PL68903B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 27.IX.1968 dla zastrz. 1—7 04.XII.1968 dla zastrz. 8—11 Francja Opublikowano: 28.11.1974 KI. 461,15/06 fOZrtldoio MKP ™?n JE/"* 1 Twórca wynalazku: Pierre Toulier Wlasciciel patentu: Socicts Anonyme D.B.A., Paryz (Francja) Rozrusznik do silników spalinowych Przedmiotem wynalazku jesit rozrusznik do sil¬ ników spalinowych.Znane rozruszniki do silmików spalinowych za¬ opatrzone sa w czlon napedowy osadzony na wale napedowym rozrusznika za pomoca polaczenia gwintowego. Czlon napedowy jest automatycznie sprzegany z elementem napedzanym silnika na sku¬ tek zadzialania wspomnianego polaczenia gwinto¬ wego wówczas, gdy jego ruch zostaje opózniony w stosunku do obrotów walu napedowego. Do tego opóznienia sluzy urzadzenie hamujace skladajace sie z nieobracajacej sie tarczy ciernej przesuwalnej po osi nasumieitej na czlon napedowy i sprzeganej przez tarcie za pomoca podkladek ciernych obroto¬ wo napedzanych przez ten ostatni i sprezyscie dociskanych do tarczy. Sprezysty uklad powrotny przeciwdziala posuwowi rzeczonego czlonu napedo¬ wego.W tym znanym rozruszniku tarcza cierna jest sci¬ skana pomiedzy dwoma podkladkami napedzanymi obrotowo przez czlon napedowy i sprezyscie docis¬ kanymi jedna do drugiej ku pierscieniowi sprezy¬ nujacemu us"tawczemu osadzonemu na czlonie na¬ pedowym wspólosiowo za pomoca sprezystego do¬ cisku. Przy tego rodzaju ukladzie sily tarcia wy¬ wierane pomiedzy podkladkami a tarcza cierna wzrastaja znacznie wraz z posuwem czlonu nape¬ dowego lub, wyrazajac to innymd slowy, kiedy ko¬ lo zebate napedzajace rozrusznika zazebia sie lub sprzega z kolem zebatym silnika. 10 15 20 30 W ten sposób znaczna czesc energii wytworzonej przez silnik elektryczny wytraca sie w urzadzeniu hamujacym, zarmiasit byc przekazana do zespolu tworzonego przez kolo zebate napedzajace rozrusz¬ nika i kolo zebaite silnika, Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodnosci i skonstruowanie rozrusznika,, który zapewnialby przekazywanie calej energii do uruchamianego sil¬ nika z wyeliminowaniem wszelkich strat wynikaja¬ cych z tarcia w ukladzie rozrusznika.Cel ten uzyskuje sie dzieki konstrukcji rozrusz¬ nika wedlug wynalazku zawierajacej czlon nape¬ dzajacy, sprzezony gwintowo z walem napedzaja¬ cym i polaczony poprzez sprzeglo jednokierunkowe z kolem zebatym, osadzonym przesuwnie na wy¬ mienionym wale napedzajacym, przy czym czlon napedzajacy jest przesuwny w celu sprzezenia wy¬ mienionego kola zebaitego z kolem zebatym silnika gdy zostanie ono opóznione w swym ruchu obroto¬ wym wzgledem walu napedzajacego przez urzadze¬ nie hamujace.Cecha znamienna rozrusznika wedlug wynalazku jest to, ze zawiera nieobrotowa przesuwna osiowo tarcze cierna nalozona suwliwie nia czlon napedza¬ jacy posiadajacy dwie przeciwlegle powierzchnie cierne, z których jedna wspólpracuje z powierzch¬ nia o malym wspólczynniku tarcia, nalezaca do lo¬ zyska zamontowanego na wymienionym czlonie na¬ pedzajacym a druga powierzchnia jest przeznaczo¬ na do sprzegania jej z powierzchnia o duzym wspól- 68 90368 903 czynniku tarcia nalezaca do podkladki ciernej po¬ laczonej z wymienionym czlonem napedzajacym, a ponadto zawiera element powrotny, przeciwdzia¬ lajacy dosuwanfie czlonu napedzajacego, stanowiacy sprezyne scisnieta pomiedzy tarcza cierna a obudo¬ wa, przy czym sprezyna sluzy do dociskania tarczy ciernej w kierunku