PL68656B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób spa¬ wania jednostronnego, podczas którego umieszcza sie topnik miedzy miedziana podkladka, a tylna strona rowka wykonanego do laczenia ze soba przedmiotów, jak równiez sam topnik stosowany do tego rodzaju spa¬ wania.Dotychczas znane sa rózne sposoby jednostronnego spawania, przy których jako podkladke stosuje sie pa¬ sek miedziany, topnik zmieszany z termoutwardzalna zywica lub kombinacje podkladki miedzianej z topni¬ kiem.Wiadomo, ze gdy stosowany jest jako podkladka ziarnisty topnik, to wskutek nagrzania topnik ten moze tworzac mostek, przylgnac dostatecznie silnie do tylnej strony rowka laczonych ze soba przedmiotów, przy czym zbierajacy sie zuzel podtrzymuje stopiwo, dzieki czemu otrzymuje sie równomiernie wtopiony scieg spa¬ walniczy.'\ Przy sposobach spawania, przy których stosowany jest topnik zmieszany z zywica termoutwardzalna, wskutek temperatury spawania zywica stapia sie, za¬ nim nastapi samo zjawisko spawania, przez co topnik przylega do tylnej strony przedmiotów i otrzymuje sie równomiernie wtopiony scieg spawalniczy.Jednak we wszystkich przypadkach, w których sto¬ sowany jest topnik ziarnisty, jego czesc wypelniajaca rowek podkladki traci podczas spawania i tworzenia sie sciegu przyczepnosc i to w takim stopniu, ze gdy luk elektryczny skierowany jest na rowek miedzy la¬ czonymi przedmiotami, nastepuje przesuwanie sie ziar- 20 25 30 nistego topnika. Wskutek tego w niektórych miejscach, wzdluz rowka miedzy przedmiotami, wyplywa spoiwo, co jest przyczyna nierównomiernego sciegu i/lub nakla¬ dania sie warstw napawanego spoiwa oraz dodatkowo, wskutek niedostatecznej ilosci zuzla, powstaja w pew¬ nych miejscach wzdluz tworzonego sciegu male nierów¬ nosci i/albo karby.Wady te powstaja szczególnie w przypadkach, gdy topnik zmieszany jest z zywica termoutwardzalna i to w zaleznosci od warunków samego spawania, na przy¬ klad wskutek zastosowania zbyt silnego luku elektrycz¬ nego.Celem niniejszego wynalazku jest sposób spawania jednostronnego, podczas którego topnik umieszczony jest miedzy miedziana podkladka a tylna strona row¬ ka wykonanego do laczenia spawanych przedmiotów, wskutek czego wyzej opisane wady zostaja wyelimino¬ wane. Celem wynalazku jest równiez topnik stosowany do tego rodzaju spawania.Dodawany do tego topnika material wiazacy powi¬ nien wskutek ciepla wytwarzanego lukiem podczas spa¬ wania byc utwardzamy. Istota sposobu jednostronnego spawania, podczas którego umieszcza sie topnik mie¬ dzy miedziana podkladka, a tylna strona rowka wyko¬ nanego do laczenia ze soba przedmiotów polega na tym, ze stosuje sie topnik zawierajacy jako dodatek taki material wiazacy, który topi sie pod wplywem tem¬ peratury luku elektrycznego i zawiera czastki o wy¬ miarach najwyzej 840 \i w ilosci przynajmniej 40% w stosunku do ogólnego ciezaru topnika. 