Sposób formowania granulek przy produkcji wegli aktywnych i tworzyw sztucznych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Wynalazek dotyczy sposobu formowania granu¬ lek przy produkcji wegli aktywnych i tworzyw sztucznych oraz urzadzenia do stosowania tego spo¬ sobu. W procesie produkcji wegli aktywnych for¬ mowanych adsorpcyjnych o wysokiej jakosci oraz produkcji tworzyw sztucznych jedna z bardzo istot¬ nych operacji technologicznych jest granulowanie masy. Od tej operacji w duzej mierze zaleza póz¬ niejsze wlasciwosci tych wegli aktywnych jak i tworzywa sztucznego.Granulki przy produkcji wegli aktywnych otrzy¬ muje sie obecnie przez przeciskanie masy ciasto- watej w prasach hydraulicznych lub slimakowych poprzez sita z plyt stalowych.Umozliwia to formowanie granulek o sredni¬ cach powyzej 1 mm, poniewaz w miare zmniejsza¬ nia otworów w sicie konieczne jest zwiekszanie cisnienia do 500 atm. w zwiazku ze wzrostem opo¬ rów. Podwyzszanie cisnienia na sito stwarza ko¬ niecznosc powiekszenia grubosci sita aby moglo ono wytrzymac to cisnienie, a to z kolei wywo¬ luje ponowne zwiekszanie oporów sita.W przypadku pras slimakowych duze opory sita powoduja znaczne sprezenie masy w czesci ro¬ boczej prasy slimakowej, co przy ruchu obroto¬ wym slimaka wywoluje duze sily tarcia wewnetrz¬ nego w masie i powstawanie wysokich tempera¬ tur.Wszystko to sprawia, ze przy zastosowaniu pras 10 15 20 hydraulicznych i slimakowych mozna jedynie otrzymac granulki o srednicach powyzej 1 mm.Prasy hydrauliczne o wysokim cisnieniu robo¬ czym 500 atm. umozliwiaja otrzymanie granulek o srednicy powyzej 2 mm. Zastosowanie pras sli¬ makowych odpowiednio chlodzonych i zmodyfiko¬ wanych pozwolilo na otrzymanie granulek ponizej 2 mm ale powyzej 1 mm.Z drugiej strony, prasy slimakowe, pracujace przy duzych sprezach i z gesta masa powoduja powazny wzrost temperatury w prasie, który cze¬ sto prowadzi do termicznego rozkladu formowa¬ nej masy, co przy produkcji tworzyw termoutwar¬ dzalnych jest niedopuszczalne. Temperatura nie moze przekraczac 100°C. W przypadku jej prze¬ kroczenia polimeryzacja w tworzywie moze prze¬ biegac za daleko i tworzywo straci swe wlasnosci termoutwardzalne.Wynalazek ma na celu znaczne zmniejszenie ci¬ snienia calkowitego na sito formiercze oraz zmniej¬ szenie do minimum tarcia wewnetrznego w celu niedopuszczenia do powstawania wyzszych tempe¬ ratur w czasie pracy urzadzenia.W tym celu zastosowano wcieranie materialu formowanego, a nie jego przetlaczanie, jak to do¬ tychczas mialo miejsce w prasach hydraulicznych i slimakowych. W celu unikniecia sprezenia ma¬ terialu ustawiono urzadzenie dozujace prostopadle do osi urzadzenia formierczego.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku umozli- 69 68269 682 wia otrzymywanie granulek o srednrcy ponizej 1 mm oraz zapobiega powstawaniu w urzadzeniu w czasie jego pracy wysokich temperatur. Jest to mo¬ zliwe, dzieki zastosowaniu ruchomego elementu wcierajacego, który zaopatrzony jest w stope scisle równolegla i przylegajaca do sita formierczego oraz temu, ze urzadzenie dozujace nie spreza materialu formowanego i podaje go w formie rozluznionej.Os urzadzenia dozujacego jest prostopadla do osi obrotu elementu wcierajacego.Ruchomy element wcierajacy ustawiony jest pod katem do sita formierczego. Kat nachylenia uza¬ lezniony jest od gestosci masy formowanej.Dzieki takiej konstrukcji cisnienie calkowite na sito formiercze jest male. Jedynie bezposrednio pod stopa, na malej powierzchni sita, masa formowana jest przecierana przez sito, a wystepujace tam ci¬ snienie jest tylko takie, które zapewnia pokonanie oporów przesuwania sie masy przez otwory sita formierezego.Ruch obrotowy, lub posuwisto-zwrotny elemen¬ tu wcierajacego powoduje wcieranie masy poprzez sito formiercze tak, ze w kazdej chwili inna czesc sita formierezego bierze udzial w procesie formo¬ wania.Umozliwia to zastosowanie cienkiego sita for¬ mierezego, a tym samym zastosowanie w sicie otworów ponizej 1 mm.Wydajnosc urzadzenia dozujacego powinna byc nieco nizsza od wydajnosci urzadzenia formujace¬ go. Zabezpiecza to calkowicie przed sprezaniem materialu w czesci formujacej oraz powstawaniem wyzszych temperatur.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest w przykladach wykonania na rysunku na którym fig. 1 pokazuje przekrój podluzny urzadzenia, fig. 2 i 3 odmiane urzadzenia, fig. 4 i 5 urzadzenie po¬ laczone w baterie.Urzadzenie wedlug wynalazku, zaopatrzone jest w ruchomy element wcierajacy 2 z napedem. Ele¬ ment wcierajacy 2 jest nachylony pod katem 5° do 25° do plaszczyzny sita formierezego 4 i posia- 5 da przylegajaca o równoleglej powierzchni do sita na calej dlugosci stope 3. Na osi obrotu elementu wcierajacego, bezposrednio pod sitem formierczym 4 mozna umiescic nóz 5 do scinania granulek.Kat nachylenia elementu wcierajacego do sita 10 formierezego oraz szybkosc przesuwu elementu wcierajacego sa dostosowane do gestosci masy.Najlepiej stosowac kat 5° do 25°.Elementy wcierajace laczy sie korzystnie w ba- terie (Fig. 4 i 5), dzieki czemu uzyskuje sie znacz¬ ne zwiekszenie wydajnosci urzadzenia. 20 30 35 PL PL