do opory czlonu napedzajace¬ go, a znajdujace sie pomiedzy tarcza cierna a opora cglgnu napedzajacego lozysko ma za zadanie pod- ir Nasrtepna cecha znamienna rozrusznika wedlug wynalazku polega na tym, ze sprezyna usytuowana pomiedzy tarcza cierna a obudowa jest sprezyna spi- ^ralna^ L Ji^t^Wspólosiowa wzgledem czlonu napedza¬ jacego.Cecha znamienna odmiany wykonania rozruszni¬ ka wedlug wynalazku polega na tym, ze na czlon napedzajacy usytuowany pomiedzy lozyskiem z po¬ wierzchnia o malym wspólczynniku tarcia a opora czlonu napedzajacego jest nasunieta sciskana spre¬ zyna.Nastepna cecha znamienna rozrusznika wedlug tej odmiany wykonania wynalazku polega na tym, ze pomiedzy tarcza cierna a obudowa usytuowana sa rozciagajace sie wzdluz osi zebra posiadajace wy¬ stepy ograniczajace, uniemozliwiajace po okreslo¬ nym dosunieciu czlonu napedzajacego dalszy prze¬ suw w tarczy ciernej.Nastepna cecha znamienna rozrusznika wedlug tej odmiany wykonania jesit to, ze powierzchnia o duzym wspólczynniku tarcia jest usytuowana na pierscieniu nasunietym na czlon napedzajacy, przy czym na ten czlon napedzajacy nasunieta jest sprezy¬ na spiralna i zamocowana na nim opora, z tym, ze sprezyna spiralna spycha czlon napedzajacy w kie¬ runku opory, natomiast przy koncu przesuwu czlo¬ nu napedzajacego po zetknieciu sie tarczy ciernej z wystepami ograniczajacymi wymieniona opora jest zetknieta z pierscieniem nasunietym na czlon napedzajacy, przez co pierscien ten jest odsuniety od tarczy ciernej.Inna cecha znamienna rozrusznika wedlug tej odmiany wykonania jest to, ze ma spiralna spre¬ zyne i pierscien ograniczajacy nasadzone na czlon napedzajacy pomiedzy kulkowym lozyskiem oporo¬ wym a ustawczym pierscieniem, przy czym sila tej sprezyny jest wieksza niz suma sil sprezyny usytu¬ owanej miedzy tarcza cierna a obudowa i sprezyny nasunietej na czlon napedzajacy i scisnietej pomie¬ dzy wystepem czlonu napedzajacego zlaczonego ze sprzeglem jednokierunkowym a podkladka tarczy ciernej.Inna jeszcze cecha znamienna rozrusznika wedlug tej odmiany wykonania jest to, ze powierzchnie o duzym wspólczynniku tarcia stanowi boczna po¬ wierzchnia wystepu wykonanego na czlonie nape¬ dzajacym, a tarcza cierna poprzez spiralna sprezy¬ ne sciskana jest ciernie sprzegana z ta powierzch¬ nia.Cecha znamienna drugiej odmiany wykonania rozrusznika polega na tym, ze tarcza cierna zawie¬ ra czlon pierscieniowy w ksztalcie miski, posiada¬ jacy srodkowy otwór, w który wlozony jest czlon rurowy wyposazony na swym koncu w kolnierz, a na drugim koncu w poosiowe wydluzenie, przy 15 25 30 35 45 60 65 czym ten czlon rurowy jest nasuniety na czlon na¬ pedzajacy aby jego kolnierz wspólpracowal z kra¬ wedzia otworu czlonu pierscieniowego, a ponadto ma wystepy do polaczenia czlonu rurowego z czlo¬ nem pierscieniowym.Nastepna cecha znamienna drugiej odmiany wy¬ konania rozrusznika polega na tym, ze boczna zew¬ netrzna powierzchnia kolnierza czlonu rurowego ma wglebienia na kulki kulkowego lozyska oporowego, które zawiera ponadto pierscien dociskany do kulek przez spiralna sprezyne sciskana.Inna cecha znamienna drugiej odmiany wykona¬ nia rozrusznika jest to, ze pierscien kulkowego lo¬ zyska oporowego jesit usytuowany wewnatrz czlonu pierscieniowego.Inna jeszcze cecha znamienna drugiej odmiany wykonania rozrusznika polega na tym, ze czlon rurowy ma przynajmniej jeden promieniowy wy¬ step wspólpracujacy z