.XL1967 Wielka Brytania Opublikowano: 20.08.1974 68682 KI. 32a,15/«l MKP C03b 15/02 '"-:¦; LT Polskiej i!£ciiy;.;ti' !¦;; L Twórca wynalazku: Frank Nixon Wlasciciel patentu: Pilkington Brothers Limited, Liverppol (Wielka Brytania) Urzadzenie do wytwarzania szkla plaskiego ] Przedmiotem wynalazku jest urzadzenia do wytwa¬ rzania szkla plaskiego przez przemieszczanie warstwy szkla w postaci tasmy wzdluz kapieli roztopionego me* talu. Znane urzadzenia tego rodzaju skladaja sie z kon¬ strukcji zbiornikowej, zawierajacej kapiel metalowa i konstrukcji dachowej umieszczonej na konstrukcji zbior¬ nikowej zawierajacej atmosfere ochronna, Atmosfera ochronna dostarczana do glównej strefy nad kapiel nie reaguje chemicznie z kapiela metalowa i nie powoduje pogorszenia jakosci szkla. Zwykle do atmosfery dodawany jest czynnik redukujacy, na przy¬ klad kilka procent wodoru.W przestrzeni ponad kapiela, utrzymywany jest ciagly przeplyw atmosfery ochronnej poprzez wlot, przez któ¬ ry dostarczane jest szklo do kapieli. Szklo doprowa¬ dzane jest w postaci tasmy szkja, lub jako stopiona warstwa szkla wylewana z regulowana predkoscia sn powierzchnie kapieli.Ochronna atmosfera gazów przeplywa z przestrzeni nad kapiela przez wylot ze zbiornika, przez który ko¬ niec tasmy szkla jest wyladowywany z kapieli na wal¬ ki przenosnika, który transportuje szklo przez odpre- zarke tunelowa. Wplyw gazów ochronnych przez wlot i wylot dla szkla zapobiega przedostaniu sie atmosfery otoczenia do przestrzeli siad kapiela.Niedogodnoscia znanych rozwiazan jest to, ze prze¬ plyw atmosfery ochronnej w przestrzeni ponad kapiela nie zabezpiecza przed przenoszeniem lotnych skladni¬ ków od goracej strony kapieti do strony chlodnej tej 10 15 20 25 30 kapieli, przy czym zbyt duza ilo& skladników lotnych jest zatrzymywana w przestrzeni nad kapiela metalowa.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych niedo¬ godnosci, przez opracowanie urzadzenia, które umozliw wialoby wywolywanie przeplywu atmosfery ochronnej nad kapiela, w ten sposób, zeby zmniejszyc zawartosc lotnych skladników w atmosferze nad kapiela oraz, ze¬ by zmniejszyc przenoszenie lotnych skladników od go¬ racej strony kapieli do chlodnej strony kapieli.W fcsnstrukcji ukladów fldpowietrzajaGycfe, zwlaszcza w obszarze goracej cze&i kapitli, &tei* temperatura moze byc rzedu lpQC°C, jest walnym aiby zapoMee uplywowi tlenu sio przestrzeni nad feapiejf, oraz ymor zjiwic polepszenie ukladów odpowietrzajacych dla usu* wania gazcw ochronnych z przestrzeni sad kaciej*, eo zapobiega wprowadzeniu tlenu Urzadzenie do wytwarzania szkla pli#kl«gQ* wedfcw wynalazku, skladajace sie z wanny zawierajacej kapiel metalowa, zaopatrzonej ad g$ry w sklepienie p$**niczar jace przestrzen ponad ta kapiela metalowa oraz z ele¬ mentów do doprowadzania do tej przestrzeni miesza¬ niny gazowej, zawierajacej wpdór j z elementów do odprowadzania gazów z przestrzeni nad JtoMfe OGa&P- czania iclj i zawracania dp procesu, j^aktefygpje sie tym, ze zawiera krety przewód wylotowy, pofeczpny z przestrzenia nad kapiela metalowa, ^usytuowany w bocznej sciance zbiornika i ograniczony ptwozem prze¬ lotowym uformowanym w wewnetrznej powierzona* bocznej scianki i polaczonym hezppfeednio z przestrze¬ nia nad kapiela metalowa. Przez scianke boczna prze- 6868268682 biega ponadto przewód wylotowy polaczony z elemen¬ tami pompujacymi.Zastosowanie wydluzonej drogi przez która gazy sa wyciagane zapewnia, ze czasteczki tlenu sklonne do przedostania sie z atmosfery otaczajacej przez uklad wentylacyjny w strone przestrzeni nad kapiela, lacza sie z wodorem w gazach usuwanych wzdluz tej drogi.W wybranym przykladzie wykonania wynalazku kre¬ ta droga czesci wylotowej ma okreslone granice w bocz¬ nym bloku konstrukcji zbiornika za pomoca przegród i jeden koniec drogi laczy sie ze strefa glówna przez otwór w wewnetrznej scianie bocznego bloku a drugi koniec drogi jest polaczony do kanalu wyciagowego siegajacego przez zewnetrzna sciane bocznego bloku i jest polaczony do pompy.Korzystnie jest aby pompa byla powietrzna pompa strumieniowa, która jest dolaczona do kanalu wyciago¬ wego. W polaczeniu miedzy pompa i kanalem wycia¬ gowym mozna umiescic skraplacz.