PL68657B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 03.XI. 1967 Wegry 68657 KI. 3»a5,l/00 MKP B29g 1/00 Opublikowano: 01.04.1974 Twórca wynalazku: Gcza Keeskemcthy Wlasciciel patentu: Miianyagipari Kutato Intezet, Budapeszt (Wegry) Sposób ciaglego wytwarzania plaskich albo profilowanych wzdluznie plyt lub bryl z tworzywa sztucznego i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób ciaglego wytwa¬ rzania plaskich albo profilowanych wzdluznie plyt lub bryl z termoutwardzalnego albo termoplastycznego ewentualnie wzmacnianego tworzywa sztucznego. Przed¬ miotem wynalazku jest równiez urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu.Plaskie i wzdluznie profilowane plyty sa wytwarzane w sposób ciagly ze wzmacnianego, termoplastycznego tworzywa sztucznego w nastepujacym procesie: im¬ pregnowany zywica syntetyczna jeszcze miekki mate¬ rial wzmacniajacy pokrywany jest dwoma foliami oslo¬ nowymi i nastepnie przeciagany jest miedzy dwoma, górnym i dolnym, elementami formujacymi, w czasie którego plyta pod wplywem dzialania ciepla i katali¬ zatorów bezpowrotnie twardnieje. Elementy formujace moga tworzyc np. rozmieszczone w pewnym odstepie miedzy soba waskie szczeliny, albo moga skladac sie z uksztaltowanego odpowiednio do wymaganego pro¬ filu, sztywnego dolnego elementu formujacego i umie¬ szczonego nad nim elastycznego odpowiednika. W dal¬ szych rozwinietych wariantach wykonania wymagana do przeciagania sila zmniejszona jest przez wprowadze¬ nie wibracji elementów formujacych.Wszystkie znane sposoby posiadaja wspólna wade, a mianowicie te, ze w czasie przeciagania przez ele¬ menty formujace material wywiera nacisk na twarde powierzchnie tych elementów, w wyniku czego wyste¬ puje znaczny opór tarcia. Zjawisko to jest szczególnie niekorzystne w przypadku wytwarzania plyt ze wzmoc¬ nionego, termoutwardzalnego tworzywa sztucznego, na 10 15 20 25 30 przyklad przy wytwarzaniu znanych plyt poliestrowych z wlóknem szklanym, material wciagany miedzy ele-, menty formujace jest jeszcze miekki, tak ze zywica znajduje sie jeszcze w stanie plynnym i dlatego na wejsciu — pod wplywem oddzialywania twardych po¬ wierzchni formujacych — zywica syntetyczna wyplywa spod folii oslonowych juz przy dzialaniu najmniejszych sil. W wyniku tego na powierzchni wzmocnionej plyty z tworzywa sztucznego moze nie wytworzyc sie gruba warstwa zywicy (bez materialu wzmacniajacego), ponie¬ waz wskutek nacisku elementów formujacych zywica splywa wzglednie zostaje zepchnieta z powierzchni.Trwalosc wzmacnianych plyt z tworzywa sztucznego moze byc jeszcze bardziej zwiekszona jesli na ich po¬ wierzchnie nalozy sie nieprzerwana warstwe zywicy o grubosci kilku dziesiatych milimetra, która oddzielala¬ by wlókna materialu wzmacniajacego od atmosfery.Korozja wystepuje bowiem pod wplywem oddzialywa¬ nia atmosferycznego na plaszczyznie granicznej po¬ wierzchni wlókien elementarnych i zywicy syntetycznej.Przy pomocy znanych dotychczas sposobów produk¬ cji nie mozna bylo uksztaltowac tego rodzaju nieprzer¬ wanej powierzchni — warstwy zywicy. Dlatego tez dla wyrobów produkowanych wedlug znanych metod jest znamienne to, ze wlókna materialu wzmacniajacego znajduja sie na powierzchni plyty i sa oddzielane od otoczenia tylko bardzo cienka warstwa zywicy.Znane dotychczas metody wytwarzania, które byly opracowane dla wzmocnionych, termoutwardzalnych tworzyw sztucznych nie nadaja sie wcale do termopla- 6865768657 stycznych tworzyw sztucznych. Uksztaltowanie profilo¬ wanych wzdluznie plyt moze byc mianowicie przepro¬ wadzone tylko przy podgrzewanym, plastycznym stanie materialu, przy czym material nie moze byc poddany dzialaniu sil. Dlatego nie moze byc on przeciagany miedzy tworzacymi profil elementami ksztaltujacymi skoro tylko wystapilyby najmniejsze sily tarcia.Zadaniem wynalazku jest stworzyc mozliwosc ciagle¬ go wytwarzania nie tylko zaopatrzonych w powierzch¬ niowa warstwe zywicy, plyt ze wzmacnianych termo¬ utwardzalnych tworzyw sztucznych o doskonale równo¬ miernej grubosci, ale takze profilowanych wzdluznie plyt z termoplastycznego, wzmacnianego albo nie- wzmacnianego tworzywa sztucznego, na przyklad z po¬ lichlorku winylu albo metakrylanu metylu.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania plaskich albo profilowanych wzdluznie plyt albo bryl z termo¬ plastycznych albo termoutwardzanych, ewentualnie wzmacnianych tworzyw sztucznych. Zgodnie z wyna¬ lazkiem przebiega to w sposób nastepujacy: jeszcze miekka plyta, ewentualnie pokryta folia oslonowa, jest przeciagana przez utworzona przez dwa elementy for¬ mujace szczeline, której szerokosc jest wieksza co naj¬ mniej o 1 % od grubosci plyty, przy czym w szczeline jest wprowadzone dolem i/lub z góry poprzez roz¬ mieszczone w elementach formujacych otwory srodo¬ wisko gazowe, celowo powietrze albo gaz obojetny, który nastepnie jest odprowadzony do otoczenia i wskutek osiagnietej w trakcie przeciagania obróbki cieplnej formowane plyty ulegaja stwardnieniu.Twardnienie uzyskuje sie w przypadku termoutwar¬ dzalnych tworzyw sztucznych przez przeplyniecie po¬ wietrza ogrzewanego a w wypadku termoplastycznych tworzyw sztucznych za pomoca przeplywania powietrza chlodzacego.Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia do stosowa¬ nia tego sposobu, które posiada dolny i górny element formujacy, tworzace szczeline miedzy tymi elementami, rozmieszczone na zwróconych do formowanego mate¬ rialu powierzchniach elementów formujacych otwory sluzace do wprowadzenia w szczeline gazu i jeden albo kilka przewodów sluzacych do wprowadzenia tego ga¬ zu do otworów znajdujacych sie na powierzchni ele¬ mentów formujacych.W jednej z korzystnych form wykonania zgodnego z wynalazkiem urzadzenia, otwory sluzace do wprowa¬ dzenia gazu sa rozmieszczone w sposób zmienny na powierzchni elementów formujacych, a mianowicie w ten sposób, ze w miejscach odpowiadajacych glebiej polozonym miejscom profilu przewidziano ich wiecej, natomiast w miejscach odpowiadajacych wyzej polozo¬ nym miejscom profilu przewidziano mniej otworów.Przykladowe wykonania i sposób dzialania urzadze¬ nia sluzacego do realizacji sposobu zgodnego z wyna¬ lazkiem sa wyjasnione na podstawie zalaczonych ry¬ sunków, na których: fig. 1 przedstawia widok schema¬ tyczny urzadzenia zgodnego z wynalazkiem w rzucie aksonometrycznym, fig. 2 przekrój poprzeczny elemen¬ tu formujacego, fig. 3 przekrój podluzny elementu przedstawionego na fig. 2.Zespól formujacy sklada sie z dolnej i górnej czesci 2 i 3. Przeciwlegle powierzchnie tego zespolu sa uksztaltowane w sposób zgodny z wymaganym profi¬ lem, ze szczelina przebiega równolegle miedzy obydwo¬ ma czesciami i jej wymiar jest nieco wiekszy od gru¬ bosci wytwarzanej plyty. Elementy formujace 2 i 3 sa wewnatrz puste, uksztaltowane w formie pudelka. W dowolnym miejscu doprowadzane jest do tych elemen¬ tów w jednym lub kilku punktach powietrze albo 5 czynnik gazowy.Powietrze napelnia wewnetrzna przestrzen 4 elemen¬ tów formujacych i poprzez