Pierwszenstwo: 09.XI.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 29.IX.1973 68926 KI. 31b*,17/10 MKP B22d 17/10 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Friedrich Bóhmlein, Georg Stollmann Wlasciciel patentu: IDRA-Pressen G.m.b.H., Stuttgart (Niemiecka Repu¬ blika Federalna) Urzadzenie do nastawiania cisnienia nacisku wstepnego sprezarki zespolu wtlaczajacego poziomej lub pionowej maszyny do odlewania pod cisnieniem z zimna komora Przedmiotem wynalazku' jest urzadzenie do na¬ stawiania cisnienia nacisku wstepnego sprezarki zespolu wtlaczajacego poziomej lub pianowej ma¬ szyny do odlewania pod cisnieniem z zimna ko¬ mora.W maszynach do odlewania pod cisnieniem z zimna komora powinien byc spelniony warunek, aby wystepujacy wskutek hamowania poruszaja¬ cych sie mas w koncowej fazie napelniania formy, gwaltowny wzrost cisnienia zmniejszyc mozliwie w chwili jego powstania w celu uzyskania stero¬ wanego, szybkiego wzrostu nacisku. Znane maszy¬ ny do odlewania pod cisnieniem tylko w niektó¬ rych przypadkach spelniaja powyzszy warunek.Zespól wtlaczajacy maszyny do odlewania za¬ wiera do nastawiania cisnienia nacisku wstepnego sprezarki zawór wbudowany w przewód zasilajacy olejem pod cisnieniem komore nacisku wstepnego sprezarki. Komora utworzona jest pod tlokiem cy¬ lindra sprezarki polaczonym bezposrednio z tlo¬ kiem cylindra prasujacego. Tlok sprezarki jest przy tym zaopatrzony iw zawór zwrotny polaczony z przewodem, którym doprowadzany jest olej pod cisnieniem do tloka prasujacego. Natomiast do uzyskania ruchu powrotnego tloka prasujacego olej doprowadzany jest przewodem polaczonym za posrednictwem zaworu zwrotnego i dlawika z ko¬ mora nacisku wstepnego sprezarki.Tego rodzaju urzadzenie do nastawiania cisnie¬ nia nacisku wstepnego sprezarki wbudowane 10 15 20 30 2 w uklad czynnika cisnieniowego spelnia wymienio¬ ne na wstepie warunki tylko przy nastawianiu optymalnym. Natomiast w przypadku niedoklad¬ nosci tego nastawienia, które sa nie do unikniecia przy odlewaniu pod cisnieniem róznorodnych ele¬ mentów, czas niezbedny dla uzyskania odpowied¬ niego wzrostu nacisku jest zbyt duzy.Celem niniejszego wynalazku jest przede wszyst¬ kim rozwiazanie zagadnienia technicznego, polega¬ jacego na skonstruowaniu takiego urzadzenia do nastawiania cisnienia nacisku wstepnego sprezarki zespolu wtlaczajacego maszyn do odlewania pod cisnieniem z zimna komora zarówno typu pozio¬ mego jak i pionowego, które przy dowolnym usta¬ wieniu zapewnia utrzymanie stalej wartosci cis¬ nienia nacisku wstepnego a równoczesnie umozli¬ wiaja bardzo szybki przeplyw duzej ilosci czynni¬ ka pod cisnieniem.Zgodnie z wynalazkiem cel ten uzyskany zostal dzieki temu, ze urzadzenie do nastawiania cisnie¬ nia nacisku wstepnego sprezarki zespolu wtlacza¬ jacego stanowi zasobnik cisnieniowy o nastawial- nym doplywie i odplywie polaczony z jej komora nacisku wstepnego. Szczególnie korzystne jest roz¬ wiazanie konstrukcyjne, w którym zastosowany jest umieszczony miedzy zasobnikiem cisnieniowym i komora nacisku wstepnego zawór zwrotny o re¬ gulowanym skoku otwarcia. Zawór ten jest skon¬ struowany w ten sposób, ze przy okreslonej war¬ tosci cisnienia w komorze nacisku wstepnego spre- 68 92668 926 3 Zarki maze przeplywac z komory do zasobnika cisnienia bardzo duza ilosc czynnika, natomiast w przeciwnym kierunku moze przeplywac tylko bardzo niewielka jego ilosc.W zwiazku z mozliwoscia nastawiania Skoku 5 otwarcia zaworu mozna bardzo dokladnie regulo¬ wac predkosc sprezarki; a tym samym czas nie¬ zbedny dla uzyskania zadanej wartosci nacisku.