Pierwszenstwo: 28.111.1967 Szwecja Opublikowano: 20.11.1974 69024 KI. 39a7,5/04 MKP B29j 5/04 UKD Twórca wynalazku: Nils Evert Erling Book Wlasciciel patentu: A. B. Motala Yerkstad, Motala (Szwecja) Urzadzenie do otwierania i zamykania pras wieloplytowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do otwie¬ rania i zamykania pras wieloplytowych.Prasy wieloplytowe sa skonstruowane tak, ze gdy prasa jest otwarta plyty naciskowe opieraja sie na stopniowo rozmieszczonych podporach w po- 5 lozeniu umozliwiajacym wyjmowanie sprasowane¬ go materialu i ladowanie nowego. Gdy prasa zamy¬ ka sie, plyty naciskowe przejmuje poruszajacy sie w pionie dolny stól prasy, a przy otwieraniu prasy plyty naciskowe ukladaja sie kolejno na podpo- io rach. Wzgledna predkosc dwu plyt naciskowych przy otwieraniu i zamykaniu jest równa predkosci ruchu dolnego stolu prasy.Ten rodzaj pras wykazuje jednak powazne wady.Przy prasowaniu suchego, wlóknistego materialu, 15 na przyklad przy prasowaniu plyt wiórowych, ma¬ terial jest wydmuchiwany, gdy prasa zamyka sie zpyt szybko. Przy prasowaniu na goraco plyt wiórowych, w których stosuje sie powloki powierz¬ chniowe w celu nadania odpowiednich wlasci- 20 wosci powierzchni plyt, zasysa sie wiele pylu i za¬ nieczyszczen miedzy te powloki powierzchniowe a prasowane plyty, gdy prasa jest otwierana zbyt szybko, co powoduje, ze trzeba zbyt czesto oczysz¬ czac prase. Dlatego tez predkosc ruchu stolu pra- 25 sy musi byc w tych przypadkach jak najmniejsza, co oznacza strate czasu i zmniejszenie produkcji.Poniewaz poszczególne pietra plyty zamykaja sie osobno, czas zetkniecia prasowanego materialu z Je- Zaca nad nim plyta naciskowa jest rózny na posz- 30 czególnych pietrach, co przy prasowaniu na gora¬ co powoduje niekorzystne odchylenia jakosci pra¬ sowanego wyrobu, zwlaszcza w przypadkach, w któ¬ rych trzeba ograniczyc predkosc zamykania, a tym samym róznica czasu jest duza. Poniewaz plyty na¬ ciskowe ukladaja sie jedna na drugiej, podczas prasowania spada w prasie z pietra na pietro cis¬ nienie powierzchniowe, o wartosc odpowiadajaca ciezarowi plyty naciskowej. Na przyklad przy pra¬ sowaniu na goraco miekkich plyt z wlókien dre¬ wna stosuje sie w pewnej fazie prasowania cis¬ nienie powierzchniowe, tego samego rzedu wiel¬ kosci, co wspomniane zmiany cisnienia powierz¬ chniowego. Prowadzi to do wahan jakosci i gru¬ bosci prasowanych plyt.Znane jest na przyklad zmniejszanie predkosci zamykania i otwierania poszczególnych pieter w stosunku do predkosci ruchomego stolu prasy i wyeliminowywanie wymienionych wyzej wad zna¬ nych pras wieloplytowych, które wiaza sie z tym, ze podczas ruchu stolu prasy zamyka sie i otwiera osobno otwory prasy. Osiaga sie to w ten sposób, ze wszystkie ruchome plyty naciskowe, w tym plyta naciskowa zamocowana na ruchomym stole prasy, poruszaja sie równoczesnie w kierunku do lub od plyty naciskowej zamocowanej na nieru¬ chomym stole prasy z predkoscia, która jest pro¬ porcjonalna lub mniej wiecej proporcjonalna do od¬ leglosci danej plyty naciskowej do nieruchomej plyty naciskowej przy calkowitym otwarciu prasy. 