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje w przekroju pionowym czesc jednego boku konstrukcji zbiornika zawierajacego kapiel metalowa, fig. 2 — w rzucie perspektywicznym boczny uklad odpowietrzaja¬ cy, fig. 3 — skraplacz wlaczony miedzy boczny uklad odpowietrzajacy i powietrzna pompe strumieniowa.Tasma szkla 1 jest przesuwana wzdluz kapieli stopio¬ nego metalu 2 zawartego w zbiorniku skladajacym sie z dna 3 i scalonych scian bocznych 4. Zbiornik zawie¬ ra znane sciany krancowe przy koncu wejsciowym i wyjsciowym zbiornika, które sa czescia calej konstruk¬ cji ogniotrwalej obejmujacej równiez dno 3 i sciany boczne 4. Ze wzgledu na przejrzystosc rysunku opusz¬ czono szczególy konstrukcji ogniotrwalej.Powierzchnia 5 kapieli stopionego metalu stanowi odsloniety pas powierzchni stopionego metalu wzdluz obu krawedzi tasmy szkla przesuwanej wzdluz kapieli.Konstrukcja stropu oparta jest nad zbiornikiem i za¬ wiera sklepienie 6 i sciany boczne 7. Konstrukcja stro¬ pu ma równiez sciany krancowe, które w znany spo¬ sób wspólpracuja ze skrajnymi scianami konstrukcji zbiornika okreslajac otwory wlotowe i wylotowe dla szkla.W konstrukcji stropowej umieszczone sa kanaly wlo¬ towe 8, dla dostarczania atmosfery ochronnej, przykla¬ dowo skladajacej sie z 95% azotu i 5% wodoru, kie¬ rowanej do przestrzeni 9 ograniczonej konstrukcja stro¬ pu nad kapiela stopionego metalu. Kanal 8, który jest jednym z wielu kanalów skierowanych z góry przez konstrukcje dachu dolaczony jest do zbiornika 10 za¬ mocowanego nad konstrukcja stropowa, który to zbior¬ nik jest dolaczony do centralnej instalacji dla zasilania atmosfera ochronna przez kanal 8 i do przestrzeni nad kapiela.W górnej czesci kanalu 8 uwzgledniajac kierunek przesuwania tasmy szkla znajduje sie boczny uklad od¬ powietrzajacy umieszczony w bocznej sciance kon¬ strukcji zbiornika miedzy górna powierzchnia bocznej sciany 4 zbiornika i dolna powierzchnia bocznej scia¬ ny 7 konstrukcji stropu. Jeden z takich ukladów odpo¬ wietrzajacych przedstawiony jest na fig. 1 i 2, lecz jest zrozumialym, ze zwykle sa dwa uklady przeciw¬ legle do siebie rozmieszczone w bocznych scianach konstrukcji zbiornika i pare takich odpowietrzników mozna przewidziec w odstepach wzajemnych wzdluz konstrukcji zbiornika, który ma wydluzony ksztalt.Boczny uklad odpowietrzajacy stanowi bok 11 z ma- 5 terialu ogniotrwalego, w którym znajduje sie wylot dla gazu nad kapiela, który to wylot okresla granice wy¬ dluzonej, kretej drogi laczacej sie bezposrednio z prze¬ strzenia nad kapiela.W przedstawionym przykladzie wykonania, ta kreta 10 droga okreslona jest plytami metalowymi zawierajacy¬ mi wewnetrzna plyte czolowa 12 stykajaca sie z atmo¬ sfera w przestrzeni nad kapiela i zewnetrzna plyte czo¬ lowa 13 która jest zanurzona w ogniotrwalym mate¬ riale bloku. Miedzy plytami czolowymi znajduje sie 15 przestrzen, która jest zamknieta z góry i od dolu za pomoca plyt zamykajacych 15 i 16 i jest podzielona przegrodami 17 tworzac krety kanal, pokazany bardziej szczególowo na fig. 2.W górnym rogu wewnetrznej plyty czolowej 12 jest ?° wykonany otwór przelotowy 18, laczacy sie bezposred¬ nio z przestrzenia 9 nad kapiela. Przy przeciwleglym po przekatnej naroznika kretej drogi jest kanal wy¬ ciagowy 19, który jest polaczony do konca kretej drogi i ciagnie sie przez ogniotrwaly blok 11 i przez zew- 25 netrzna czolowa sciane tego bloku. Zewnetrzne zakon¬ czenie wyciagowego kanalu 19 jest zamkniete w miej¬ scu 20 i dolaczony jest kanal polaczeniowy 21 do gór¬ nej sciany zewnetrznego konca kanalu 19. Kanal pola¬ czeniowy 21 siega w góre do pompy strumieniowej 22. 