~y Urzadzenie do montazu pomp wtryskowych silników spalinowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do montazu pomp wtryskowych silników spalinowych.Urzadzenia do montazu pomp wtryskowych kon¬ struowane sa zaleznie od konstrukcji danej pompy wtryskowej i sa urzadzeniami specjalnymi i w zwiazku z tym nie sa stosowane do montazu pomp wtrysko¬ wych, które posiadaja wewnetrzny pierscien osadczy ustalajacy osiowo gniazdo sprezyny popychacza. Nie znane sa urzadzenia do montazu takich pierscieni osad- czych, które sprezynuja do wewnatrz. Dotychczas trze¬ ba bylo wyciskac w dól gniazdo sprezyny a nastepnie wkretakiem umieszczonym w miejscu przeciecia piers¬ cienia rozszerzano pierscien osadczy, co bylo bardzo trudne i wymagalo znacznej zrecznosci.Celem wynalazku jest ulatwienie montazu pomp wtryskowych polegajace zarówno na zmianach kon¬ strukcyjnych samej pompy jak i na opracowaniu urza¬ dzenia montazowego.Cel ten osiagnieto przez wykonanie urzadzenia we¬ dlug wynalazku, zawierajacego tlok napedzany przez osadzony w otworze kadluba pompy przesuwny osio¬ wo popychacz rolkowy, który jest dociskany do krzyw¬ ki walu krzywkowego sprezyna oparta o gniazdo umie¬ szczone w otworze, przy czym gniazdo sprezyny jest osiowo ustalone w otworze za pomoca rozprezajacego sie w kierunku wewnetrznym pierscienia osadczego, ustalonego w polozeniu roboczym promieniowo zarów¬ no od strony wewnetrznej, jak i zewnetrznej. Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie posiada ele¬ ment dociskowy oparty o gniazdo sprezyny, przy tym 10 15 20 25 30 ten element dociskowy jest wyposazony w powierzchnie stykajace sie z pierscieniem osadczym. Powierzchnie elementu dociskowego, stykajace sie z pierscieniem osadczym sa uksztaltowane stozkowe Stykajace sie z pierscieniem osadczym powierzchnie gniazda sprezyny sa równiez uksztaltowane stozkowo.Ponadto w urzadzeniu wedlug wynalazku stempel oparty jest suwliwie na osadzonym na korpusie pom¬ py kolnierzu poprzez umieszczona w tym kolnierzu srube, a cylindryczny wystep zaopatrzony w powierzch¬ nie wspólpracujace z pierscieniem osadczym jest zamo¬ cowany do kadluba pompy.Ponadto urzadzenie do montazu pompy stanowi we¬ dlug wynalazku jeden przyrzad z urzadzeniem do de¬ montazu, w którym powierzchnia wspólpracujaca z pierscieniem osadczym i powierzchnie wspólpracujace z gniazdem sprezyny popychacza znajduja sie na dwóch wspólsrodkowych stemplach, które sa wzgledem siebie przesuwne osiowo, korzystnie za pomoca srub.Wewnetrzny stempel zaopatrzony jest w kolnierz za¬ chodzacy na powierzchnie czolowa stempla zewnetrz¬ nego, przy czym powierzchnia jest stozkowa i wraz z kolnierzem ogranicza pierscieniowy rowek pierscienia osadczego a zewnetrzna srednica kolnierza jest mniej¬ sza od wewnetrznej srednicy pierscienia osadczego w polozeniu roboczym. Powierzchnia stozkowa do de¬ montazu pierscienia osadczego jest uksztaltowana we¬ dlug wynalazku na kolnierzu stempla wewnetrznego.Stozkowe uksztaltowanie powierzchni wspólpracuja¬ cych z pierscieniem osadczym powoduje powstanie pro- 6983169831 mieniowej skladowej osiowej