69 02469 024 3 4 Wzgledny ruch obu plyt naciskowych pietra na¬ stepuje na wszystkich pietrach jednoczesnie i z ró¬ wna lub prawie równa predkoscia. Predkosc otwie¬ rania i zamykania poszczególnych pieter jest równa lub prawie równa predkosci stolu prasy podzie¬ lonej przez liczbe pieter. Ruchomemu stolowi pra¬ sy mozna nadac duza predkosc bez obawy, ze na¬ stapi wydmuchanie materialu, który ma byc spra¬ sowany lub ze zostana zassane wieksze ilosci py¬ lu pomiedzy plyte a powloke powierzchniowa. Po¬ nadto prasowany material na wszystkich pietrach styka sie równoczesnie lub prawie równoczesnie z lezaca nad nim plyta naciskowa.Teoretycznie mozna osiagnac równa wzgledna predkosc plyt naciskowych tak, aby dokladnie w jednej chwili stykaly sie na wszystkich pie¬ trach plyty naciskowe z materialem prasowanym.Z powodu jednak róznej grubosci plyt nacisko¬ wych, zmian ilosci materialu prasowanego na posz¬ czególnych pietrach, mechanicznej niedoskonalosci urzadzenia — wystepuja w praktyce drobne od¬ chylenia pomiedzy poszczególnymi pietrami, a to zarówno we wzglednej predkosci jak i momencie zetkniecia sie plyty z materialem prasowanym.Odchylenia te nie maja jednakze praktycznego znaczenia a czasami z róznych powodów wywoluje sie umyslnie drobne odchylenia wzglednej pred¬ kosci lub momentu zetkniecia sie.Znane sa urzadzenia do uzyskiwania równocze¬ snego ruchu plyt naciskowych. Stosuje sie dziala¬ jace pomiedzy nieruchomym stolem prasy a plyta naciskowa oraz ruchomymi plytami naciskowymi pantografy, dzwignie, zespoly linowe lub lancucho¬ we, które uruchamiaja ruchomy stól prasy i któ¬ re nadaja poszczególnym plytom naciskowym po¬ zadany ruch. Przewidziano równiez elementy, które zapobiegaja temu, by wystepujace w otworach pie¬ ter, przy zetknieciu sie plyty z materialem oraz na poczatku prasowania, sily nie wywieraly wply¬ wu na urzadzenie uruchamiajace plyty naciskowe lub nie uszkadzaly tego urzadzenia. Urzadzenia ta¬ kie, w niektórych przypadkach sa tak wykonane, ze eliminuja równiez oddzialywanie ciezaru plyty naciskowej na cisnienie powierzchniowe panujace podczas prasowania na róznych pietrach.Urzadzenia tego rodzaju nie znalazly jednak do¬ tychczas szerszego zastosowania, przynajmniej jesli chodzi o duze prasy wieloplytowe do prasowania na goraco plyt wiórowych i tym podobnych, a to dlatego, ze sa skomplikowane, drogie oraz wyma¬ gaja duzo miejsca. Nie umozliwily one zmniejsze¬ nia czasu prasowania przez zwiekszenie predkosci ruchu stolu prasy. W urzadzeniach tych dwudzie¬ stokrotne na przyklad zwiekszenie predkosci ruchu stolu w porównaniu z dawniej stosowanymi pra¬ sami stawia takie wymogi urzadzeniu hydraulicz¬ nemu i tak go podraza, ze zadowalano sie dotychczas znacznie mniejszymi predkosciami.Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia do otwierania i zamykania pras wielopietrowych, która umozliwi cs'agniecie wystarczajaco malej wzglednej predkosci plyt na¬ ciskowych pietra w stosunku do predkosci ruchome¬ go stolu prasy, dla wyeliminowania lub znacznego zmniejszenia wad wystepujacych w znanych pra¬ sach wieloplytowych, bez koniecznosci stosowania zbyt skomplikowanych, drogich i technicznie trud¬ nych do opanowania zespolów Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze tylko niektóre z ruchomych plyt naciskowych, korzyst¬ nie co druga lub trzecia, oraz plyta naciskowa za¬ mocowana na dolnym ruchomym stole prasy, po¬ laczone sa z zespolem dzwigniowym za pomoca którego sa one poruszane w kierunku do lub od plyty naciskowej zamocowanej na nieruchomym stole prasy z predkoscia, która jest proporcjonalna do odstepu danej plyty od plyty naciskowej na nieruchomym stole przy calkowicie otwartej prasie, przy czym kazda z pozostalych plyt naciskowych podwieszona jest bezposrednio przez jedna lub kilka posrednich plyt naciskowych do znajdujacej sie nad nia plyty naciskowej za pomoca podwie¬ szajacego te plyty zespolu mocujacego, a odstep do tej plyty daje sie zaryglowac.Przedmiot wynalazku jest w przykladzie jego wykonania przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pionowy