6865669656 Topnik jest tu podtrzymywany przez miedziana pod¬ kladke, gdyz miedz odznacza sie stosunkowo duza prze¬ wodnoscia cieplna, co ulatwia stygniecie odkladanego spoiwa, równomiernie dociska topnik i reguluje gru¬ bosc otrzymywanego sciegu spawalniczego. Dzieki te¬ mu nie wystepuja tu wady spawalnicze powstale wsku¬ tek wyplywania spoiwa, przez co uitrzyoiuje sie gladki scieg spawalniczy,- o znacznie mniejszych niz dotych¬ czas nierównosciach, Istota wnyalazku w zakresie topnika do stosowania sposobu polega na tym, ze jako dodatek zawiera on material wiazacy, który podczas spawania topi sie i ma przynajmniej 40% czastek w stosunku do ogólnego cie¬ zaru topnika, o wymiarach najwyzej 840 \i.Ziarnisty topnik zawiera zwykle proszek metalowy i srodek odtleniajacy, który po przejsciu w stan plynny tworzy zuzel.Topnik powinien zawierac jednak proszek metalowy i niemetaliczne proszki, przy czym proszek metalowy powinien przynajmniej w przyblizeniu skladac sie ze sproszkowanego zelaza i sproszkowanego srodka odtle- niajacego, wykazujac przy tym sredni pozorny ciezar wlasciwy w zakresie 2,0—4,5 i stanowic 5—7% ogólne¬ go ciezaru topnika. Niemetaliczne proszki powinny wy¬ kazywac zasadowosc przynajmniej 1,0 i zawierac sklad¬ niki w nastepujacych ilosciach: MgO — 5 do 70 czesci, CaO — 3 do 40 czesci, MgO + CaO — 10 do 75 czes¬ ci, SiC2 — 3 do 40 czesci, CaF2 — 1 do 15 czesci, Na20 + K2O — 0,5 do 8 czesci oraz weglan w ilosci odpowiedniej do ilosci dwutlenku wegla 1,5 do 16 czes¬ ci, przy czym ten ostatni skladnik w odniesieniu do ogólnego ciezaru niemetalicznych proszków powinien stanowic nie mniej niz 75% ciezaru calego topnika.Istota wynalazku jest wyjasniona dokladnie nizej po¬ danymi szczególami. Ziarnisty topnik stosowany przy opisanym wlasnie sposobie jednostronnego spawania musi spelniac nizej podane warunki: Powstajacy z topnika zuzel, który tworzy swa war¬ stwa przykrywa stopiony metal, powinien wykazywac w swym kierunku wzdluznym jednakowa grubosc, do¬ póki wykonywana spoina jest tej samej wielkosci i ja¬ kosci. Poza tym topnik w stanie plynnym powinien miec wystarczajaca lepkosc, aby podczas spawania za¬ pobiec przenikaniu do niego bedacego w stanie plyn¬ nym sciegu spawalniczego, a przez to przeszkodzic bocznemu wyplywaniu stopiwa oraz przedostawaniu sie stopiwa miedzy czastki sluzacego jako podkladki top¬ nika, gdyz obydwa te zjawiska sa przyczyna tworzenia sie zadziorów w miejscu polaczenia przedmiotów.Topnik nie powinien przy zastosowaniu luku elek¬ trycznego wytwarzac szkodliwego gazu miedzy laczo¬ nymi przedmiotami, a zapobiegajaca dostepowi po¬ wietrza podkladka miedziana, lecz powinien sluzyc do usuwania przenikajacego z powietrza azotu i tlenu oraz do usuwania zawartego w topniku, podkladce miedzia¬ nej i przedmiotach, w ich normalnym stanie, wodoru i pary wodnej, gdyz te gazowe skladniki nie wplywaja dobrze na proces laczenia przedmiotów.Aby spelnic pierwszy i drugi warunek, topnik po¬ winien zawierac 5—15% sproszkowanego metalu w sto¬ sunku do ogólnego ciezaru topnika, gdyz dzieki temu zmniejsza sie ilosc powstajacego zuzla, który cienka warstwa pokrywa stopiwo i w ten sposób przyczynia sie do utrzymania równomiernego sciegu spawalni¬ czego.Jezeli ilosc sproszkowanego metalu zawartego w top¬ niku jest mniejsza niz 5%, mozna nie osiagnac wyzej opisanych efektów, poza