sily, wywieranej przez stempel przyrzadu montazowego. Sila osiowa moze byc równiez wynikiem sily sprezyny popychacza, dzia¬ lajacej przeciw naciskowi stempla przyrzadu montazo¬ wego. W takim przypadku przyrzad montazowy moze 5 ograniczyc sie do podstawy, mocowanej do kadluba pompy, wzgledem której za pomoca sruby przesuwany jest osiowo stempel, opierajacy sie o gniazdo sprezyny popychacza. Mozna równiez wykorzystac w tym celu popychacz przed zamontowaniem walka krzywkowego 10 pompy. W takim przypadku osiowa sile montazowa mozna wywolac, stosujac przyrzad montazowy, moco¬ wany do kadluba pompy i posiadajacy staly stempel, przy czym sila montazowa powstaje w wyniku sciska¬ nia sprezyny popychacza za pomoca popychacza, prze- 15 suwanego od dolu osiowo w góre.Demontaz moze byc przeprowadzony w prosty spo¬ sób przez przesuniecie w dól gniazda sprezyny prze¬ ciw oporowi sprezyny popychacza, przez co powierzch¬ nia gniazda zabezpieczajaca pierscien osadczy zostaje 20 odsunieta od pierscienia osadczego i ten ostatni moze byc scisniety i wysuniety ze swego rowka. Mozliwe jest przy tym polaczenie przyrzadu montazowego w je¬ den uniwersalny przyrzad z przyrzadem demontazo¬ wym, w którym dzialajace na pierscien osadczy po- 25 wierzchnie sa przestawialne osiowo w stosunku do po¬ wierzchni dzialajacych na gniazdo sprezyny, najkorzyst¬ niej za pomoca sruby.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed- 30 stawia przekrój poprzeczny pompy wtryskowej wedlug wynalazku fig. 2 — fragment przekroju poprzecznego pompy wtryskowej wedlug wynalazku wraz z zalozo¬ nym przyrzadem montazowym; fig. 3 — fragment prze¬ kroju poprzecznego pompy z zalozonym przyrzadem 35 demontazowym do demontazu pierscienia osadczego; fig. 4 i 5 — fragment przekroju poprzecznego pompy z zalozonym przyrzadem montazowo-demontazowym; fig. 6 — inne mozliwe rozwiazanie przyrzadu monta¬ zowego; fig. 7 przyrzad demontazowy bedacy odpo- 40 wiednikiem przyrzadu montazowego przedstawionego na fig. 6; fig. 8 — przedstawia wycinek fig. 2 w po¬ wiekszonej skali; fig. 9 — podobnie przedstawia wyci¬ nek fig. 4 równiez w powiekszonej skali i wreszcie fig. 10 — przedstawia równiez w powiekszonej skali 45 wycinek fig. 6.Pompa wtryskowa wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 1 w przekroju poprzecznym, posiada kadlub 1, w którym na nie pokazanym na rysunku lozyskach ulozyskowany jest walek krzywkowy 2, który za porno- 50 ca popychaczy rolkowych 3 napedza tloczki 4 pompy, poruszajace sie w cylindrach 5. Cylinderki 5 osadzone sa w wykonanych w kadlubie 1 pompy przelotowych, bezstopniowych otworach 6 i zamocowane za pomoca kolnierzy 7, polaczonych z kadlubem 1 srubami szpil- 55 kowymi 8 i nakretkami 9. W kolnierze 7 wkrecone sa w znany sposób krócce 10 zaworków tloczacych 11.Sprezyna popychacza 12 opiera sie jednym ze swych czól na gniezdzie 13 wykonanym na popychaczu 3 a przeciwleglym czolem opiera sie o gniazdo 14 w otwo¬ rze przelotowym 6 kadluba 1 pompy. Gniazdo 13 obej¬ muje pogrubione zakonczenie 15 tloczka 4 pompy, po¬ wodujac w ten sposób staly docisk tloczka 4 do popy¬ chacza 3 za pomoca sprezyny12. 