PL69974B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 23.12.1968 (P. 130814) Zgloszenie ogloszono: 30.11.1972 Opis patentowy opublikowano: 22.04.1974 69974 KI- 12q,5 MKP C07c 85/02 Twórcywynalazku: Marian Kajl, Ewa Wilinska Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania dwumetyloalkilo- i metylodwualkiloamin Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania trzeciorzedowych amin alifatycznych o dlugosci lancucha weglowego Cs-C20 przez metylowanie pierwszo- i drugorzedowych amin za pomoca formaldehydu i kwasu mrówkowego ewentualnie w obecnosci alkoholu jako rozpuszczalinika.Dotychczas metylowanie pierwszorzedowych i drugorzedowych dlugolancuchowych amin prowadzono w rozpuszczalniku (alkoholu metylowym, etylowym, izopropylowym), w temperaturze 25-100°C, w obecnosci 2—5 moli kwasu mrówkowego na 1 mol aminy, przy czym do aminy rozpuszczonej w alkoholu dodawano kwas mrówkowy a nastepnie aldehyd. W tych warunkach reakcja metylowania zachodzi z wydajnoscia 80-90%, reszte stanowia obojetne produkty polikondensacji amin z aldehydem mrówkowym.Powstawaniu produktów ubocznych sprzyja alkaliczne srodowisko reakcji oraz nadmiar aminy w ukladzie.W celu usuniecia produktów ubocznych stosowano destylacje pod zmniejszonym cisnieniem.Stwierdzono, ze ilosc produktów ubocznych mozna znacznie obnizyc i uzyskac glówny produkt z wydaj¬ noscia 96-98%, jezeli prowadzi sie proces sposobem wedlug wynalazku. Polega on na stopniowym wprowadza¬ niu mrówczanu alkilo- lub dwualkiloaminy rozpuszczonego w nadmiarze kwasu mrówkowego, ewentualnie w mieszaninie z rozpuszczalnikiem, do wodnego roztworu aldehydu mrówkowego przy intensywnym mieszaniu w temperaturze 70-100°C. ogrzewaniu mieszaniny reakcyjnej w temperaturze wrzenia az do zaprzestania wy¬ dzielania sie dwutelenku wegla i nastepnym oddzieleniu warstwy organicznej po zalkalizowaniu mieszaniny ochlodzonej do temperatury 40-60°. Warstwa ta po ewentualnym oddestylowaniu rozpuszczalnika stanowi gotowy produkt. Kwas mrówkowy stosuje sie w nadmiarze nie mniejszym niz 3 mole kwasu na 1 mol aminy.Jako rozpuszczalnik stosuje sie metanol, etanol lub izopropanol. Sposób wedlug wynalazku pozwala na uzyska¬ nie produktu zawierajacego najwyzej 2-4% produktów ubocznych, które w tej ilosci nie wywieraja wplywu na dalszy przerób produktu glównego, w zwiazku z czym odpada koniecznosc dodatkowej destylacji otrzymanego produktu.Przyklad I. W reaktorze zaopatrzonym w mieszadlo szybkoobrotowe (600 obrotów/min), chlodnice, wkraplacz i termometr umieszczono 1160g 30% formaliny, podgrzano do 80°C i dodawano 1000 g dodecylo- aminy rozpuszczonej w 1100 g 90% kwasu mrówkowego. Po dodaniu roztworu mrówczanu aminy w kwasie2 69974 mrówkowym mieszanine reakcyjna ogrzewano nadal w temperaturze 90°C, az do zaprzestania wydzielania sie dwutlenku wegla, a nastepnie po ochlodzeniu do 50°C alkalizowano 1080 g 40% roztworu NaOH. Oddzielono warstwe organiczna, która po przemyciu woda stanowila gotowy produkt zawierajacy 97,3% dwumetylododecy- loaminy, 0,3% nieprzereaogowanej aminy i 2,4% produktów ubocznych.Przeprowadzajac reakcje metylowania w tym samym zakresie parametrów lecz z dotychczas stosowana