Pierwszenstwo: 48929 Opublikowano: 26.1. 1965 KI.W), 1/00 HU, o MKP B 23 c UKD 1(10 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Wlodzimierz Mrowiec, Emil Pajak, Stefan Korus Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Montazu Aparatury Pomiarowej i Automatyki Energo-Aparatura, Katowice (Polska) Frezarka przystawna Ui3LIOTEKA -imirtowego Przedmiotem wynalazku jest frezarka przystaw¬ na, zwlaszcza do frezowania otworów (wyciec) w scianach z blachy, na przyklad w szafach kon¬ trolno-pomiarowych lub scianach dzialowych okre¬ tów, zaopatrzona w korpus plytowy mocowany do obrabianej sciany oraz w uklad suportów krzyzowych.Otwory i wyciecia w scianach blaszanych przed ich montazem sa wykonane najczesciej za pomoca nozyc z nozami oscylacyjnymi, frezarek lub palni¬ ków do ciecia metali. Czesto zachodzi koniecznosc wykonywania otworu lub wyciecia w scianie bla¬ szanej po jej zmontowaniu, a nawet po malowaniu, przy czym nie jest mozliwe zastosowanie do tego celu obrabiarek o charakterze uniwersalnym na przyklad nozyc lub frezarki, wobec czego wykonuje sie je za pomoca palników do ciecia metalu. Za¬ sadnicza wada tego sposobu jest niszczenie pokry¬ cia i wypaczanie sie blachy, spowodowane oddzia¬ lywaniem wysokiej temperatury. Z tego wzgledu w wielu przepadkach istnieje koniecznosc recznego wycinania przez owiercanie obwodu otworu, prze¬ cinanie przesel i opilowywainie powierzchni obrze¬ za. Zabieg ten jest jednak bardzo kosztowny i pra¬ cochlonny, a jakosc obróbki i dokladnosc wyko¬ nania niedostateczna.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa frezarka przystawna zaopatrzona w korpus w postaci plyty, mocowany do obrabianej sciany, w zespól dwóch suportów krzyzowych oraz we wrzeciono przesuwa¬ ne w kierunku prostopadlym do plaszczyzny ruchu 10 15 20 suportów i napedzane za pomoca walu gietkiego.Dzieki temu frezarka moze byc mocowana do obra¬ bianej sciany blaszanej przy dowolnym jej polo¬ zeniu i umozliwia zaglebienie freza palcowego ru¬ chem wglebnym wrzeciona oraz jego przesuwanie wzdluz obrzeza otworu przez nadawanie ruchu po¬ suwowego jednemu lub obydwu suportom, eliminu¬ jac wady stosowanych dotychczas sposobów.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia frezarke przystawna w widoku z przodu, fig. 2 — frezarke w widoku z góry, a fig. 3 — przekroju wzdluz linii AA na fig. 2.Frezarka przystawna wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych podstawowych zespolów: z kor¬ pusu plytowego, suportu podluznego, suportu po¬ przecznego oraz wrzeciennika z zespolem napedo¬ wym.Korpus frezarki ma postac plyty stalowej 1, za¬ opatrzonej u dolu w rowki teowe 2 do osadzenia lbów srub 3 rhocujacych plyte 1 do obrabianej sciany blaszanej 4 oraz we wkladki gumowe 5 amortyzujace drgania obrabiarki i eliminujace ich przenoszenie na sciane. W górnej czesci kadluba 1 znajduja sie prowadnice 6, po których przesuwa sie, suport podluzny 7 i sruba pociagowa 8, wspól¬ pracujaca z nieuwidoczniona na rysunku nakretka umieszczona w suporcie 7. Sruba 8 jest polaczona za pomoca przekladni kól zebatych 10, 11 z kólkiem recznym 9, sluzacym do jej obracania. Prócz tego 4892948929 3 * 4 kadlub jest zaopatrzony w wystep 12 z rowkiem teowym 2, umozliwiajacym zwiekszenie rozstawu srub mocujacych 3.Suport podluzny 7 ma postac plyty osadzonej przesuwnie na