65 60 Gniazdo 14 jest osiowo ustalone w otworze 6 za po¬ moca sprezynujacego pierscienia osadczego 16, który ze strony zewnetrznej opiera sie o rowek 17 wykonany w otworze 6 a od strony wewnetrznej — o pierscienio¬ we wytloczenie 18 gniazda 14, przez co ustalony jest w polozeniu montazowym zarówno od strony wew¬ netrznej jak i zewnetrznej. Pierscien osadczy 16 jest przy tym wykonany jako pierscien sprezynujacy do wewnatrz to jest posiadajacy w stanie swobodnym srednice mniejsza od srednicy otworu 6 i wobec tego jest wciskany do rowka 17 za pomoca pierscieniowego wytoczenia 18 gniazda 14 sprezyny popychacza 12.Pompa wtryskowa wedlug wynalazku posiada ponad¬ to znana zebata listwe sterujaca 19, zazebiona z tule¬ jami sterujacymi 20, obracajacymi za pomoca prosto¬ katnych wystepów 21 tloczki 4 wokól ich osi podluz¬ nej. Tloczki 4 moga wiec byc wybudowane dopiero po wymontowaniu listwy sterujacej 19, tulei sterujacych 20, sprezystego pierscienia osadczego 16 oraz gniazd 13 i 14 spezyny 12.Na fig. 2 przedstawiony jest fragment przekroju po¬ przecznego pompy wedlug wynalazku w okolicy gniaz¬ da 13 sprezyny popychacza 12 wraz z zalozonym stem¬ plem 22. W przedstawionym rozwiazaniu przyrzad mon¬ tazowy sklada sie ze stempla 22, posiadajacego na swym czole powierzchnie stozkowa 23. Podczas montazu pompy zaklada sie najpierw popychacze 3 w kadlub 1 pompy, nastepnie montuje sie tloczki 4, gniazda 13, sprezyny 12, gniazda 14 a wreszcie pierscienie osadcze 16, po czym nasuwa sie stempel 22 przyrzadu monta¬ zowego. Jak wynika z przedstawionego na fig. 8, po¬ wiekszonego fragmentu przekroju, stozkowe powierzch¬ nie 23 stempla 22 powoduja dzialanie na pierscien osadczy sily wywierajacej, która jest Jeszcze wzmaga¬ na przez uksztaltowanie stozków gniazda sprezyny i stozkowej powierzchni 40. Podczas nasuwania stempla 22 pierscien osadczy 16 najpierw dociskany do scianek otworu 6 a nastepnie po napotkaniu rowka 17 zostaje wcisniety do tego rowka 17 a nastepnie rozparty po¬ wierzchnia piersdeniowego wytloczenia 18 gniazda 14 i w ten sposób ustalony w odpowiednim polozeniu.Jak zostalo pokazane na fig. 3, przy rozwiazaniu konstrukcyjnym przedstawionym na fig. 2, demontaz gniazda 14 przeprowadza sie w ten sposób, ze wsuwa sie trzpien demontazowy 24 w otwór 6 powodujac wci¬ sniecie gniazda 14 w glab otworu 6 tak dalece, aby pierscieniowa powierzchnia wytoczenia 18 gniazda 14 przestala blokowac pierscien osadczy 16 w rowku 17, co powoduje wyskoczenie pierscienia 16 z rowka 17.Nastepnie po wysunieciu trzpienia demontazowego 24, demontaz pompy moze byc kontynuowany.Na fig. 4 i 5 przedstawiony jest polaczony z pompa wtryskowa przyrzad, który moze sluzyc zarówno do montazu jak i do demontazu pompy. Przyrzad demon- tazowo-montazowy posiada kolnierz 25 montowany na miejscu kolnierza 7 na kadlubie 1 pompy wtryskowej za pomoca szpilek 8 i nakretek 9. Kolnierz 25 posiada cylindryczny wystep 26, wewnatrz którego prowadzony jest stempel przyrzadu 27. Stempel 27 nie moze byc przy tym przesuwany osiowo za pomoca sruby 29 wkrecanej w kolnierz 25.Na fig. 4 pokazane jest uzycie przyrzadu montazo- wo-demontazowego do operacji montowania pompy, przy czym lewa polówka rysunku przedstawia poloze-5 nie poszczególnych czesci na poczatku montazu, pizy czym stempel 27 przyrzadu jest ustawiony za pomoca sruby 28 w swym krancowym, najbardziej od kolnierza 25 odsunietym polozeniu. Gniazdo 14 sprezyny popy- chacza 12 posiada przy tym wykonaniu stozkowa po¬ wierzchnie 29, na której w polozeniu pokazanym na lewej stronie fig. 4, opiera sie sprezysty pierscien osad- czy 16. Jezeli nastepnie, jak to jest pokazane na prawej stronie fig. 4 sruba 28 zostanie wykrecona z kolnierza 25 wówczas, pod naciskiem sprezyny 12 gniazdo spre¬ zyny 14 wraz ze stemplem 27 przesunie sie w góre.Pierscien osadczy 16 opierajac sie o powierzchnie czo¬ lowa 35 cylindrycznego wystepu 26 zeslizguje sie po stozkowej powierzchni 29 do rowka 17, i zostaje w tym polozeniu uchwycony przez wytoczenie 18 gniaz¬ da 14.Na fig. 5 przedstawiona jest mozliwosc wykonania demontazu pompy za pomoca tego samego przyrzadu montazowo-demontazowego. W takim przypadku nale¬ zy za pomoca sruby 28 wcisnac stempel 27 i gniazdo 14 wglab otworu 6, wskutek czego pierscien osadczy 16 wyskoczy z iowka 17 wobec braku zabezpieczenia piers¬ cieniowa powierzchnia 18 gniazda 14. W tym poloze¬ niu pierscien osadczy 16 i gniazdo 14 moga byc wy¬ montowane z otworu 6 wraz z kolnierzem 25 przy¬ rzadu.Na fig. 8 oraz na fig. 10 przedstawiajacej, jak juz wspomniano, w powiekszeniu fragment fig. 6, pokaza¬ no dalsza odmiane konstrukcyjna pompy wedlug wy¬ nalazku, dla której przewidziany przyrzad montazowy posiada równiez kolnierz 25 zaopatrzony w cylindrycz¬ ny wystep 26. W wystepie tym prowadzony jest stem¬ pel 30, polaczony ze sruba 31, która moze byc przesu¬ wana wzgledem kolnierza 25 za pomoca nakretki 32.W tej odmianie pierscien osadczy 16 zaklada sie na stempel 30, pomiedzy czolem wystepu cylindTycznego 26 kolnierza 25 a kolnierzem 33 stempla 30, po czym wprowadza sie przyrzad montazowy wraz z zalozonym na nim pierscieniem osadczym 16 w otwór kadluba 1 pompy, wciskajac jego czolem gniazdo 14 przeciw opo¬ rowi sprezyny 12. Po zamontowaniu kolnierza 25 na kadlubie 1 za pomoca szpilek 8 i nakretek 9, pierscien osadczy 16 znajduje sie we wlasciwym polozeniu. Na¬ lezy wówczas za pomoca nakretki 32 i sruby 31 pod¬ niesc stempel 30, w celu rozparcia pierscienia osad- czego 16 za pomoca stozkowej powierzchni 34 kolnie¬ rza 33 stempla 30 i osadzenia go w rowku 17 otwo¬ ru 6. Pierscien osadczy 16 zostaje nastepnie w opisa¬ ny juz sposób zabezpieczony pierscieniowa powierzch¬ nia wytoczenia 18 gniazda 14. Przy tej odmianie wy¬ konania wynalazku stosuje sie do wykonania operacji demontazu, przedstawionej na fig. 7 przyrzad demon¬ tazowy z suwakiem 36, za pomoca którego gniazdo 14 sprezyny 12 zostaje tak gleboko wcisniete, az pierscie¬ niowa powierzchnia wytoczenia 18 gniazda 14 prze¬ stanie blokowac pierscien osadczy 16, który wyskakuje wówczas z rowka 17 i moze byc wraz z przyrzadem demontazowym i gniazdem 14 wysuniety na zewnatrz kadluba 1 pompy. PL