Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 16.04.1974 70142 KI. 49a, 29/02 MKP* B23b 29/02 Twórcy wynalazku: Czeslaw Mierzejewski, Roman Lipinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Obrabiarek Ciezkich „Ponar-Porum", Fabryka Urzadzen Mechanicznych „Poreba" Zaklad Wiodacy, Poreba (Polska) Wytaczadlo Przedmiotem wynalazku jest wytaczadlo do wytaczania rur na tokarce, zwlaszcza do wytaczania bebnów papierniczych.Dotychczas wytaczanie rur odbywa sie na specjalnych tokarkach przy zastosowaniu wytaczadla w postaci pelnego draga stalowego, podtrzymywanego ruchoma podpora przesuwajaca sie wraz z wytaczadlem wzdluz tokarki i prowadzonego w drugiej podporze nieruchomej.Wada tej konstrukcji jest to, ze na skutek duzego ciezaru wytaczadla, którego czesc koncowa jest jeszcze obciazona glowica nozowa imie jest ta czesc podparta, nastepuje ugiecie sie wytaczadla, zwlaszcza przy wyta¬ czaniu dluzszych otworów, gdzie wystepuje duzy wysieg wytaczadla i niekorzystny uklad odleglosci miedzy podporami w stosunku do wysiegu, przy czym wielkosc tego ugiecia rosnie w miare zwiekszania sie wysiegu, co powoduje, ze wytoczony otwór jest stozkowy, a wiec rura ma niejednakowa grubosc scianki na calej swej dlugosci. Jest to szkodliwe przy chlodzeniu od wewnatrz bebnów papierniczych.Znane urzadzenie do wytaczania rur na tokarce , ma takze te niedogodnosc, ze narzedzie skrawajace jest umieszczone na niepodpartym koncu wytaczadla, które przesuwajac sie wzdluz obrabianego otworu nie elimi¬ nuje ugiecia wytaczadla, zwlaszcza przy dluzszych otworach, gdzie wysieg wytaczadla poza stala podpora jest duzy i wtedy wystepuja ta sama wada wytaczanego otworu jak w wyzej opisanym przypadku.Celem wynalazku jest opracowanie takiego wytaczadla, które zapewnia wykonanie dlugich otworów w cien¬ kosciennych rurach, zwlaszcza w cienkosciennych bebnach papierniczych o duzej dlugosci, z zachowaniem jed¬ nakowej grubosci scianki na calej swej dlugosci i moze byc stosowane na tokarkach klowych lub tarczowych.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie konstrukcji wytaczadla wedlug wynalazku.Wytaczadlo to jest wykonane ze stalowej rury usztywnionej w plaszczyznie pionowej dwoma parami zeber i ma zamocowane w plaszczyznie poziomej hartowane listwy, które sluza jako prowadnice dla glowicy nozowej zamontowanej na tym wytaczadle, przy czym wytaczadlo jest zamocowane w nieprzesuwnej podporze, a drugim koncem jest podparte poprzez ulozyskowanie slizgowe lub toczne w tarczy i podczas wytaczania otworu nie przesuwa sie wzdluz otworu wytaczadlo, lecz glowica nozowa wzdluz wytaczadla po hartowanych listwach.2 70142 Rozwiazanie wedlug wynalazku eliminuje wady dotychczasowych urzadzen, gdyz umozliwia na zwyklej tokarce klowej lub tarczowej wytaczanie dlugich otworów w cienkosciennych rurach przy zachowaniu jednako¬ wej srednicy na calej dlugosci wytaczanego otworu. Wytaczadlo wedlug wynalazku ma lekka, a przy tym sztywna konstrukcje i nie ulega odchyleniu z osi toczenia, gdyz jest nieprzesuwne i podparte jednym koncem w tarczy tokarki, a drugim koncem w podporze nieruchomej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wytaczadlo w widoku i usytuowanie go na tokarce wzgledem