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia, ze nastawiony czas wzrostu nacisku jest niezalezny 10 od nastawianej kazdorazowo wartosci nacisku wstepnego sprezarki, to jest nastawiona wartosc sily prasujacej pozostaje z duzym przyblizeniem stala przy tych samych parametrach odlewania.Nastawiamy czas wzrostu nacisku w maszynach 15 odlewniczych sredniej wielkosci wynosi jak wyka¬ zuje doswiadczenie od okolo 20 do 60 milisekund.Ponadto korzystne jest wbudowanie w glówny przewód czynnika cisnieniowego zaworu nastawial- nego lub redukcyjnego zapewniajacego regulacje 20 napelniania komory nacisku wstepnego sprezarki.Jak sie 'okazalo w praktyce urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia przy wszystkich mozliwych nastawieniach cisnienia nacisku wstepnego spre¬ zarki wyrazny spadek wystepujacych w koncowej 25 fazie napelniania formy gwaltownych wzrostów cisnienia i utrzymanie praktycznie stalych czasów niezbednych dla uzyskania nacisku przy wszystkich wartosciach cisnienia nacisku wstepnego sprezarki, przy czym mozliwe jest równiez nastawienie bar- 30 dzo krótkich wartosci tych czasów.Wynalazek jest wyjasniony przykladowo na ry¬ sunku, który przedstawia zespól wtlaczajacy ma¬ szyny do odlewania pod cisnieniem z zimna ko¬ mora. 35 Zespól wtlaczajacy nie przedstawionej na rysun¬ ku maszyny odlewniczej sklada sie z cylindra 1 sprezarki, w którym osadzony jest przesuwnie tlok 2 oraz z polaczonego z nim cylindra prasujacego 3 z tlokiem prasujacym 4. Na rysunku nie pokazano 40 przewodu doprowadzajacego czynnik cisnieniowy do komory powrotnej 5 cylindra prasujacego, prze¬ wodu czynnika cisnieniowego powodujacego zasi¬ lania od prawej strony tloka 2 sprezarki, jak rów¬ niez ukladusterowania. L 45 Z komora 7 nacisku wstepnego jest polaczony poprzez przewód 6 zasobnik 8 cisnienia, przy czym miedzy zasobnikiem a komora osadzony jest zawór zwrotny 9, którego skok otwarcia nastawiony jest za pomoca wrzeciona 10. Zawór zwrotny 9 jest tak 50 skonstruowany, ze calkowicie oddzialujace na po¬ wierzchnie czolowa poruszajacego sie zwierciadla 11 parcie czynnika cisnieniowego wplywajacego z komory napiecia wstepnego sprezarki, powoduje ruch otwierajacy, natomiast w przeciwnym kie- 55 runku moze przeplynac tylko bardzo niewielka ilosc oleju.W celu nastawienia zasilania komory sprezania wstepnego 7 sprezarki, komora ta jest polaczona z glównym przewodem 12 czynnika cisnieniowego ^ za posrednictwem zaworu redukcyjnego lub zawo¬ ru 13 umozliwiajacego regulacje cisnienia. Urza¬ dzenie wedlug wynalazku dziala w sposób naste¬ pujacy.Celem wtloczenia metalu do nie uwidocznionej na rysunku formy tlok 2, a tym samym i tlok pra¬ sujacy 4 zasilane sa olejem. Tlok 2 pozostaje nieru¬ chomy, podczas gdy w komorze sprezania 7 panuje wieksze cisnienie niz z prawej strony tloka 2. Na¬ tomiast gdy Cisnienie bezposrednio z prawej strony tloka prasujacego 4 jest wieksze niz cisnienie w ko¬ morze 7, to tlok 2 przesuwa sie samoczynnie w le¬ wo dzieki czemu olej cisnieniowy przedostaje sie z komory 7 do zasobnika cisnieniowego 8. Jezeli cisnienie spowodowane naglym zatrzymaniem sie tloka prasujacego jest tak duze, ze cisnienie w ko¬ morze 7 przekracza cisnienie z prawej strony tloka 4 to tlok 2, który poprzednio przesuwany byl w le¬ wo przesuwa sie teraz w prawo.Na tlok prasujacy 4 oddzialuje wtedy cisnie¬ nie odpowiadajace mniej wiecej cisnieniu w ko¬ morze 7, które okreslone jest jako cisnienie dognia- tania wzglednie sprezania i powoduje optymalne sprezanie metalu podczas schladzania metalu w niewidzialnej na rysunku formie. Cisnienie w komorze 7 sprezania wstepnego okresla wiec wielkosc cisnienia dogniatania. Cisnienie w komo¬ rze 7 jest ponadto cisnieniem sprezania wstepnego.Aby zapobiec powstawaniu wysokiego cisnienia tlok 2 powinien bardzo szybko przesuwac sie w le¬ wo. Dlatego tez. olej cisnieniowy znajdujacy sie w komorze 7 szybko wyplywa nie powodujac wiek¬ szej zmiany cisnienia.Przyczynia sie do tego przede wszystkim to, ze calkowite cisnienie czynnika cisnieniowego dziala¬ jacego od komory sprezania wstepnego 7 w kie¬ runku zamieszadla 11 wystepuje jako ruch otwar¬ cia i w odwrotnym kierunku moze przeplynac tyl¬ ko mala ilosc oleju. W celu napelnienia komory 7 czynnikiem cisnieniowym komora 7 jest polaczona za pomoca zaworu redukcyjnego 13 z przewodem glównym 12 czynnika cisnieniowego.Zastosowanie wynalazku nie ogranicza sie jedy¬ nie do maszyn do odlewania pod cisnieniem z zim¬ na komora lecz moze przyniesc korzysci równiez w przypadku dowolnych maszyn odlewniczych wyposazonych w sprezarkowe zespoly wtlaczajace. PL PL