Pierwszenstwo: 24.11.1971 (P. 151727) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.03.1974 70147 KI. 37e, 11/22 MKP E04g 11/22 Twórcywynalazku: Józef Kadela, Józef Lukaszewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówne Biuro Studiów i Projektów Górniczych Biuro Projektów Górniczych Kraków, Kraków (Polska) Urzadzenie slizgowe do betonowania wysokich budowli Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie slizgowe do betonowania wysokich budowli cylindrycznych o zmien¬ nym promieniu i zmiennej grubosci scian na róznych wysokosciach.Do wykonywania tego typu budowli stosowane byly dotychczas deskowania przestawne. Wada ich jest klo¬ potliwy montaz i demontaz deskowan.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia slizgowego nie posiadajacego powyzszych wad, to jest urzadze¬ nia, które nie wymaga montazu i demontazu przy zmianie krzywizny cylindrycznej i przy zmianie grubosci i kata zbieznosci wykonywanej sciany cylindrycznej. Cel ten osiagnieto w projekcie urzadzenia slizgowego wedlug wynalazku.Urzadzenie slizgowe sklada sie z blach szalunkowych z prowadnicami, elementów mocujacych i pras hydra¬ ulicznych. Zewnetrzna prowadnica blach szalunkowych jest przymocowana do górnego poziomego elementu prowadnicy wewnetrznej, przy pomocy tarcia wywolanego dokreceniem dwóch srub.Istota wynalazku jest przymocowanie wewnetrznej prowadnicy blach szalunkowych przegubowo w dwóch miejscach, z których pierwszym miejscem przymocowania sa zewnetrzne przeguby dwóch pretów stanowiacych tworzace dwóch wspólosiowych pionowych stozków polaczonych ze soba podstawami i posiadajacych w piono¬ wej osi element laczacy wierzcholki tych stozków, polaczony przegubowo z wewnetrznymi koncami wymienio¬ nych wyzej pretów z tym, ze element osiowy przez pokrecenie sruby zmienia swoja dlugosc, a tym samym zmienia odleglosc pierwszego miejsca przymocowania prowadnicy od pionowej osi. Drugim miejscem przymoco¬ wania sa zewnetrzne przeguby pretów stanowiacych tworzace stozka wspólosiowego z wykonywana obudowa i zorientowanego tak jak sasiadujacy stozek ;i posiadajacego w osi element laczacy jego wierzcholek z wierzchol¬ kiem stozka sasiadujacego polaczony przegubowo z wewnetrznymi koncami pretów z tym, ze element osiowy przez pokrecenie nakretki rzymskiej zmienia swoja dlugosc, co powoduje zmiane odleglosci drugiego miejsca przymocowania prowadnicy od pionowej osi.Centralna prasa hydrauliczna pod opisanym urzadzeniem jest ustawiona na elemencie poziomym dociskowymi srubami do elementów osiowych slizgu, przy czym pod elementem poziomym zamontowane sa przegubowo ruchome w plaszczyznach poludnikowych ramiona, których dolne zewnetrzne konce dociskane sa za pomoca2 70147 sprezyn do cylindrycznej obudowy tak, ze przy powiekszaniu cisnienia w prasie te dolne konce zapieraja sie w zelbecie a prasa unosi slizg do góry. Nastepnie poziome laczniki prowadnic zawiesza sie na pionowym zbroje¬ niu lub przez pokrecenie srub elementów osiowych powoduje sie zaparcie górnej sciany slizgu w zelbecie, a przez obnizenie cisnienia w prasie powoduje sie wskutek dzialania sprezyn elementu poziomego podniesienie prasy i zawieszonych nizej ramion rozporowych.Wyzej opisana konstrukcja pozwala na prosta zmiane grubosci i krzywizny wykonywanych scian, prosta i kolowo cylindryczna zmiane promienia i pochylenia prowadnic, oraz jednakowa na obwodzie mozliwosc pod¬ noszenia slizgu. Konstrukcje urzadzenia slizgowego mozna zmieniac wprowadzajac tylko niektóre z wyzej wymie¬ nionych cech. Dzieki powyzszemu projektowi wynalazczemu istnieje mozliwosc wykonywania sposobami uprzemyslowionymi wysokich kominów o zmiennej srednicy i grubosci, chlodni kominowych oraz kopul sfery¬ cznych u góry otwartych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój pionowy osiowy urzadzenia slizgowego, fig. 2 — przekrój poziomy przez górny koniec elementu osiowego, a fig. 3 — przekrój pionowy styczny