przynajmniej jednym pro¬ mieniowym wycieciem w otworze czlonu pierscie¬ niowego tarczy ciernej.Dzieki konstrukcji rozrusznika wedlug wynalazku osiagnieto calkowita niezaleznosc pomiedzy sprezy¬ stym ukladem powrotnym dzialajacym na tarcze cierna a sprezystym ukladem dociskajacym pod¬ kladki cierne do tarczy. Nastepnie, poniewaz tarcza cierna umieszczona jest na przeciw kulkowego lo¬ zyska oporowego wytrzymujacego napór sprezyny tworzacej uklad powrotny, nacisk sprezyny nie do¬ lacza sie do sil tarcia, które jedynie zaleza od ukla¬ du sprezystego dzialajacego na uklad podkladek ciernych.W rozruszniku wedlug wynalazku zostalo zasto¬ sowane urzadzenie do przerywania posuwu tarczy ciernej po dokonaniu sprzezenia kola zebatego napedzajacego rozrusznika z kolem zebatym silnika.W konsekwencji eliminuje to sprzezenie tarciowe podkladek z tarcza cierna. Te nowe wlasciwosci i wynikajace z nich zalety sa równiez czescia po¬ danej wyzej charakterysityki ogólnej.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia rozrusznik w przekroju osiowym w polozeniu wylaczonym, fig 2 — ten sam rozrusznik w polozeniu wlaczonym, fig. 3 — odmia¬ ne wykonania rozrusznika w przekroju osiowym w polozeniu wylaczonym, fig. 4 — ta sama odmiane wykonania rozrusznika w polozeniu wlaczonym fig 5 — druga odmiane wykonania rozrusznika w przekroju osiowym w polozeniu wylaczonym, a fig. 6 — odmiane wykonania pokazana na fig. 5 w polozeniu wlaczonym.Na fig. 1 i 2 pokazano fragment rozrusznika obej¬ mujacy obudowe 10 wlacznie ze stojanem 12, w któ¬ rym obraca sie wirnik 14 majacy wal napedowy 16, na który po gwintach nasuniety jest uklad zawiera¬ jacy kolo zebate napedzajace 18, zlaczone z nim sprzeglo jednokierunkowe 20 oraz czlon 22 z gwin¬ towana tuleja lub czlon napedzajacy 22 zlaczony z druga strona sprzegla jednokierunkowego 20.Czlon napedzajacy o tulei wielowypustowej 22 wspólpracuje z odpowiednimi rowkami wielowypu- stu walu 16. Na drodze ruchu srubowego opisanego ukladu kolo zebate napedzajace 18 sprzega sie z ko¬ lem zebatym 24 nadajac obroty silnikowi spalino-5 68 903 6 wemu. Na koncu swego suwu kolo zebate napedza¬ jace 18 dochodzi do oparcia sie o pierscien oporowy 26 zamocowany na wale 16.Sprezyna spiralna 28 jest nasunieta na czlon 22 z gwintowana tuleja i jest scisnieta pomiedzy wy¬ stepem 30 czlonu 22 zlaczonym ze sprzeglem jedno¬ kierunkowym 20, a podkladka cierna 32 dociskana do bocznej powierzchni tarczy ciernej 34 stykajacej sie L\va cruga powierzchnia z kulkowym lozyskiem oporowym 36 lub temu podobnym, przy czym to ostatnie graniczy z podkladka 38, która z kolei opie¬ ra sie o pierscien sprezynujacy ustawczy 40 umiesz¬ czony w wyzlobieniu na czlonie 22. Podkladka cier¬ na 32 jest dostosowana do wspólpracy z plaska po¬ wierzchnia obrobiona na czlonie 22 tak, aby obra¬ cala sie wraz z nim.Tarcza cierna 34 jest zaopatrzona w srednicowo przeciwstawne wystepy 42, w których wyciete sa karby wspólpracujace ze wzdluznymi zebrami 44 rozciagajacymi sie na wewnetrznych sciankach kon¬ strukcji obudowy 10 równolegle do osi walu 16.Przy tego rodzaju ukladzie tarcza 34 jest zdolna do przesuniec po osi ku sprezynie spiralnej powrotnej 46, ale obracac sie przy tym nie moze.Dzialanie rozrusznika jest nastepujace: Przy zasilaniu energia silnika elektrycznego roz¬ rusznika rowki wielowypustu walu 16 wspólpracuja ze swymi odpowiednikami na czlonie 22, którego ruch obrotowy ograniczony