30 Powietrze pod cisnieniem dostarczane jest do pompy strumieniowej w Znany sposób za pomoca zasilajacych przewodów powietrznych, które zakonczone sa w dy¬ szy 24, skierowanej w góre pompy strumieniowej. Moz¬ na regulowac pompe strumieniowa dla otrzymania na- 35 tezenia wyplywu na przyklad od 20 do 200 m3 na godz.Na zewnetrznym koncu pompy strumieniowej przy¬ twierdzony jest tlumik, z którego gazy przechodza przez kanal wylotowy 26.Przegrody 17 osadzone miedzy czolowymi plytami 12 i 13 tworza kreta droge, majaca dostateczna powierzch¬ nie przekroju dla umozliwienia uzyskania wymaganego natezenia wyplywu gazów i majaca odpowiednia dlu¬ gosc dla umozliwienia wedrujacym czasteczkom tlenu laczenia sie z wodorem, aby nie dostaly sie do strefy glównej nad kapiel i byly wyciagniete przez otwór 18.Poniewaz boczne bloki odpowietrzajace maja tempe¬ rature tylko nieznacznie nizsza od temperatury panu¬ jacej w strefie glównej nad kapiela stopionego metalu i temperatura wyciaganych gazów z kapieli jest rzedu okolo 1000°C w goracej czesci kapieli i okolo 650°C w zimnej czesci wanny i w tym zakresie temperatur czasteczki sklonne do przenikniecia, do przestrzeni nad kapiel przez bloki odpowietrzajace, eliminowane sa przez polaczenie z wodorem na kretej drodze, a pow¬ stala para wodna unoszona jest w strumieniu wyciaga¬ nych gazów. Przeplyw gazu pokazany jest strzalkami na rysunkach.Przestrzen zapelniona ochronnym gazem utrzymywa- 60 na jest przy nieznacznym nadcisnieniu, przykladowo wynoszacym okolo 3—4 mm slupa wody i natezenie wyplywu przez boczne bloki wentylacyjne regulowana jest proporcjonalnie do natezenia doplywu gazów ochronnych do przestrzeni nad kapiela przez kanal 6j wlotowy 8, tak aby zapewnic utrzymanie nieznacznego 40 45 50 555 nadcisnienia w przestrzeni zapelnionej gazami ochron¬ nymi.W innym przykladzie wykonania wynalazku stosuje sie jeden lub wiele podobnych wylotów, utrzymanych w odleglosci od kanalów wlotowych 8, tak aby umozli¬ wic zadany przeplyw gazu przez powierzchnie nad ka¬ piela.Jak przedstawiono na fig. 3, w przewód polaczenio¬ wy moze byc wmontowany skraplacz, dla skraplania lotnych skladników odprowadzonych ze strefy glównej, zanim osiagna one pompe strumieniowa.Kanal wentylacyjny 19 dolaczony jest do dajacego sie zdejmowac wierzcholka 30 cylindrycznego skrapla¬ cza, którego glówny korpus 31 jest otoczony plaszczem wodnym 32 przez który krazy woda za pomoca rur zasilajacych 33 i rur odprowadzajacych 34. Górna czesc 30 skraplacza jest oslonieta plaszczem 35 z izolacji cieplnej.Centralna wylotowa rura ssaca 36 zamocowana jest w górnej czesci 30 skraplacza i jest zlaczona z prze¬ wodem polaczeniowym 21. Rura 36 siega na pewna wysokosc do dolnej chlodzonej czesci skraplacza.Wskutek mimosrodowego dolaczenia kanalu wenty¬ lacyjnego do skraplacza, gazy wessane do skraplacza zawirowywuja po chlodnej powierzchni zewnetrznej skraplacza, jak pokazano strzalka 37 i dopiero potem sa wyciagane przez centralna rure. Skropliny z gazów spadaja na dno skraplacza, które moze byc okresowo oczyszczane przez zdjecie górnej czesci 30.Przeplyw gazów ochronnych przez przestrzen nad kapiela wywolany odpowietrzajacymi wlasciwosciami skladników lotnych usuwanych ze strefy glównej, zwla¬ szcza z goracej czesci kapieli i to nieprzerwane usuwa¬ nie lotnych skladników, bez jakiegokolwiek zagrozenia przenikania tlenu jest dodatkowa zaleta do korzystnego wplywu ciaglego odnawiania skladu atmosfery w prze¬ strzeni nad kapiela, co wzmaga ciagle zabezpieczanie odslonietego stopionego metalu wzdluz drogi przemiesz¬ czania tasmy szkla. 6 PL PL