niedostateczna równiez iloscia powstajacego zuzla. Jezeli natomiast ilosc sproszkowa- 5 nego metalu przekracza 75%, spoina ma powierzchnie chropowata i nierównomierna grubosc.Moze sie jednak zdarzyc, ze równiez w przypadku przepisowej zawartosci 5—75% sproszkowanego metalu, metal ten przyczepia sie niekiedy do powierzchni po- 10 wstajacego sciegu spawalniczego, to znaczy, ze nie wta¬ pia sie calkowicie w stopiwo.W tym przypadku waznym czynnikiem dla prawidlo¬ wej spawalnosci jest stosunek objetosciowy sproszkoc wanego metalu do miemetaliaznych proszków. 4 l5 Gdy sproszkowany metal ma nieznaczny ciezar wla} sciwy i jego duzy przy tym objetosciowy udzial za¬ warty jest w podanych uprzednio granicach, metalowy proszek moze pozostac na powierzchni powstajacego sciegu spawalniczego, przy czym nie ma zadnej pewno- 20 sci, ze napiecie powierzchniowe zuzla wystarczy do osiagniecia gladkiej powierzchni sciegu spawalniczego.Jezeli natomiast w przeciwienstwie do powyzszego, sproszkowany metal odznacza sie duzym ciezarem wla¬ sciwym i przy tym malym objetosciowym udzialem w 25 granicach zalecanych jednak w dalszej czesci wyzej po¬ danego opisu, wystepuje ten sam efekt, co w przypad¬ ku udzialu sproszkowanego metalu ponizej dolnej gra¬ nicy zalecanej ilosci w stosowanym topniku, wskutek czego powstaje nierównomierna warstwa zuzla. 30 Z powyzszych wiec wzgledów zawarty w topniku sproszkowany metal powinien wykazywac sredni po¬ zorny ciezar wlasciwy w granicach 2,0—4,5.Nastepnie, aby spelnic pierwszy i drugi warunek, niemetaliczne proszki powinny w swym stanie rozto- ?5 pionym wykazywac nieznaczna zmiane swojej lepkosci, a zaleznosc od temperatury powinna przebiegac tak, aby lepkosc zwiekszala sie znacznie wraz ze wzrostem temperatury i jej najwieksza wartosc wystepowala na przyklad w temperaturze 1050—1250°C. Przy tych 40 wlasnie warunkach powstajacy zuzel moze równomier¬ nie podtrzymywac stopiwo i zapobiegac jego wyplywa¬ niu z linii spawania, dzieki czemu otrzymuje sie pra¬ widlowo wtopiony scieg spawalniczy.Ponizej podane sa blizsze szczególy dotyczace wla- 45 snosci i stosunków wagowych niemetalicznych prosz¬ ków, wchodzacych w sklad topnika bedacego równiez przedmiotem niniejszego wynalazku.MgO: jezeli jego zawartosc wynosi ilosciowo 5—70 czesci, otrzymuje sie na stopiwie, to jest na wtapianym 50 sciegu spawalniczym, równomierna powloke zuzla.CaO: zwiazek ten dziala tak jak MgO, a sumarycz¬ ny udzial MgO i CaO jest ograniczony jak wyzej.Si02: wspóldziala lacznie z CaO + MgO w ustala¬ niu temperatury topnienia zuzla. Jezeli wiec Si02 wzie- 55 to mniej niz 3 czesci, temperatura topnienia zuzla znacznie wzrasta, jezeli natomiast udzial tego zwiazku wynosi przynajmniej 40 czesci, temperatura jtopnienia zuzla zostaje znacznie obnizona. Z tego wlasnie powo¬ du nie mozna otrzymac wtopionego sciegu spawalnicze- 60 go o jednakowej szerokosci.OF2: sluzy lacznie z CaO + MgO do ustalenia stop¬ nia ciekliwosci. W przypadku udzialu tego zwiazku w topniku ponizej 1 czesci, niedomiar ten dziala na sto¬ pien ciekliwosci nie tylko w ten sposób, ze zuzel zbie- 65 ra sie