jesit przez dzialanie tar¬ cia tarczy 34 o podkladke 32 przyciskana do niej przez sprezyne 28. To powoduje, ze uklad utworzo¬ ny przez kolo zebate napedzajace 18, sprzeglo jed¬ nokierunkowe 20 oraz czlon 22 jest popychany do zazebienia z kolem zebatym 24, dopóki kolo nape¬ dzajace 18 nie oprze sie o pierscien oporowy 26.Nalezy zauwazyc, ze skoro zeby kola napedzaja¬ cego rozpoczely zazebiac sie z zebami kola zebate¬ go przy silniku spalinowym jeszcze nie uruchomio¬ nym, kolo napedzajace jest hamowane przez kolo zebate silnika i jego wsuwanie sie po osi w zeby tego ostatniego odbywa sie dalej bez zadnego dal¬ szego wykorzystywania dzialania tarcia tarczy cier¬ nej 34 o podkladke 32, gdyz rzeczone dzialanie tarcia jedynie ulatwilo poczatkowe sprzezenie zazebiajace.Przy rozpatrywaniu fig. 1 i 2 mozna spostrzec, iz podczas posuwu kola zebatego napedzajacego ku kolu zebatemu silnika sila wywierana przez spre¬ zyne 28 na podkladke 32 nie zmienila siie i ze cho¬ ciaz sprezyna 46 dzialajaca na tarcze 34 zostala scisnieta, to rzeczona sprezyna 46 nie zmodyfiko¬ wala tarcia wywieranego na czlon 22 dzieki zasto¬ sowaniu kulkowego lozyska oporowego 36, które praktycznie nie powoduje tarcia. W ten sposób w niniejszej postaci wynalazku dzialanie tarcia po¬ zostaje nie zmienione przez caly czas trwana po¬ suwu kola zebatego napedzajacego ku kolu zebate¬ mu silnika i nie zwieksza sie, jak to mialo miejsce w znanych urzadzeniach.Calkowita niezaleznosc obu sprezyn, 28 dociska¬ jacej podkladke do tarczy ciernej i 46 cofajacej czlon 22 do polozenia powrotnego równiez pozwala na osiagniecie udoskonalenia opisanego w zwiazku z odmiana wykonania wynalazku wedlug fig. 3 i 4. które polega na powstrzymywaniu dzialania spre¬ zyny 28 przy koncu posuwu kola zebatego napedza¬ jacego.Liczby na fig. 3 i 4 oznaczaja czesci podobne do juz wyzej opisanych w zwiazku z fig. 1 i 2.Zmiany dokonane w odmianie wykonania wyna¬ lazku sa nastepujace: Sprezyna spiralna 50 i pierscien ograniczajacy 52 nasadzone na czlon 22 sa wstawione pomiedzy kul¬ kowe lozysko oporowe 36—38 a pierscien sprezy¬ nujacy ustawczy 40.Zebra 44 stanowiace czlony prowadzace dla tar¬ czy ciernej 34 sa krótsze od zeber 44 wystepujacych w pierwszej postaci wykonania wynalazku, zas tar¬ cza 34 styka sie z wystepem ograniczajacym 54 obu¬ dowy 10 po dokonaniu posuwu o dlugosci równej „A", jak przedstawiono na fig. 3.W odmianie wykonania wynalazku na fig. 3 i 4 podkladka 32 z postaci pierwszej zostala zastapiona przez pierscien 32a o ksztalcie miseczkowatym, przystosowany do sprzegania sie z tarcza cierna 34 za pomoca swej krawedzi 33. Plaszczyzna 35 obro¬ biona na czlonie 22 ma za zadanie nadawania obro¬ tów pierscieniowi 32a. Miseczkowaty pierscien 32a jest nasuniety na czlon 22, zas pierscien sprezynu¬ jacy ustawczy 31 lub temu podobny jest zawarty w pierscieniu 32a. Pierscien sprezynujacy ustawczy 31 jest umieszczony w odleglosci „C" od dna pier¬ scienia 32a, kiedy rozrusznik znajduje sie w polo¬ zeniu wylaczonym, jak to widac na fig. 3.Odmiana wykonania rozrusznika pokazana na fig. 3 i 4 dziala w sposób nastepujacy: Przy zasilaniu energia elektrycznego silnika roz¬ rusznika znajdujacego sie w polozeniu wylaczonym jak na fig. 3, rowki wielowypustu walu 16 wspól¬ pracuja ze swymi odpowiednikami na czlonie 22.Ruch obrotowy jest ograniczony przez dzialanie tarcia tarczy 34 o pierscien 32a dociskany do niej