka, zas tuleja, na jednym ze swych konców, na po¬ wierzchni wewnetrznej, ma ksztalt stozka.Przyrzady te jednak piosiadaja ograniczony obszar mierniczy, uniemozliwiajacy dokonywanie pomiarów 15 gwintów malych, to jest od Ml do M8. Przyrzadami tymi mozna dokonywac pomiarów tylko w zakresie gwintów duzych to jest od M8 wzwyz, przy czym do¬ kladnosc wskazan wyniosi 0,01 mm.Zastosowanie w znanych przyrzadach gwintowanych 2o tuM rozpreznych powoduje odchylenia tej tulei od pierwotnego ksztaltu, co w konsekwencji nie zapewihia dostatecznej dokladnosci wskazan i szerokiego zakresu mierniczego.Znane przyrzady ograniczone sa tylko do jednej dlu- 25 gosci skrecania, przy czym nie obejmuja one pomia¬ rów wszystkich szeregów pasowan. Ich rozwiazanie konstrukcyjne nie zapewnia kontrolowanego nacisku mierniczego, zapewniajacego stabilnosc i dokladnosc pomiarów. W znanych i stosowanych przyrzadach pra- 30 cuja wszystkie zwoje gwinttu, co powoduje szybkie zu¬ zycie sie takiego przyrzadu.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i niedogod¬ nosci.Cel ten osiagnieto przez opracowanie przyrzadu we¬ dlug wynalazku, w sklad którego wchodzi trzpien z gwintem mierniczym o skoku róznym od skoku nomi¬ nalnego gwintu mierzonego, przy czym na gladkiej czesci tego trzpienia stanowiacej przedluzenie czesci gwintowanej wykonany jest gwint, na którym osadzo¬ na jest tuleja miernicza majaca gwint wewnetrzny, od¬ powiadajacy gwintowi na trzpieniu. Tuleja ta jest za¬ opatrzona w podzialke wskazujaca przy pomocy wskaz¬ nika, wielkosc odchylki zmierzonej srednicy podzialo¬ wej w stosunku do wymiaru zarysu nominalnego.W przyrzadzie, wedlug wynalazku, zastosowano trzpien mierniczy z gwintem o skoku róznym od skoku nominalnego, na którym osadzona jest tuleja z gwin¬ tem wewnetrznym, takim samym jak gwint na trzpie¬ niu, stanowiaca z trzpieniem mierniczym przekladnie.Dalej na trzpieniu mierniczym wykonany jest, wzdluz jego osi, rowek dla wpustu tulei wskaznika, przy czym tuleja ta ma ruch posuwisto-zwrotny wzdluz osi trzpie¬ nia mierniczego. Dalej na trzpieniu mierniczym zamo¬ cowana jest, za pomoca sprzegla ciernego, kolnierzowa tuleja ochronna.Przyrzad wedlug wynalazku charakteryzuje sie mozli¬ woscia pomiaru i/lub sprawdzania gwintów od naj¬ mniejszych do najwiekszych, wykonanych w dowol¬ nych szeregach dokladnosci. Przyrzad wedlug wynalaz- 7125671256 ku zastepuje caly szereg stosowanych dotychczas spraw¬ dzianów i pizeciwsprawdzianów w rozwiazaniach trady¬ cyjnych.Przyrzad wedlug wynalazku charakteryzuje sie rów¬ niez tym, ze mozna go w kazdej chwili regenerowac, . 5 przy czym regeneracja polega tylko na przestawieniu wskaznika wzgledem podzialki. Na skutek zastosowa¬ nia kontrolowanego nacisku mierniczego przy spraw¬ dzaniu gwintów, zuzycie mierniczego gwintu jest mi¬ nimalne, co znacznie zwieksza trwalosc przyrzadu. 10 Przyrzad wedlug wynalazku umozliwia pomiary gwin¬ tów przed i po pokryciu galwanicznym, pozwalajac tym Samym na okreslenie grubosci nalozonej warstwy galwanicznej.Przyrzad wedlug wynalazku moze miec równiez za- 15 stosowanie do sprawdzania stopnia zuzycia stosowa¬ nych sprawdzianów gwintowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przyrzad do pomiaru gwintów wewnetrznych, czes- 20 ciowo w przekroju, a fig. 2 — odmiane przyrzadu do pomiaru gwintów wewnetrznych, równiez czesciowo w przekroju.Podstawowym elementem przyrzadu do pomiaru gwin¬ tów wewnetrznych jest trzpien d z gwintem mierni- 25 czym, na którego przedluzeniu wykonany jest gwint wspólpracujacy z tuleja 2, tworzaca z trzpieniem 1 przekladnie a. Dalej, za czescia gwintowana wspólpra¬ cujaca z tuleja 2, w czesci cylindrycznej trzpienia 1 30 wzdluz jego osi, wykonany jest rowek dla wpustu 