tylko w pewnych miejscach, ale powoduje rów-niez to, ze oddawany z zuzla metalowy proszek zaczy¬ na przyczepiac sie do powierzchni wtapianego sciegu spawalniczego. Jezeli natomiast w przeciwienstwie do powyzszego udzial CaF2 wyniesie ponad 15 czesci, zu¬ zel staje sie rzadkoplynny, przez co nie mozna otrzy¬ mac juz gladkiej powierzchni wtapianego sciegu spa¬ walniczego.Na20 i K2: Obydwa te skladniki sluza do laczenia wtapianego sciegu spawalniczego ze spawanymi ze so¬ ba przedmiotami. Aby to osiagnac, udzial tych sklad¬ ników powinien przekroczyc 0,5 czesci, gdyz w prze¬ ciwnym razie powstanie niepozadane polaczenie za¬ kladkowe. Jezeli z drugiej strony udzial ich jest wiek¬ szy niz 8 czesci, nadmiernie wówczas obnizy sie lep¬ kosc niemetalicznych proszków, przez co nie otrzyma sie prawidlowo wtopionego sciegu spawalniczego.Równiez w przypadku 75% zawartosci niemetalicz¬ nych proszków wyzej podanych zwiazków chemicznych w topniku bedacym przedmiotem niniejszego wynalaz¬ ku, moga byc dodane takze i inne skladniki, jak AI2O3, BaO, ZrC2, Cr203 orazAub MnO, nie ograniczajac za¬ let tego topnika, o ile dodatkowe te skladniki nie prze¬ krocza 25% ogólnego ciezaru niemetalicznych prosz¬ ków.Powyzsza czesc opisu dotyczyla zalet zgodnego z ni¬ niejszym wynalazkiem topnika, szczególnie na podsta¬ wie pierwszego i drugiego warunku, które musza byc przez niego spelnione przy jednostronnym spawaniu lukiem elektrycznym. Topnik bedacy przedmiotem ni¬ niejszego wynalazku spelnia takze trzeci warunek, je¬ zeli sproszkowany metal i niemetaliczne proszki dobra¬ ne sa ze soba w sposób opisany ponizej.Aby spelnic trzeci warunek, topnik powinien zawie¬ rac dostateczna ilosc srodka odtleniajacego i powinien byc tak zestawiony, aby przy zastosowaniu luku elek¬ trycznego wytwarzal pewna ilosc nieszkodliwego gazu, dzieki czemu wydatnie zmniejsza sie cisnienie czastko¬ we istniejacej w atmosferze spawania pary wodnej i wodoru.Srodkiem odtieniajacym dla wtapianego sciegu jed¬ nostronnie spawanego polaczenia, a mianowicie dla je¬ go stosunkowo szybko stygnacej strony, moze byc na przyklad Si, Mn lub Al w postaci metalicznej lub w postaci stopu. Srodek ten nalezy odpowiednio wymie¬ szany umiescic bezposrednio pod topnikiem. Z tego powodu korzystnym jest, aby czesc sproszkowanego metalu znajdujacego sie w topniku, spelniala role od¬ tleniajacego proszku metalowego. Ilosc jego w topniku moze sie róznic w zaleznosci od rodzaju laczonych ze soba przedmiotów i stopnia zanieczyszczenia rowka miedzy tymi przedmiotami.Dla zmniejszenia cisnienia czastkowego pary wodnej i wodoru bez tworzenia sie w stopiwie pecherzy, celo* wym jest zastosowanie CO lub CO2. W tym celu nie¬ metaliczne proszki powinny zawierac mieszanke, która rozpuszczajac sie pod wplywem temperatury luku elek¬ trycznego wytwarza CO lub CO2 w postaci gazu. Z tego powodu do proszków tych dodawany jest weglan w takiej ilosci, która odpowiada 1,5—16 czesciom CO2.W przypadku wydzielania sie CO2 ponizej 1,5 czesci, w odkladanym stopiwie tworza sie czesto liczne pory z pecherzy gazu, a przy wydzielaniu sie CO2 w ilosci powyzej 16 czesci, gaz ten jest w nadmiarze, co utrud¬ nia proces spawania.Weglan bedacy zródlem CO2 moze byc zastosowany w zwiazku chemicznym z MgO lub CaO jako MgC03 wzglednie CaC03, wchodzac w sklad niemetalicznych proszków. 