przekrój stolów pra¬ sy i plyt naciskowych otwartej prasy wieloply- towej z urzadzeniem wedlug wynalazku, fig. 2 — przekrój jak na fig. 1 prasy zamknietej, a fig. 3 — pionowy przekrój elementu odmiany urzadzenia, wedlug wynalazku.Dla lepszej przejrzystosci przedstawiono na fig. 1 i 2 z samej prasy wieloplytowej jedynie górny nieruchomy stól 1 prasy z zamocowana plyta naci¬ skowa 2, dolny ruchomy stól 4 prasy z zamoco¬ wana na nim plyta naciskowa 5 oraz lezace pomie¬ dzy nimi plyty naciskowe 6, 7, 8. Plyty naciskowe moga byc zaopatrzone w nie przedstawione na fig. 1 i 2 elementy do podgrzewania, przy czym w tym przypadku pomiedzy stolami prasy 1, 4 a zamocowanymi na nich plytami naciskowymi 2, 5 umieszczone sa podkladki 3 dla izolacji cieplnej.Na kazdym pietrze prasy pod górna plyta na¬ ciskowa podwieszona jest, za pomoca rozmieszczo¬ nych na calym obwodzie plyty naciskowej srub 10 lub podobnych elementów, blacha 9 a pomiedzy ta blacha i plyta znajduje sie przekladka 11 z meta¬ lowej siatki. Na dolnej plycie naciskowej kazdego pietra zamocowana jest blacha 12, zapobiegajaca przed scieraniem sie plyty naciskowej podczas wkladania i wyjmowania prasowanego materialu.Material 13, który ma byc sprasowany, ukladany jest (fig. 1) na blachach 12 przy calkowicie otwar¬ tych pietrach prasy. W polozeniu na fig. 2 praso¬ wany material wypelnia zamkniete pietra. Material jest czesto ukladany na blachach transportowych, po czym wraz z ta blacha wprowadzany do prasy.Blacha ta zostaje wewnatrz prasy podczas praso¬ wania i wyjmuje sie ja dopiero razem ze spra¬ sowanym .materialem (blach tych nie przedstawio¬ no na rysunku).Celem uzyskania odpowiedniego ruchu plyt na¬ ciskowych, podczas zamykania i otwierania prasy, jest ona wyposazona w kilka zespolów dzwignio¬ wych o konstrukcji w zasadzie znanej, a mianowicie w dwa mechanizmy po kazdej stronie prasy. Kaz¬ dy zespól sklada sie z dzwigni 14, której jeden ko¬ nie- polaczony jest obrotowo z nieruchomym sto¬ lem 1 prasy i której drugi koniec polaczony jest 10 15 21 25 30 35 40 45 50 55 6069 024 obrotowo z górnym koncem drazka 15, którego dolny koniec polaczony jest obrotowo z ruchomym stolem 4. Pomiedzy dzwignia 14, a co trzecia ply¬ ta naciskowa 6, dzialaja drazki podnoszace 16, któ¬ re swym dolnym koncem polaczone sa z przymo¬ cowanym do plyty naciskowej 6 lacznikiem, a swym górnym koncem z dzwignia 14 w takim odstepie od punktu obrotu dzwigni na nierucho¬ mym stole 1, ze przy ruchu ruchomego stolu 4 z plyta naciskowa 5, plyty naciskowe 6 poruszaja sie z taka predkoscia, która ma sie mniej wiecej tak do predkosci stolu 4, jak odstep danej plyty 6 od plyty naciskowej 2 nieruchomego stolu 1 do odstepu plyt naciskowych 5 i 2, przy calkowicie otwartej prasie.Drazki podnoszace 16 sa zaopatrzone w ele¬ menty 17, które reguluja samoczynnie ich dlugosc podczas procesu prasowania, aby wyrównac róz¬ nice grubosci plyt, blach oraz ilosci materialu pra¬ sowanego na poszczególnych pietrach i które eli¬ minuja oddzialywanie ciezaru plyt naciskowych na cisnienie powierzchniowe podczas prasowania.Plyty naciekowe 7, znajdujace sie bezposrednio pod nieruchoma plyta naciskowa 2 i pod zawie¬ szonymi ruchomo na drazkach podnoszacych 16 plytami 6, sa przymocowane do tych plyt za po¬ moca srub 18 i nakretek 19. Sruby 18 wprowadza sie do otworów w elementach ksztaltowych 20, które sa rozmieszczone, korzystnie w dwóch miej¬ scach, po kazdej stronie prasy w poblizu zespo¬ lów azwigniowych. Znajdujace sie pod plytami naciskowymi 7 plyty naciskowe 8 sa zamocowane na plytach 7, z tym, ze