4 tulei 3, zaopatrzonej we wskaznik 17. Zakonczenie trzpienia 1 zaopatrzone jest w gwint wewnetrzny, slu¬ zacy do zamocowania ciernego sprzegla 7.Na trzpieniu 1 nasadzona jest tuleja 2, zaopatrzona 35 w gwint wewnetrzny odpowiadajacy gwintowi zewne¬ trznemu wykonanemu na trzpieniu 1, wykonujaca ruch posuwisto-zwrotny, przy czym na zewnetrznej po¬ wierzchni tuleji 2 wykonana jest podzialka 18. Na cze¬ sci trzpienia 1, w miejscu gdzie wykonanay jest rowek 40 dla wpustu 4, osadzona jest tuleja 3 z wpustem 4, za¬ opatrzona w gniazdo rozpierajacej sprezyny 5, która to tuleja na swej zewnetrznej powierzchni ma wskaz¬ nik 17. Poza tym tuleja 3 ma na swej powierzchni zewnetrznej podtoczenie pod kolnierzowa, ochronna 45 tuleja 6, zamocowana do trzpienia 1 za pomoca cier¬ nego sprzegla 7- W odmianie przyrzadu przeznaczonej do pomiaru gwintów zewnetrznych zastosowano tuleje 8 z gwintem mierniczym, na której osadzona jest prowadzaca tule- 50 ja 9, zaopatrzona w gwint, który z trzpieniem 13 two¬ rzy przekladnie b, przy czym na zewnetrznej powierzch¬ ni tulei 9 wykonany jest rowek dla wpustu 10 sluzacy do prowadzenia -tulei 11 zaopatrzonej we wskaznik 17, oraz wybranie dla osadzenia sprezyny 15. Na zew- 55 netrznej powierzchni tulei 9 osadzona jest trwale oslo¬ na li. Wewnatrz tulei 9 osadzony jest mierniczy trzpien 13, zaopatrzony w gwint odpowiadajacy gwintowi w tulei 9^ i tworzacy z gwintem w tulei 9 przekladnie b, przy czym pomiedzy tuleja 9 i kolnierzem mierniczego $0 trzpienia 13 osadzona jest rozpierajaca sprezyna 14. Na koncu mierniczego trzpienia 13 jest zamocowana, za pomoca ciernego sprzegla 7, tuleja 16 z podzialka 18.Pomiar i/lub sprawdzanie gwintu wewnetrznego za pomoca przyrzadu wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy sposób. Pokrecajac cierne sprzeglo 7 wkre¬ ca sie mierniczy trzpien 1 w element gwintowany prze¬ znaczony do pomiaru. W czasie wkrecania trzpienia 1 sprezyna 5, za posrednictwem tulei 3, dociska tuleje 2 do czola mierzonego elementu. Wkrecajacy sie trzpien mierniczy 1 powoduje ruch posuwisto-obrotowy tulei 2 i ruch posuwisty tulei 3 oraz sciskaaiie sprezyny 5 az do zetkniecia czolowych powierzchni trzpienia 1 i ele¬ mentu mierzonego, przy czym dalszemu wkrecaniu za¬ pobiega cierne sprzeglo 7.Przy pomiarze, gwint mierniczego ^trzpienia 1 i gwint elementu mierzonego zostaja skrecone na pewnej, dlu¬ gosci, która stanowi funkcje róznicy skoków gwintów mierniczego trzpienia 1 i skoku nominalnego gwintu.Ta dlugosc skrecania wskazuje wielkosc odchylki zmie¬ rzonej srednicy podzialowej w stosunku do wymiaru zarysu nominalnego, która to wielkosc zostaje odczy¬ tywana naprzeciw wskaznika 17 na podzialce 18.Pomiar i/lub sprawdzanie gwintu zewnetrznego za pomoca odmiany przyrzadu wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy sposób. Pokrecajac cierne sprzeglo 7 wkreca sie tuleje 8 na gwint elementu miierzonego. Na skutek skrecania sie gwintu tulei 8 i gwintu elementu mierzonego, nastepuje pod dzialaniem sprezyny 14, zetkniecie sie czolowych powierzchni mierniczego trzpienia 13 i elementu mierzonego, powodujac, na skutek dalszego skrecania, przesuwanie sie mierniczego trzpienia 13 ruchem obrotowo-posuwistym na drodze równej dlugosci skrecania, co z kolei powoduje ruch obrotowo-posuwisty tulei* 11 zaopatrzonej we wskaz¬ nik 17.Przy wykonywaniu pomiaru, gwint mierniczej tulei 8 i gwint "elementu mierzonego zostaja skrecone na pew¬ nej dlugosci, która stanowi funkcje róznicy skoków gwintów mierniczej tulei 8 i skoku nominalnego gwin¬ tu. Dlugosc ta wskazuje wielkosc odchylki zmierzonej srednicy podzialowej w stosunku do wymiaru zairysu nominalnego, która to wielkosc zostaje odczytana wskaznikiem 17 na podzialce 18. PL PL