5 Ogólnie wiadomo, ze podczas spawania jednostron¬ nego musi byc osiagniete 100%-owe wtopienie stopiwa podczas gdy luk elektryczny skierowany jest na przed¬ nia strone przedmiotów, naprzeciw strony tylnej, za¬ opatrzonej w miedziana podkladke. Nanoszone stopi- 10 wo wykazuje w tym przypadku sklonnosc do przybie¬ rania ksztaltu gruszki, pokrywa sie rysami i zawiera pory wypelnione obcymi niemetalicznymi wtraceniami.Aby eliminowac opisane wyzej wady, zuzel w swym stanie plynnym powinien wykazywac wlasciwa zasado- 15 wosc oraz dostateczna plynnosc, co ulatwia odtlenienie i poprawia jednoczesnie proces odgazowywania. W tym celu niemetaliczne proszki wykazuja przewaznie zasa¬ dowosc przynajmniej 1,0. Jezeli zas chodzi o odpo¬ wiednia plynnosc, to osiaga sie ja wówczas, gdy kazdy 20 ze skladników niemetalicznych proszków dobrany jest zgodnie z podanymi wyzej wskazówkami.Odtleniajacy proszek metalowy, na który sie powo¬ lywano, zawiera którys z metali lub stopy Si, Mn albo Al. Zgodnie wiec z tym, wspomniany poprzednio pro- 25 szek zawiera zelazo, które zostalo doprowadzone przez te metale lub stopy.Material wiazacy dodawany do topnika moze byc stosowany lacznie z termoutwardzalnym proszkiem czy termoutwardzalnymi zywicami, jak zywica fenolowa, 30 zywica mocznikowa oraz zywica formaldehydowa, z estrów glicerynowych, wosk i parafina, jezeli tylko * skladniki te sa topliwe w podwyzszonej temperaturze.Ilosc materialu wiazacego w topniku nie przekracza zwykle 10% ogólnego ciezaru topnika. Ewentualnie mo- 35 ze byc jeszcze dodane do topnika sproszkowane szklo o temperaturze miekniecia 1000°C, w ilosci nie prze¬ kraczajacej 20%.W przypadku stosowania dla tego materialu wiaza¬ cego którejkolwiek z wymienionych zywic, estrów gli- 40 cerynowych, wosku lub parafiny, wytwarza sie pod¬ czas spawania szkodliwy gaz, na przyklad wodór, co wplywa na powstawanie w odkladanym stopiwie po¬ rów po pecherzach tego gazu. Dlatego podczas spawa¬ nia przy pomocy takiej wlasnie miedzianej podkladki, 45 która zapobiega dostepowi powietrza, udzial w topni¬ ku wymienionych wyzej skladników nie powinien zwy¬ kle przekraczac 10%.Jezeli natomiast dla materialu wiazacego stosuje sie szklo, jego temperatura miekniecia powinna wynosic 50 najwyzej 1000°C, aby w temperaturze spawania zosta¬ lo ono stopione. Ilosc szkla w topniku nie powinna przekraczac 20%, gdyz w przeciwnym razie zostalaby obnizona temperatura topnienia topnika, co z kolei mialoby ten skutek, ze wtapiany scieg spawalniczy nie 55 móglby byc utrzymywany w plynnym stanie.Zgodnie wiec z wynalazkiem, topnik bedacy przed¬ miotem niniejszego opisu powinien byc wsypany do przestrzeni utworzonej przez miedziana podkladke i la¬ czone ze soba przedmioty. W tym przypadku zwykly $0 topnik mozna umiescic bezposrednio na górnej po¬ wierzchni miedziane}, a topnik bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku nasypac