elementy mocujace sa nieco przesuniete w kierunku dlugosci prasy, tak iz ze¬ spoly mocujace przy zamknieciu prasy leza obok siebie.Plyty naciskowe w prasie poruszaja sie przy zamykaniu prasy w nastepujacy sposób. Z chwila gdy stól 4 z plyta naciskowa 5 podniesie sie w góre ku nieruchomemu stolowi 1, równoczesnie zaczyna sie podnosic najnizej polozona grupa plyt naciskowych 6, 7, 8 z predkoscia wynoszaca 1/3 predkosci stolu 4 prasy, podczas gdy najwyzej po¬ lozona grupa plyt naciskowych 2, 7, 8 w ogóle nie porusza sie.Wszystkie otwory prasy ponizej plyt nacisko¬ wych 8 zamykaja sie przy tym ze wzgledna pred¬ koscia, która miedzy plytami wynosi okolo 1/3 predkosci stolu 4, podczas gdy pozostale otwory prasy pozostaja nadal calkowicie otwarte. Z chwila gdy otwory prasy pod plytami naciskowymi 8 zo¬ stana calkowicie zamkniete, a nastepuje to wtedy, gdy stól prasy 4 przebyl okolo jednej trzeciej swego suwu, plytom naciskowym 8 zostaje nadana predkosc wieksza od predkosci lezacych pod nimi plyt i wszystkie otwory prasy pomiedzy plytami naciskowymi 7 i 8 zostaja zamkniete podczas na¬ stepnej jednej trzeciej suwu stolu 4 ze wzgledna predkoscia wynoszaca okolo 1/3 predkosci stolu pra¬ sy 4, podczas gdy otwory polozone powyzej plyt naciskowych 7 pozostaja nadal otwarte. Z chwila gdy otwory prasy pod plytami naciskowymi 7 zo¬ stana calkowicie zamkniete, nastepuje to wtedy gdy stól prasy 4 wykonal dwie trzecie suwu, ply¬ tom naciskowym 7 zostaje nadana predkosc wiek- 6 sza od predkosci lezacych nizej plyt naciskowych i pozostale otwory prasy zostaja zamkniete, pod¬ czas ostatniej jednej trzeciej suwu stolu 4, i to rów¬ niez ze wzgledna predkoscia wynoszaca 1/3 pred- 5 kosci stolu prasy 4.Przy otwieraniu prasy proces ten przebiega od¬ wrotnie, tak iz najpierw otwieraja sie otwory prasy powyzej plyt naciskowych 7, nastepnie pomiedzy plytami 7 i 8, a w koncu pod plytami 8. 10 Stosujac elementy 17 na drazkach 16, mozna w znany sposób przeciwdzialac wplywowi ciezaru plyt naciskowych na cisnienie powierzchniowe podczas prasowania i przeszkodzic temu, aby nie wzrastalo orno odpowiednio do ciezaru plyt naci- 15 skowych od górnego do dolnego pietra, lecz nie mozna wyeliminowac periodycznej zmiany cisnien powierzchniowych w pietrach ponad plytami 7 i 8 i pod plyta 8, które wywoluje ciezar plyt nacisko¬ wych 7 i 8. Ta zmiana cisnienia cadpowiada jed- 20 nakze maksymalnie cisnieniu powierzchniowemu wywolywanemu ciezarem dwóch plyt naciskowych i w wiekszosci przypadków jest bez znaczenia.Zamiast podwieszac plyty naciskowe 7 i 8 na, le¬ zacych ponad nimi, plytach naciskowych 6 lub na 25 plycie 2, jak to przedstawiono na fig. 1, mozna plyty naciskowe 7 i 8 oprzec za pomoca odpowie¬ dnich zespolów na polozonych nizej plytach nacisko¬ wych 6 lub plycie naciskowej 5.W odmianie urzadzenia wedlug wynalazku cztery 30 P^ty naciskowe 2 lub 6,-7, 8, 4 lub 5 sa rozmiesz¬ czone jedna pod-druga. Dla uproszczenia nie przed¬ stawiono blach zamocowanych na plytach nacisko¬ wych. Na plycie naciskowej 7 zamocowany jest element ograniczajacy 21 a na plycie 8 odpowia- 35 dajacy mu element ograniczajacy lub mocujacy 22.Na elemencie 22 nalozona jest sprezyna 23. Na ply¬ cie 8 sa równiez dwa elementy 21 a na umieszczo¬ nej pod ta plyta, plycie 6 lub 5 zamocowano odpo¬ wiadajace tym elementom 21 elementy 22 ze spre- 40 zynami 23. Sprezyny 23 sa scisniete srubami 24, których glówki sluza za oparcie dla górnego konca sprezyn 23, a czesci gwintowane przeprowadzone sa przez otwory w elementach 22 i od spodu zaopatrzo¬ ne w nakretki 25 i podkladki 26. Elementy 21 na 45 