przez sprezyne 28. Zespól obejmujacy kolo zebate napedzajace 18, sprzeglo jednokierunkowe 20 oraz czlon 22 posuwa siie w lewo.Zespól skladajacy sie z pierscienia 32a, tarczy ciernej 34, lozyska oporowego 36 i podkladki 38 po¬ suwa sie jednoczesnie z odleglosci „A", po przebyciu której tarcza 34 zahacza o wystepy ograniczajace 54 na koncu zeber 44a, pod dzialaniem sprezyny 50, której sila przewyzsza sile sprezyny 46. W tym mo¬ mencie kolo zebate napedzajace 18 weszlo juz w za¬ zebienia kola 24 na odleglosc „A". Poniewaz silnik elektryczny nadal sie obraca, kolo zebate 18 jak równiez zlaczone z nim elementy (sprzeglo jedno¬ kierunkowe 20, czlon tulejowy 22, sprezyna 28, pier¬ scien 32a oraz pierscien sprezynujacy ustawczy 31) przesuwaja sie dalej poosiowo.Dalsze posuwanie sie po osi, w wyniku wspól¬ pracy wielowypustów, wprowadzajace kolo zebate napedzajace 18 w zazebienia kola 24 odbywa sie dalej dopóty, dopóki kolo napedzajace 18 nie oprze sie o pierscien zatrzymujacy 26, jak to widac na fig. 4.Calkowity posuw kola zebatego napedzajacego 18 pomiedzy polozeniem przedstawionym na fig. 3 a przedstawionym na fig. 4 wynosi „A" + „B". Od¬ leglosc „B" pokazana jest na fig. 4 i odpowiada od¬ leglosci, na jaka wystep ograniczajacy podkladki 38 znajdujacy sie na czlonie 22 oddala sie od pod- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 607 kladki 38. Przy odleglosci „C" pomiedzy dnem pier¬ scienia ciernego 32a a pierscieniem sprezynujacym ustawczym 31 bedacej mniejsza od „B" o odleglosc „D", pierscien sprezynujacy ustawczy 31 zlacza sie przy koncu posuwu rozrusznika z pierscieniem 32a i gdy kólko napedzajace 18 opiera sie o pierscien zatrzymujacy 26, krawedz 33 pierscienia 32a bedzie znajdowac sie w odleglosci „D" od tarczy ciernej 34^12.Odleglosc „D" zostala na fig. 4 powtórnie przed¬ stawiona za pomoca linii przerywanej pokazujacej polozenie kola rozrusznika 18 w momencie, kiedy dzialanie tarcia wobec czlonu tulejowego ustaje.Powyzsza odleglosc „D" równa sie róznicy „B" — ,,C".Kiedy kolo zebate napedzajace znajduje sie w polozeniu zawartym pomiedzy polozeniem przedsta¬ wionym linia przerywana a polozeniem przy zet¬ knieciu sie z pierscieniem zatrzymujacym 26, nie maja juz miejsca zadne straty energii wynikajace z tarcia w urzadzeniu hamujacym (pierscien 32a — tarcza 34). Istnieje jedynie bardzo male przeciw¬ dzialanie w stosunku do obrotów na skutek obec¬ nosci lozyska oporowego, mozna je jednak pominac.Jest oczywiste, iz celem uzyskania dobrego dzia¬ lania rozrusznika trzeba odpowiednio dobrac sile sprezyn 28, 46, 50. Napór sprezyny 28 musi byc tak dobrany, aby zapewnic prawidlowe dzialanie tarcia potrzebne do rozpoczecia posuwu kola zebatego na¬ pedzajacego wbrew napotykanym tarciom szkodli¬ wym.Nacisk sprezyny 46 stanowiacej sprezyne powrot¬ na tarczy 34 jest dostosowany wylacznie do tego celu, niezaleznie od nacisku sprezyny 28. Na koniec nacisk sprezyny 50 jest tak dobrany azeby sila rzeczonej sprezyny byla wieksza od sumy sil spre¬ zyny 28 i 46 razem wzietych, celem doprowadzenia podkladki 38 do zetkniecia sde z wystepem przewi¬ dzianym dla niej na czlonie 22.Druga odmiana wykonania rozrusznika pokazana na fig. 5 i 6 zawiera konstrukcje obudowy 10 wlacz¬ nie ze stojanem 12, w którym obraca sie wirnik 14 majacy wal napedowy 16, na który po gwintach nasuniety jest uklad zawierajacy kolo zebate nape¬ dzajace 18, zlaczone z nim sprzeglo