rozmieszczone na wew¬ netrznych powierzchniach elementów formujacych otwory 5 przeplywa do szczeliny miedzy dwoma ele- 10 mentami. W tej szczelinie przesuwany jest w kierunku strzalki a formowany material. Przed wejsciem mate¬ rial jest jeszcze plaski, nastepnie na skutek dzialania wymuszajacego elementów formujacych przyjmuje wy¬ magany ksztalt. Wplywajace do szczeliny poprzez otwo- 15 ry 5 powietrze wytwarza na dolnej i górnej powierzch¬ ni formowanego materialu niewielkie nadcisnienie.Nadcisnienie to zapobiega stykaniu sie w czasie prze¬ ciagania materialu ze sztywnymi powierzchniami ele¬ mentów formujacych 2 i 3. Poniewaz na skutek tego 20 w czasie przeciagania material praktycznie unosi sie w powietrzu, nie wystapi dajaca sie zmierzyc sila tarcia.Powietrze ulatnia sie ze szczeliny na zewnatrz do oto¬ czenia.Przewaznie szczelina jest uksztaltowana w ten spo- 25 sób, ze jej szerokosc jest wieksza od grubosci wytwa¬ rzanej plyty o kilka dziesiatych milimetra. Przeplywa¬ jace z duza predkoscia w szczelinie powietrze zapew¬ nia równomierna grubosc plyty, nastepnie — w przy¬ padku termoutwardzalnego tworzywa sztucznego — nie- 30 zmienione pozostawienie nadwyzki zywicy na po¬ wierzchniach plyty, poniewaz material miedzy elemen¬ tami formujacymi pozostaje tylko w kontakcie z po¬ wietrzem, takze nie ma tu miejsca tarcie, które moglo¬ by spowodowac sciagniecie z powierzchni warstwy zy- 35 wicy- Przy formowaniu wzmocnionego tworzywa sztuczne¬ go istnieje takze niebezpieczenstwo, ze znajdujaca sie w stanie plynnym zywica syntetyczna moze splynac z wyzszych punktów profilu w miejsca glebiej polozone, 40 a tym samym spowodowac nierównomierny rozklad grubosci plyty. Przy pomocy sposobu zgodnego z wy¬ nalazkiem mozna przez odpowiednie rozdzielenie otwo¬ rów 5 wytworzyc w glebiej polozonych miejscach pew¬ ne wyzsze niz w miejscach wyzej polozonych cisnienie 45 powietrza, przy czym ta róznica cisnien przeciwdziala cisnieniu hydrostatycznemu plynnej zywicy syntetycz¬ nej. Przy pomocy wbudowanych w elementy formujace cisnieniomierzy 7, 8, 9 i 10 moze byc kontrolowane cisnienie istniejace w poszczególnych miejscach szcze- 50 liny6 Przy pracy z tworzywami termoutwardzalnymi po¬ wietrze zgromadzone w przestrzeni 4 elementów for¬ mujacych 2 i 3 jest wstepnie ogrzewane, przez co po¬ wietrze dostajace sie do szczeliny osiaga temperature 55 potrzebna dó polimeryzacji.Poniewaz predkosc powietrza wpadajacego do szcze¬ liny powyzej i ponizej plyty 1 jest bardzo duza i prze¬ plyw jest turbulentny, wymiana ciepla jest bardzo do¬ bra. Jest to szczególnie korzystne w wypadku obróbki 60 plyt na bazie poliestru. W nastepstwie dobrej wymiany ciepla plyta jest bardzo szybko ogrzewana, ale takze — równiez w nastepstwie dobrej wymiany ciepla — jest ona chroniona przez dzialajace od tej chwili jako sro¬ dek chlodzacy przeplywajace powietrze od pochodza- 65 cego z reakcji egzotermicznej przegrzania.68657 Przy wytwarzaniu plyt z termoplastycznego tworzy¬ wa sztucznego jest celowe wlaczyc urzadzenie bezpo¬ srednio za wytlaczarka slimakowa lub kalandrem i wprowadzac jeszcze cieply i miekki material miedzy formujace elementy 2 i 3. W tym przypadku wprowa¬ dza sie przez otwory do szczeliny zimne powietrze, po czym plyta z tworzywa sztucznego zastyga.Wynalazek posiada szereg zalet, z których przykla¬ dowo mozna wymienic: wytwarzanie i stosowanie róz¬ nych elementów formujacych dla róznych grubosci plyt jest zbyteczne, poniewaz szczelina moze byc szersza od grubosci wytwarzanej plyty. Równomiernosc grubosci plyty moze byc zabezpieczona przez regulacje doprowa¬ dzenia powietrza; w przypadku termoutwardzalnego tworzywa sztucznego zerwanie folii oslonowej nie po¬ woduje zaklócenia pracy, poniewaz material moze byc latwo ekspediowany dalej na poduszce powietrznej; po¬ niewaz sila tarcia jest bardzo nieznaczna, material w czasie formowania jest obciazony nieznaczna sila roz¬ ciagajaca. Poza tym zapotrzebowanie na energie w czasie przeciagania jest bardzo male; za pomoca prze¬ plywu powietrza mozna bardzo dokladnie regulowac temperature w urzadzeniu.Przyklad I. Plyty poliestrowe o wysokosci fali 18 mm i podzialce 16 mm sa wytwarzane z predkoscia robocza 1 m/min. Grubosc plyty wynosi 1,4 mm. Ele¬ menty formujace skladaja sie z odlewów aluminiowych i ich dlugosc wynosi 6 m. Szczelina miedzy tymi ele¬ mentami jest równolegla i szeroka na 2 mm. W ele¬ mentach formujacych jest wprowadzone powietrze o nadcisnieniu 0,02 atmosfery i temperaturze 70°C. Pa¬ nujace w szczelinie cisnienie powietrza jest równe 40—80 mm slupa wody. Po obu stronach gotowego wyrobu znajduje sie gruba na 0,15 mm nieprzerwana warstwa zywicy syntetycznej. Równomiernosc grubosci warstwy wynosi ± 0,2 mm.Przyklad II. Falista plyta z polichlorku winylu o masie zgodnej z przykladem I jest wytwarzana w ten sposób, ze przed elementami formujacymi umieszczona jest wytlaczarka slimakowa o szczelinie wlotowej 1 m.Elementy formujace róznia sie tym od podobnych 10 15 20 25 30 35 40 zgodnych z przykladem I, ze po stronie wejsciowej na dlugosci. 1 m doprowadza sie do szczeliny 6 cieple po¬ wietrze o temperaturze 60—70°C, a we wszystkich in¬ nych miejscach doprowadza sie powietrze zimne o temperaturze 20°C, na skutek czego miekki material tezeje. Predkosc robocza wynosi 2 m/min., a otrzyma¬ na grubosc plyty 2 mm. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania plaskich albo profilowanych wzdluznie plyt lub bryl z tworzywa sztucznego termo¬ plastycznego albo dajacego sie termicznie utwardzac, ewentualnie wzmacnianego, znamienny tym, ze jeszcze miekkie ewentualnie okryte folia oslonowa plyty prze¬ ciaga sie przez utworzona miedzy dwoma elementami formujacymi szczeline, której szerokosc przewyzsza przynajmniej o 1% grubosc plyty, przy czym do szcze¬ liny tej doprowadza sie z góry i/albo z dolu, poprzez rozmieszczone w elementach formujacych otwory, czyn¬ nik gazowy, powietrze albo gaz obojetny, i czynnik ten odprowadza sie do otoczenia, a formowane plyty w trakcie przeciagania poddaje sie obróbce cieplnej w wyniku której twardnieja.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, obróbke cieplna stosuje sie wietrza.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utwardzenie przeprowadza sie za pomoca chlodzenia chlodnym powietrzem.

4. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zawiera górny i dolny ele¬ ment formujacy (2), (3), pomiedzy którymi znajduje sie szczelina (6), przy czym w elementach formujacych (2) (3) znajduja sie otwory (5) do wprowadzenia do szczeliny czynnika gazowego.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze otwory (5) do wprowadzania czynnika gazowego do szczeliny (6) sa rozmieszczone nierównomiernie na po¬ wierzchni formujacych elementów (2) (2). znamienny tym, ze jako przeplyw goracego po-KI. 39a»,l/00 68657 MKP B29g 1/00 A Fig.1 r~i \/////^C77^ vnzzz&zzzzzhz V/Av//AV/AY77xA\l y//;;;;;;;;;;;;/;?^ VU W/A////////A{///. Z Fig.5 WDA-l. Zam. 6764, naklad 110 egz. Cena 10 zl PL PL