obrabianego przedmiotu, fig. 2 - wytaczadlo w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1 fig. 3 — w powiekszeniu w przekroju wzdluz linii B-B na fig. 1, a fig. 4 - szczegól „a" zakreslony na fig. 1.Wytaczadlo wedlug wynalazku, sluzace do wytaczania na tokarce dlugich otworów w cienkosciennych ru¬ rach, zwlaszcza w bebnach papierniczych, charakteryzuje sie tym, ze stanowi go stalowa rura 1 usztywniona w plaszczyznie pionowej para zeber 2 zamocowanych nierozlacznie za pomoca na przyklad spawania na górnej jej czesci oraz para zeber 3 zamocowanych nierozlacznie na dolnej czesci tej rury, przy czym na bocznych zewnetrznych powierzchniach rura ta ma na calej dlugosci zamocowane hartowane stalowe listwy 4 przykrecone do podkladek 5, które z kolei sa przyspawane do rury 1. Hartowane listwy 4 sluza jako prowadnice dla nozowej glowicy 6 zamontowanej przesuwnie na wytaczadle i jednoczesnie usztywniaja wraz z podkladkami 5 omawiana rure.Na czolowej powierzchni wytaczadla jest zamontowana napedowa skrzynka 7, która sluzy do napedu sruby 8 i pociagowego walka 9. Sruba ta sluzy do mechanicznego posuwu nozowej glowicy 6 wzdluz wytaczadla, a pociagowy walek po wlaczeniu go do pracy powoduje rozsuwanie nozy glowicy na inna srednice wytaczania.Sruba i pociagowy walek sa zamocowane na wytaczadle i usytuowane pomiedzy górna para zeber 2 oraz zabez¬ pieczone przed wiórami oslona 10.Celem zapobiezenia ugiecia sie sruby 8 jest ona podparta w kilku miejscach na dlugosci wytaczadla, podpór¬ kami 11, podobnie w tym samym celu jest podparty pociagowy walek 9 z tym, ze jest to ruchoma podpórka 12 dociskana do walka 9 sprezyna 13, co pozwala na swobodne przejscie zebatego kola (nie uwidocznionego na rysunku) zamontowanego przesuwnie na walku ponad podpórka 12, która w momencie przesuwania sie ponad nia nozowej glowicy 6 zostaje wcisnieta.Wytaczadlo wedlug wynalazku jest zamocowane w nieruchomej podporze 14, a drugim swym koncem wypo¬ sazonym w tuleje 15 ze stozkowym otworem 16 jest podparte w tarczy 17 poprzez ulozyskowanie slizgowe lub toczne w ten sposób, ze przy obracajacej sie tarczy wytaczadlo jest nieruchome. Tarcza 17 jest przykrecona do szczekowego uchwytu 18 wrzeciennika tokarki 19.Dzieki takiemu rozwiazaniu, wytaczadlo nie ulega ugieciu podczas obróbki przedmiotu, przez co umozliwia sie wytaczanie otworu z zadana dokladnoscia na calej jego dlugosci. Wytaczanie otworu w rurze odbywa sie w ten sposób, ze obrabiany przedmiot 20 obraca sie bedac zamocowanym w szczekowym uchwycie 18 i podpar¬ tym w drugim koncu podtrzymka 21, która moze byc szczekowa lub rolkowa, przy czym wytaczadlo zamoco¬ wane w podporze 14 i podparte w tarczy 17 jest nieruchome, a przesuwa sie natomiast wzdluz wytaczadla po listwach 4 bedacych prowadnicami wytaczadla — nozowa glowica s6. Po wykonanej operacji wytaczania, za¬ chodzi potrzeba przesuniecia wytaczadla wprawa strone, to jest od wrzeciennika tokarki, by móc zalozyc nastepny przedmiot i w tym celu jest zamocowana zebatka 22 na dolnej parze zeber 3 rury 1. Nie uwidoczniony na rysunku mechanizm zamontowany w podporze 14 powoduje przy wlaczeniu go do pracy przesuw wytaczadla wzdluz osi w obydwu kierunkach w zaleznosci od potrzeb. PL PL