jednokierunko¬ we 20 i czlon o gwintowanej 'tulei 22 lub czlon na¬ pedowy zlaczony z druga strona rzeczonego sprzegla jednokierunkowego 20. Czlon o tulei wielowypusto- wej 22 wspólpracuje z odpowiednimi rowkami wie- lowypustu na wale 16. Na drodze ruchu srubowego rzeczonego ukladu kolo zebate napedzajace 18 sprzega sie z kolem zebatym 24 nadajac obroty sil¬ nikowi spalinowemu. Na koncu swego suwu kolo napedzajace 18 doprowadzane jest do oparcia sie o pierscien 26 zamocowany na wale 16.W tej odmianie wykonania wynalazku tarcie jest uzyskiwane na czlonie tulejowym 22 za pomoca do¬ ciskania do znajdujacego sie na nim wystepu 30 (który jest boczna powierzchnia sprzegla jednokie¬ runkowego 20 na przedstawionym przykladzie) bocznej powierzchni czlonu rurowego 60. Ten czlon rurowy 60 jest dociskany do wystepu 30 przez spi¬ ralna sprezyne 62 scisnieta pomiedzy pierscieniem oporowym 64j tulei czlonu 22 a pierscieniem 66 nasadzonym na rzeczony czlon 22 i stanowiaca czesc 903 8 kulkowego lozyska oporowego, którego kulki 68 sa umieszczone we wglebieniu 70 na poprzecznym kol¬ nierzu 72 znajdujacym sie na koncu czlonu ruro¬ wego 60 przeciwleglego w stosunku do konca wspól- 5 pracujacego z wystepem 30. Czlon rurowy 60 jest zawarty w srodkowym otworze czlonu pierscienio¬ wego 74, który ma ksztalt miseczkowaty i z którym tworzy on tarcze cierna niniejszej postaci wyna¬ lazku. Czlon rurowy 60 posiada poprzeczne wyste- io py 75 przylegajace do kolnierza 72, wspólpracujace z odpowiednimi wyzlobieniami w srodkowym otwo¬ rze czlonu pierscieniowego 74. Ten ostatni posiada na swym zewnetrznym poprzecznym kolnierzu 76 wystepy 78 wystajace promieniscie i wspólpracujace 15 z rowkami prowadzacymi 80 rozciagajacymi sie wzdluz osi w obudowie rozrusznika.Czlon pierscieniowy 74 jest wykonany z tworzywa sztucznego, natomiast czlon rurowy 60 jest zrobiony z materialu o dobrych wlasciwosciach ciernych co 20 najmniej na swym koncu wspólpracujacym z wy¬ stepem 30. Spiralna sprezyna powrotna 82 jest umieszczona pomiedzy wystepem 84 obudowy 10 a poprzecznym kolnierzem 76 czlonu pierscieniowe¬ go 74. Ta sprezyna 82 jest sciskana podczas posuwu 25 rozrusznika do kola zebatego 24. To przesuwanie sie powoduje napedzanie ukladu tworzacego tarcze cierna 60—74 dopóty, wystepy 78 czlonu 74 tego ukladu nie zetkna sie z zakonczeniami 86 rowków 80. 30 Dzialanie drugiej odmiany wykonania rozrusznika pokazanej na fig. 5 i 6 jest nastepujace: Przy zasilaniu energia silnika elektrycznego roz¬ rusznika bedacego w polozeniu wylaczonym jak na fig. 5, wal 16 wspólpracuje z odpowiednimi rowka- 35 mi wielowypustu czlonu 22. Ruch obrotowy jest ograniczony przez dzialanie tarcia czlonu rurowego 60 tarczy ciernej dzialajacego na wystep 30 miesz¬ czacy sie pomiedzy czlonem 22 a sprzeglem jedno¬ kierunkowym 20. 40 Uklad rozrusznika zawierajacy kolo zebate nape¬ dzajace 18, sprzeglo jednokierunkowe 20 oraz czlon 22 posuwa sie w lewo na fig. 5. Ruch tarczy ciernej skladajacej sie z czlonu rurowego 60 oraz czlonu pierscieniowego 74 nadawany jest przez poprzeczny 45 pierscieniowy kolnierz czlonu 60. Ruch ten jest po¬ stepowy lecz nie obrotowy, dzieki wspólpracy wy¬ stepów 78 z rowkami 80.Posuw ukladu tarczy ciernej jest powodowany przez nacisk sprezyny 62 dzialajacy na podkladke 50 66, która z kolei popycha czlon 60 za posrednictwem kulek 68. Tarcza cierna posuwa sie na odleglosc równa „X", na koncu której wystepy 78 zahaczaja o zakonczenia 86 rowków prowadzacych 80. Zespól rozrusznika zawierajacy kolo zebate napedzajace 55 18, sprzeglo jednokierunkowe 20 oraz czlon 22 po¬ suwa sie dalej na odleglosc calkowita „Y", na kon¬ cu której kolo napedzajace 18 styka sie z pierscie¬ niem zatrzymujacym 26, jak to widac na fig. 6.Poniewaz odleglosc „Y" jest wieksza od „X", po 60 zakonczeniu posuwu „X" tylko kolo napedzajace 18, sprzeglo jednokierunkowe 20 oraz czlon 22 posuwa¬ ja sie dalej, a koniec czlonu rurowego 60 nie wywie¬ ra wiecej zadnego dzialania ciernego na wystep 30 czlonu 22. Kiedy rozrusznik jest na koncu swego 65 suwu, kraniec czlonu rurowego 60 znajduje sie od68 903 9 10 wystepu 30 w odleglosci równej „Z" odpowiadajacej róznicy „Y" — „X". z tego wynika, iz na ostatnim odcinku posuwu rozrusznika., kiedy kolo napedza¬ jace 18 znajduje sie od pierscienia zatrzymujacego 26 w odleglosci mniejszej od „Z", rozrusznik nie 5 podlega zadnemu dzialaniu tarcia cala moc silnika elektrycznego jest przekazywana do kola napedza¬ jacego 18.Jest rzecza oczywista, ze celem uzyskania pra¬ widlowego dzialania rozrusznika, sila sprezyny 62 10 musi byc wieksza od sily sprezyny powrotnej 82.Druga odmiana wykonania wynalazku wedlug fig. 5 i 6, stanowiaca rozrusznik zawierajacy kolo zebate napedzajace, sprzeglo jednokierunkowe oraz czlon tulejowy, zostaly przedstawione w obudowie 15 podobnej do pokazanej na fig. 3 i 4, lecz jest rze¬ cza oczywista, iz dlugosc czlonu rurowego 60 moze zostac znacznie zmniejszona, do polowy dlugosci przedstawionej na rysunku, co umozliwia znaczne zmniejszenie wymiarów calego urzadzenia. 20 PL PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Rozrusznik do silników spalinowych zawiera- 25 jacy czlon napedzajacy, sprzezony gwintowo z wa¬ lem napedzajacym i polaczony poprzez sprzeglo jednokierunkowe z kolem zebatym, osadzonym przesuwnie na wymienionym wale napedzajacym, przy czym czlon napedzajacy jest przesuwny w ce- 30 lu sprzezenia wymienionego kola zebatego z kolem zebatym silnika gdy zostanie ono opóznione w swym ruchu obrotowym wzgledem walu napedzajacego przez urzadzenie hamujace, znamienny tym, ze urza¬ dzenie hamujace zawiera nieobrotowa, przesuwna 35 poosiowo tarcze cierna (34), nalozona suwliwie na czlon napedzajacy (22) posiadajacy dwie przeciw¬ legle powierzchnie cierne, z których jedna wspól¬ pracuje z powierzchnia o malym wspólczynniku tarcia, nalezaca do lozyska (36) zamontowanego na 40 wymienionym czlonie napedzajacym (22) a druga powierzchnia jest przeznaczona do sprzegania jej z powierzchnia o duzym wspólczynniku tarcia, na¬ lezaca do podkladki (32), polaczonej z wymienio¬ nym czlonem napedzajacym (22), dociskanej do po- 45 wierzchni bocznej tarczy ciernej (34) sprezyna spi¬ ralna (28) a ponadto zawiera element powrotny, przeciwdzialajacy dosuwaniu czlonu napedzajacego, stanowiacy sprezyne (46) scisnieta pomiedzy tarcza cierna (34) a obudowa (10), przy czym sprezyna (46) 50 sluzy do dociskania tarczy ciernej (34) w kierunku do opory czlonu napedzajacego (22) a znajdujace sie pomiedzy tarcza cierna (34) a opora czlonu na¬ pedzajacego (22) lozysko (36) ma za zadanie pod¬ trzymywanie naprezenia sprezyny (46). 55

2. Rozrusznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sprezyna (46), usytuowana pomiedzy tarcza cier¬ na (34) a obudowa (10), jest sprezyna spiralna i jest wspólosiowa wzgledem czlonu napedzajacego (22).