kolejnoscia wprowadzania reagentów, tzn. przez dodawanie aldehydu mrówkowego do mrówczanu aminy roz¬ puszczonego w alkoholu metylowym otrzymano dwumetylododecyloamine z wydajnoscia 86%; okolo 14% sta¬ nowily produkty uboczne. Jezeli zas w tych samych warunkach dodawano do mieszaniny aldehydu i kwasu mrówkowego roztwór aminy w alkoholu, wydajnosc gotowego produktu wynosila 92%, a 8% stanowily pro¬ dukty uboczne.Przylad II. W reaktorze zaopatrzonym w szybkoobrotowe mieszadlo, chlodnice, wkraplacz i termo¬ metr umieszczono 870 g 30% formaliny, podgrzano do 60°C i dodawano 1000 g heksadecyloaminy rozpuszczo¬ nej w 640 g 90% kwasu mrówkowego i 750 g alkoholu izopropylowego. Po dodaniu roztworu mrówczanu aminy w nadmiarze kwasu mrówkowego i izopropanolu mieszanine reakcyjna podgrzano do wrzenia (okolo 80°C) i utrzymywano w niej az do zaprzestania wydzielania sie dwutlenku wegla. Po ochlodzeniu do temperatury 50°C mieszanine zalkalizowano 420 g 40% roztworu lugu sodowego, oddzielono warstwe organiczna, która po od¬ destylowaniu rozpuszczalnika stanowila gotowy produkt. Otrzymany produkt zawieral 96,8% dwumetyloheksa- decyloaminy, 0,2% nieprzereagowanej aminy i 3,0% produktów ubocznych.Przyklad III. W reaktorzejak w przykladzie I umieszczono 210 g 30% roztworu formaliny, podgrzano do 60°C i dodano roztwór mrówczanu aminy otrzymany z lp00 g dwualkiloaminy, 200 g kwasu mrówkowego i 1000 g metanolu. Dwualkiloamina byla pochodna uwodornionych kwasów z loju i zawierala 30% aminy o dlu¬ gosci lancucha C16, 68% aminy o dlugosci lancucha Cl8 oraz 2% nienasyconej aminy C18, sredni ciezar czasteczkowy dwualkiloaminy wynosil 515. Po dodaniu roztworu mrówczanu aminy mieszanine ogrzewano w temperaturze wrzenia okolo 80° do calkowietego wydzielenia sie dwutlenku wegla. Po zakonczeniu reakcji mieszanine alkalizowano 200 g 40% roztworu lugu sodowego, oddzielono warstwe organiczna, z której oddesty¬ lowano rozpuszczalnik otrzymujac produkt zawierajacy 96,5% metylodwualkiloaminy i 3,5% produktów ubocznych. PL PL

Claims (3)

1. Zas t rz eze nia pat e n t ow e 1. Sposób otrzymywania dwumetyloalkilo- i metylodwualkiloamin o dlugosci C8—C20 przez metylowanie alkilo- lub dwualkiloamin za pomoca formaldehydu i kwasu mrówkowego ewentualnie w srodowisku alkoholu alifatycznego, znamienny tym, ze mrówczan alkilo- lub dwualkiloaminy rozpuszczony w nadmiarze kwasu mrówkowego ewentualnie w mieszaninie z rozpuszczalnikiem wprowadza sie stopniowo do wodnego roztworu aldehydu mrówkowego przy intensywnym mieszaniu w temperaturze 70—100°C, a nastepnie utrzymuje sie w temperaturze wrzenia, az do zaprzestania wydzielania sie dwutlenku wegla, po czym ochlodzona do tempera¬ tury 40—60°C mieszanine alkalizuje sie i oddziela warstwe organiczna, która po ewentualnym oddestylowaniu z niej rozpuszczalnika stanowi gotowy produkt.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik stosuje sie metanol, etanol lub izo- propanol.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze kwas mrówkowy stosuje sie w co najmniej trzykrotnym nadmiarze w stosunku do ilosci aminy. Prac. Poligraf. UP PRL. zam. 52/74 naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL