Uprawniony z patentu: VEB Kombinat Elektroprojekt und Anlagenbau Berlin, Berlin (Niemiecka Republika Demokra¬ tyczna) Sposób jednoczesnego wyzwalania kilku sterowanych zaworów elektrycznych/ polaczonych równolegle i/lub szeregowo Przedmiotem wynalazku jest sposób jednoczes¬ nego wyzwalania kilku sterowanych zaworów ele¬ ktrycznych, polaczonych równolegle i/lub szerego¬ wo.W ukladach prostownikowych skladajacych sie z kilku polaczonych równolegle i/lub szeregowo ste¬ rowanych zaworów elektrycznych, wszystkie zawo¬ ry powinny byc wyzwalane jednoczesnie, aby nie dopuscic do zniszczenia zaworu wyzwalanego na koncu. Decydujace znaczenie dla rozdzialu pradu i napiecia ma ksztalt impulsu wyzwalajacego. Na¬ rastanie pradu w obszarze wyzwalania powinno byc bardzo szybkie.Znane sa uklady prostownikowe, w których kil¬ ka polaczonych w szereg tyrystorów zostaje wyz¬ wolonych równoczesnie, przy czym impuls wyzwa¬ lajacy zostaje poprzez wspólny transformator im¬ pulsowy z jednym uzwojeniem pierwotnym i odpo¬ wiednia do liczby wyzwalanych tyrystorów liczba uzwojen wtórnych, przeniesiony na elektrody ste¬ rujace tyrystorów. Ten sposób wyzwalania tyry¬ storów ma te wade, ze wykonanie transformatora impulsowego z kilkoma uzwojeniami wtórnymi, z zachowaniem zadanych parametrów, jest bardzo trudne. Istnieje ponadto mozliwosc wyzwolenia po¬ laczonych szeregowo tyrystorów w ten sposób, ze równolegle do kazdego zaworu przylacza sie czlon oporowego lub oporowo-pojemnosciowego dzielnika napiecia. Zastosowanie dzielnika napiecia umozli- 15 20 15 80 wia jednak jedynie wyzwalanie tyrystorów pola¬ czonych szeregowo.Energia impulsu wyzwalajacego magazynuje sie w kondensatorze, który w momencie wyzwalania tyrystora wyladowuje sie poprzez tyrystor pomoc¬ niczy i uzwojenie pierwotne transformatora impul¬ sowego, a laduje sie wskutek przylaczenia go do zródla napiecia stalego. W wyniku przylozonego dó tego kondensatora napiecia stalego i dobrania war¬ tosci indukcyjnosci i pojemnosci powstaje drganie, nie wykazujace w niekorzystnych warunkach przej¬ scia przez wartosc zerowa, tak ze tyrystor pomoc¬ niczy nie zostaje wygaszony. Dla uzyskania pew¬ nosci przejscia przez zero, indukcyjnosd rozprosze¬ nia powinna byc tak duza, by nie dopuscic do szybkiego narastania pradu w obwodzie wtórnym.Powyzsze mozna osiagnac przez to, ze równolegle do uzwojenia pierwotnego transformatora impulsów wlacza sie jeszcze jedna indukcyjnosc. Wada tego rozwiazania jest wieksze zuzycie materialów, zwla¬ szcza gdy chodzi o wyzwalanie kilku tyrystorów.Celem wynalazku jest uzyskanie pewnego, jedno¬ czesnego wyzwolenia kilku sterowanych zaworów elektrycznych, przy równoczesnym wyeliminowaniu wymienionych wad aktualnego w tym zakresie sta¬ nu techniki. Zadaniem wynalazku jest wytworzenie impulsu wyzwalajacego z bardzo szybkim narasta¬ niem pradu, przylozonego w tym samym momen¬ cie do wszystkich sterowanych zaworów ukladu prostownikowego, poniewaz przy polaczeniu szere- •9 7983 gowym sterowanych zaworów wystepujacych bar¬ dzo wysokie napiecia.Rozwiazanie postawionego zadania technicznego polega na tym, ze ze zródla napiecia doprowadza sie energie w postaci impulsów wyzwalajacych, któ¬ ra przenosi sie zawsze poprzez jeden z transforma¬ torów impulsowych na elektrody sterownicze po¬ szczególnych zaworów sterowanych. Wskutek lado¬ wania kondensatorów, przerywanego .w okresie ich wyladowania, indukcyjnosc rozproszania transfor¬ matorów impulsowych jest mala, przez co powsta¬ je^ impuls wyzwalajacy z szybkim narastaniem pradu, i w kazdym przypadku przejscie drgania przez wartosc zerowa. Wyladowanie konderisatorów poprzez uzwojenie pierwotne transformatora im¬ pulsowego zostaje zapoczatkowane, gdy umieszczo¬ ny we wspólnym przewodzie dla kondensatorów wlaczonych do uzwojenia pierwotnego transforma¬ tora impulsowego tyrystor pomocniczy, zostaje wyz¬ wolony przez zrózniczkowany impuls prostokatny, który to impuls uruchamia wylacznik w postaci tranzystora, odlaczajacy kondensatory od zródla napiecia w momencie wyzwalania tyrystora pomoc¬ niczego, przy czym czas trwania impulsu prosto¬ katnego jest dluzszy od czasu przewodzenia pradu.Wynalazek jest przedstawiony w przykladzie wy¬ konania na Tysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad polaczen do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku, a fig. 2 przedstawia wykresy napiecia i pradu, przy czym wykres a jest wykresem impulsu prostokatnego w punkcie (a) napiecia wejsciowego Uwej w funkcji czasu trwania t, b jest wykresem przebiegu napiecia U w punkcie (b) równiez w fun¬ kcji czasu t, c jest wykresem przebiegu napiecia U w punkcie (c), d jest wykresem przebiegu napiecia (U) w punkcie (d), e jest wykresem przebiegu pra¬ du i w punkcie (e) oraz f jest wykresem przebiegu pradu i impulsu wyzwalajacego.Dzialanie ukladu wyzwalania pieciu polaczonych szeregowo z uzwojeniami pierwotnymi transforma¬ tora impulsowego tyrystorów Ts2 do Ts6, polega na tym, ze w punktach P i Mp przylozone jest napiecie stale ladowania. Baze tranzystora T2 zasila sie po¬ przez opornik wstepny bazy R2 napieciem stalym, w wyniku czego tranzystor T2 przewodzi natomiast poprzez jego czesc robocza i jeden z oporników od R3 do R7, laduje sie ze zródla napiecia ladowania kondensatory od C2 do C6. 798 4 Gdy do punktu (a), do którego przylozy sie napie¬ cie wejsciowe Uwej w postaci impulsu prostokat¬ nego, wówczas zostaje on poprzez kondensator Cl, diode Dl, oporniki R8, R9 zrózniczkowany, a tyry- 5 stor pomocniczy Tsl zostanie wyzwolony. Konden¬ satory C2 do C6 rozladowuja sie teraz poprzez uzwojenie transformatora impulsowego Tri do Tr6 i tyrystor pomocniczy Tsl, wskutek czego poprzez uzwojenie wtórne, poprzez diody D2 do D6 i opor- 10 niki RIO do R14, pojawia sie na elektrodach steru¬ jacych tyrystorów Ts2 do Ts6 impuls wyzwalajacy powodujacy w konsekwencji wyzwalanie sie ich jednoczesnie. Ten sam prostokatny impuls, wyzwa¬ lajacy tyrystor pomocniczy Tsl przyklada sie przez l5 opornik Rl do bazy tranzystora Tl wskutek czego ; nastepuje jego otwarcie, przy czym baza tranzystora T2 uzyskuje potencjal zerowy co powoduje jego odciecie. Kondensatory C2 do C6 odlaczone sa wiec od zródla napiecia ladowania, która bocznikuje sie ao przez opornik R2 i czesc robocza tranzystora Tl. PL