do obudowy przez wewnetrzna prowadnice slizgu.Zewnetrzna prowadnica 5 blach szalunkowych 1 wykonana jest z dwóch ceowników obejmujacych poziomy górny element 9 wewnetrznej prowadnicy 4 i przymocowana do niego przez tarcie wywolane dokreceniem dwóch srub 6. Do wyzej wymienionego poziomego elementu 9 przymocowane jest poludnikowe ozebrowanie 7 zewnetrznego pomostu roboczego wykonanego z rozsuwajacych sie elementów podlogowych.Wewnetrzna prowadnica 4 blach szalunkowych 1 wykonana jest z dwóch ceowników obejmujacych dwie wezlowe blachy 14 i a5. Do górnej blachy 14 przymocowane sa w sposób wymienny i obrotowy przy pomocy srub zewnetrzne konce ramion 11 i 12 z dwóch katowników zalozonych jako tworzace dwóch wspólosiowych stozków polaczonych ze soba podstawami.Pionowy osiowy element 20 i 22 laczy wierzcholki tych stozków. Wykonany on jest z ukladu rur 20 i 22 wchodzacych jedna w druga i posiadajacych mozliwosc ruchów poosiowych, a przez wprowadzenie bolców 21 prowadzonych w wycieciach, nie mogacych sie wzajemnie skrecac. Rury 20 i 22 posiadaja w plaszczyznach poludnikowych pionowe blachy 16 i 17 do których w sposób wymienny i obrotowy za pomoca srub przymoco¬ wane sa wewnetrzne konce wyzej wymienionych ramion 11 i 12. Wewnatrz ukladu rur 20 i22jest obrotowy trzpien 19 z dolnym lbem blokowanym na stalej wysokosci. W górnej czesci posiada on gwint przechodzacy przez nakretke 23 naspawana na rure 22 i zakonczony u góry korba 24 z rurowym przedluzeniem 25 obslugiwa¬ ny z zewnetrznego roboczego pomostu 7.Do dolnej wezlowej blachy 15 przymocowane sa w sposób wymienny i obrotowy za pomoca srub zewnetrzne konce ramion 13 z dwóch katowników, zalozonych jako tworzace pionowego stozka skierowanego wierzchol¬ kiem na dól. Pionowy osiowy element 26, 28 laczy wierzcholek tego stozka z wierzcholkiem stozka sasiaduja¬ cego. Wykonany on jest z ukladu rur 26 i 28 wchodzacych jedna w druga i posiadajacych mozliwosc ruchów poosiowych, a przez wprowadzenie wewnetrznej poprzeczki 27 i wyciec, nie mogacych sie wzajemnie skrecac.Rura 26 na dole posiada w plaszczyznach poludnikowych wezlowe blachy 18, do których w sposób wymien¬ ny i obrotowy za pomoca srub przymocowane sa wewnetrzne dolne konce wyzej wymienionych ramion 13.Zewnatrz ukladu rur 20 i 26 na gwincie osadzonajest rzymska nakretka 29 z korba 30 i rurowym przedluzaczem 31 obslugiwanym z wewnetrznego roboczego pomostu 8, którego poludnikowe ozebrowanie przymocowane jest do wewnetrznej prowadnicy 4, a który wykonany jest z rozsuwajacych sie elementów podlogowych. Pod rura 26 na silnych sprezynach 34 podwieszona jest pozioma blacha 33 z dolnymi poludnikowymi ozebrowaniami 36 wykonanymi z blach. Miedzy pozioma blacha 33 a.rura 26 zamontowana jest centralna hydrauliczna prasa 35.Ponizej na ozebrowaniu 36 zamontowane sa w sposób obrotowy i wymienny rozporowe ramiona 37 wykonane z dwóch katowników i dociskane do zelbetowej obudowy 10, sprezynami 38.Zmiane srednicy slizgu dokonuje sie zroboczego zewnetrznego pomostu 7 przez obrót korba 25 górnej sruby 19. Zmiane pochylenia slizgu w stosunku do pionowej osi dokonuje sie z wewnetrznego dolnego pomostu 8 przez obrót korba 31 rzymskiej nakretki 29. Zmiane grubosci wykonywanej sciany 10 oraz jej zbieznosci dokonuje sie z zewnetrznego pomostu 7 przez luzowanie i dokrecanie srub dociskajacych zewnetrzna prowad¬ nice 5. Podnoszenie slizgu dokonuje sie z zewnetrznego górnego pomostu 7 przez kolejna zmiane cisnienia w hydraulicznej prasie 35 oraz luzowanie srubami 6 zewnetrznej prowadnicy 5 oraz zmniejszanie i zwiekszanie srednicy slizgu przy pomocy wyzej opisanej korby 25. Przez mozliwosc wymiany blach szalunkowych 1 slizgu oraz dwuprzegubowych ramion 11, 12 i 13 orazjednoprzegubowych rozporowych ramion 37, konstrukcje slizgu mozna dostosowac do róznych obiektów. Alternatywnie zamiast centralnej prasy 35 mozna stosowac tradycyjne prasy obwodowe podtrzymujace elementy 9.3 70147 PL