3. Odmiana rozrusznika wedlug zastrz. 1, 2, zna¬ mienna tym, ze na czlon napedzajacy (22), usytuo¬ wany pomiedzy lozyskiem (36) z powierzchnia o ma¬ lym wspólczynniku tarcia a opora czlonu napedza¬ jacego jest nasunieta sprezyna sciskana (50).

4. Rozrusznik wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze pomiedzy tarcza cierna (34) a obudowa (10) usy¬ tuowane sa rozciagajace sie wzdluz osi zebra (44a), posiadajace wystepy ograniczajace (54), uniemozli¬ wiajace po okreslonym dosunieciu czlonu napedza¬ jacego (22) dalszy przesuw tarczy ciernej (34).

5. Rozrusznik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze powierzchnia o duzym wspólczynniku tarcia jest usytuowana na pierscieniu (32a), nasunietym na czlon napedzajacy (22) przy czym na ten czlon na¬ pedzajacy nasunieta jest sprezyna spiralna (28) i zamocowana na nim opora (31).

6. Rozrusznik wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze spiralna sprezyna (50) i pierscien ograniczajacy (52) nasadzone sa na czlon napedzajacy (20) pomie¬ dzy kulkowym lozyskiem oporowym (36—38) a ustawczym pierscieniem (40) przy czym sila spre¬ zyny (50) jest wieksza niz suma sil sprezyn spiral¬ nych (46 i 28).

7. Rozrusznik wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze powierzchnie o duzym wspólczynniku tarcia sta¬ nowi boczna powierzchnia wystepu (30) wykonanego na czlonie napedzajacym (22) a tarcza cierna (34) poprzez sprezyne sciskana (50) jest ciernie sprze¬ gana z ta powierzchnia.

8. Odmiana rozrusznika wedlug zastrz. 1—3, zna¬ mienna tym, ze tarcza cierna zawiera czlon pierscie¬ niowy (74) w ksztalcie miski, posiadajacy srodkowy otwór, w który wlozony jest czlon rurowy (60), wy¬ posazony na swym jednym koncu w kolnierz (72) a na drugim koncu w poosiowe wydluzenie, przy czym ten czlon rurowy (69) jest nasuniety na czlon napedzajacy (22) aby jego kolnierz (72) wspólpra¬ cowal z krawedzia otworu czlonu pierscieniowego (74), a ponadto ma wystepy (75) do polaczenia czlo¬ nu rurowego (60) z czlonem pierscieniowym (74).

9. Rozrusznik wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze boczna zewnetrzna powierzchnia kolnierza (72) ma wglebienia (70) na kulki (68) kulkowego lozyska oporowego, które zawiera ponadto pierscien (66) dociskany do kulek (68) przez spiralna sprezyne sciskana (62).

10. Rozrusznik wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze pierscien (66) kulkowego lozyska oporowego jest usytuowany wewnatrz czlonu pierscieniowego (74). 11. Rozrusznik wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze czlon rurowy (60) ma przynajmniej jeden pro¬ mieniowy wystep (75) wspólpracujacy z przynaj¬ mniej jednym promieniowym wycieciem w otworze czlonu pierscieniowego (74) tarczy ciernej (76).KI. 461,15/06 68 903 MKP F02n 15/06 32 42 34 FVg.2 10 42 46 32 42I KI. 461,15/06 68 903 MKP F02n 15/06 16- f////////////AKI. 461,15/06 68 903 MKP FC2n 15/C6. T6- W///////M 2826 — LDA —

11. 9.73 — 95 egz. Cena zl 10 PL PL