plytach naciskowych 7 i 8 przylegaja do glówek srub 24. _r, __..Wlasciwosci sprezyn 23 oraz liczbe zespolów spre¬ zynowych nalezy tak dobrac, zeby sprezyny 23 wy¬ trzymywaly ciezar plyty naciskowej wraz z bla- 50 chami oraz lezacym na nich materialem praso¬ wanym i utrzymywaly plyte naciskowa 7 w okres¬ lonym odstepie od plyty 8, tak dlugo póki nie za¬ dzialaja poza ciezarem inne sily skierowane ku dolowi, a otwór pomiedzy plytami 7 i 8 zamknie sie 55 gdy na plyte naciskowa 7, po calkowitym zamk¬ nieciu sie lezacych wyzej otworów prasy, zacznie dzialac sila która jest niezbyt duza, a powinna byc mniejsza od ciezaru plyty naciskowej. Plyta na¬ ciskowa 8 przytrzymywana jest w okreslonym od- 6i stepie od lezacej nizej plyty 5 lub 6, tak dlugo az lezacy wyzej otwór prasy zostanie calkowicie zamkniety przez dzialajaca na plyte 8 sile.Prasa, która wyposazona jest w urzadzenie jak na fig. 3 do podpierania plyt naciskowych 7 i 8 65 na polozonych nizej plytach 5 i 6, zamiast w przed-69 0 7 } stawione na fig 1 i 2 urzadzenie do podwieszania $ plyt naciskowych na lezacych wyzej plytach na- ^ ciskowych 6 i 2, zamyka sie i otwiera w ten sam 1 sposób i na tej samej zasadzie. Ulega zmianie je- h dynie kolejnosc, w której otwieraja sie lub za- 5 \ mykaja otwory prasy. a Aby plyty naciskowe na poczatku ruchu stolu 4 *] prasy pod wplywem wystepujacej w zwiazku ^ z przyspieszeniem sily bezwladnosci nie uginaly i sie ku dolowi, urzadzenie zawiera elementy do 10 J| ustalania odstepu pomiedzy plytami przez zaryglo- ^ wanie, które zostaje zwolnione, gdy tylko otwór ^ prasy ponad dana plyta zostanie zamkniety o od- j cinek, który jest nieco wiekszy niz droga przys¬ ni pieszenia stolu 4 prasy. I tak, mozna stasowac 15 1 zamiast zespolów sprezynowych obciazone dzwignie 1 dla podparcia plyt naciskowych 7 i 8 na lezacych 2 nizej plytach 6 lub 5. Ciezary dzwigni ulegaja ta- ] kiemu samemu wplywowi przyspieszenia, jak plyty i naciskowe, a tym samym automatycznie przeciw- 20 i dziala sie zamykaniu otworów prasy pod wplywem ^ Wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionej * 1 opisanej odmiany. Zamiast mechanizmów dzwig- j niowych mozna naturalnie zastosowac inne znane 25 1 lub nowe zespoly do przenoszenia ruchu stolu 4 1 prasy na plyty naciskowe 6. W jednej grupie mo- 1 ga znajdowac sie dwie, trzy, cztery itd. plyty I naciskowe, zalezy od tego jaki chce sie osiagnac 1 stosunek predkosci pomiedzy ruchomym stolem 4 30 ] prasy, a wzgledna predkoscia dwu plyt poszcze- 1 gólnego pietra. Równiez odmiana urzadzenia we- B dlug wynalazku z rózna liczba plyt naciskowych ^ w poszczególnych grupach, znajduje zastosowanie * w prasach. Zespoly do podwieszania lub podpiera¬ li 35 2 nia pozostalych plyt naciskowych na plycie 6 lub 2 3 badz 5 moga byc, oczywiscie, inaczej uksztaltowane 1 niz to przedstawiono i opisano.* W porównaniu do znanych urzadzen tego typu :} do zamykania i otwierania poszczególnych pieter 40 i prasy w stosunku do predkosci ruchomego stolu n prasy, urzadzenie wedlug wynalazku ma te zalete, ] ze w zastosowaniu do jednoczesnego ruchu plyt ¦i naciskowych i stolu prasy jest w znacznym stopniu * uproszczone. Jest poza tym znacznie tansze i zmniej- 45 I sza niebezpieczenstwo zaklócen w czasie eksploa- 1 tacji prasy. 8 Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku nie umozliwia zamykania wszystkich pieter jednoczes¬ nie, lecz pozwala zamykac je grupami z pewnym przesunieciem w czasie. Maksymalna róznica czasu pomiedzy zamknieciem poszczególnych pieter wy¬ nosi jednakze tylko ulamek róznic wystepujacych w znanych prasach. PL