prowadnicach 6 i zaopatrzonej w górnej czesci w prowadnice 13 oraz srube po¬ ciagowa 15, obracana kólkiem recznym 16 do prze¬ suwania suportu poprzecznego 14.Suport poprzeczny 14 ma postac plyty osadzonej przesuwnie na prowadnicach 13 i jest polaczony z korpusem 17 wrzeciennika.Wrzeciennik sklada sie z tulei wrzecionowej 18, osadzonej przesuwnie w korpusie 17 i zaopatrzonej w rowek 19 wspólpracujacy ze sruba 20 zabezpie¬ czajaca ja od obrotu, ze sruby 21 zaopatrzonej w kólko reczne 22 i sluzacej do przesuwania tulei 18, oraz z ulozyskowanego w lozyskach 25 wewnatrz tulei 18 wrzeciona 23, zakonczonego uchwytem 24 do mocowania narzedzi zwlaszcza frezów palco¬ wych.Zespól napedowy wrzeciona 23 sklada sie z za¬ klinowanego na nim kola zebatego 26 o dosc duzej szerokosci (umozliwiajacej przesuwanie go razem z wrzecionem), zazebiajacego sie z kolem zebatym posredniczacym 27, osadzonym na walku 28, ulo- zyskowanym z jednej strony w suporcie poprzecz¬ nym 14, a z drugiej w korpusie 17 wrzeciennika oraz z nieuwidocznionego na rysunku silnika z wa¬ lem gietkim 31, zakonczonym kolem zebatym 32 zazebiajacym sie z kolem posredniczacym 27.Koncówka walu gietkiego 31 jest mocowana w tulei rozpreznej 29 polaczonej z korpusem 17 i zaopatrzo¬ nej w nakretke zaciskowa 30.Dzialanie frezarki wedlug wynalazku opisano po¬ nizej. Korpus frezarki mocuje sie do sciany blasza¬ nej 4, na przyklad czolowej sciany szafy kontrolno- -pomiarowej w ten sposób, ze sruby 3 osadzone w rowkach teowych 2 plyty 1 wklada sie w wy¬ wiercone uprzednio w scianie otwory i mocuje sie je nakretkami. Nastepnie w uchwyt 24 wrzeciona 23 zaklada sie frez palcowy, a w tulei rozpreznej 29 mocuje sie za pomoca nakretki zaciskowej 30 koncówke walu gietkiego 31 zakonczonego kolem zebatym 32 i wlaczajac silnik uruchamia sie wrze¬ ciono 23. Pokrecajac kólkiem recznym 22 nadaje sie wrzecionu ruch wglebny, wskutek czego czolo¬ we ostrze freza palcowego wykonuje w scianie 4 otwór. Otwór do osadzenia freza palcowego moze byc równiez wykonany przed zamocowaniem korpu¬ su frezarki za pomoca wiertla. Po umieszczeniu freza wewnatrz tego otworu nadaje sie suportowi podluznemu 7 ruch wzdluzny pokrecajac kólkiem recznym 9, którego predkosc równa jest posuwowi roboczemu freza, wykonujacemu w scianie 4 szcze- 5 line o szerokosci równej jego srednicy. Po wyko¬ naniu szczeliny na dlugosci równej dlugosci wyko¬ nywanego wyciecia pokreca sie kólkiem recznym 16 nadajac ruch posuwowy suportowi poprzecz¬ nemu 14, wskutek czego frez wykonuje szczeline o kierunku prostopadlym do poprzedniej i dlugosci równej szerokosci wykrawanego wyciecia. W po¬ dobny sposób wykrawa sie pozostala czesc obwodu i wykonywanego wyciecia przytrzymujac w konco¬ wej fazie wycieta blache za pomoca uchwytu magnetycznego. Po wykonaniu otworu odkreca sie nakretki mocujace sruby 3 i zdejmuje korpus 1 frezarki ze sciany. W przypadku wykonywania otworów o obrzezach krzywoliniowych konieczny jest równoczesny naped obydwu suportów: podluz¬ nego 7 i poprzecznego 14.Wykonywanie otworów i wyciec za pomoca fre¬ zarki wedlug wynalazku nie powoduje paczenia sie sciany i umozliwia uzyskanie wysokiej ich do¬ kladnosci.Frezarka wedlug wynalazku moze znalezc zasto¬ sowanie zwlaszcza do wycinania otworów przy montazu aparatury kontrolno-pomiarowej oraz w robotach wykonczeniowych na statkach. PL