miedzy zwykly topnik; a laczone przedmioty. Grubosc warstwy topnika nasy¬ panego miedzy tylna czesc rowka, a miedziana po4* $5 kladke, wynosi przewaznie 2—15 mm.68656 8 Jezeli grubosc warstwy jest mniejsza niz 2 mm, top¬ nik jest niedostatecznie odkladany na spawanych ze soba czesciach i wyplywa w poprzek spoiny tak inten¬ sywnie, ze zalety niniejszego wynalazku staja sie nie¬ istotne. Natomiast, gdy grubosc warstwy topnika jest wieksza niz 15 mm, nie mozna regulowac wielkosci wtapianego sciegu spawalniczego za pomoca miedzia¬ nej podkladki, jak to sie dzieje w przypadku spawania z podkladka ze zwyklego topnika.Przedmiot wynalazku ilustruje przykladowo rysunek schematyczny. Topnik 2, umieszczony miedzy laczony¬ mi ze soba przedmiotami 3, a miedziana podkladka 1, sklada sie z górnej warstwy a i dolnej b. Górna war¬ stwa a stanowi topnik, który zawiera zywice termo¬ utwardzalne i w dalszej czesci opisu okreslany jest ja¬ ko „warstwa topnika zawierajacego zywice". Dolna warstwa b nie zawiera zadnej z tych zywic. Dzieki te¬ mu ciezarowy udzial estrów glicerynowych wosku lub parafiny jest w stosunku do ogólnego ciezaru topnika mniejszy, jednoczesnie wszystkie czastki dolnej war¬ stwy b sa bardziej gruboziarniste niz odpowiednie czastki górnej warstwy a i wskutek tego jest ulatwione ulatnianie sie szkodliwych gazów.Gdy czastki tworzace dolna warstwe b topnika sa dostatecznie gruboziarniste i przez to ulatnianie sie wytworzonych przez nie gazów ulatwione, to jedna z tych warstw moze zawierac którykolwiek z estrów gli¬ cerynowych, wosków lub parafin.Wynalazek jest dokladniej wyjasniony w ponizszych przykladach.Przyklad I. Nalezy polaczyc ze soba dwie bla¬ chy stalowe o grubosci 25 mm kazda, za pomoca spa¬ wania lukiem krytym przy uzyciu miedzianej podklad¬ ki. Przy tym pierwsza warstwa ma grubosc 3 mm, spiekanego topnika zawierajacego 50% sproszkowane¬ go zelaza i nad nia druga warstwa topnika, o grubosci 2 mm. Obie te warstwy sa umieszczone miedzy mie¬ dziana podkladka, a laczonymi ze soba blachami sta¬ lowymi, wzdluz linii spawania. Druga warstwa topni¬ ka zawiera sproszkowana zywice fenolowa w ilosci 0,78% bez sproszkowanego zelaza, przy czym sproszko¬ wana zywica fenolowa ma ziarna o wielkosci 840 u, które stanowia 72% ogólnego jej ciezaru.Warunki wymagane przy spawaniu lukiem krytym: elektrody elektroda wyprzedzajaca elektroda nadazajaca uklad podwójny 1250A—35V-^l5 cmjmin. 950A—45V—45 cm/min.W sposób powyzszy uzyskuje sie równomiernie wto¬ piony scieg spawalniczy.Przyklad II. Przy warunkach podanych w przy¬ kladzie I spawane sa ze soba lukiem krytym dwie bla¬ chy stalowe o grubosci 25 mm kazda, przy uzyciu mie¬ dzianej podkladki o szerokosci 100 mm i grubosci 20 mm oraz rowka o glebokosci 3 mm i szerokosci 70 mm. Przy tym zastosowano pierwsza warstwe spie¬ kanego topnika zawierajacego 50% sproszkowanego ze¬ laza i nad nia druga warstwe topnika, o grubosci 1 mm. Ta druga warstwa zawiera stopiony topnik o czastkach mniejszych niz 840 \i9 w ilosci 90%, przy czym ten stopiony topnik przesycony jest zywica feno¬ lowa w ilosci 1,2% i pozbawiony jest zawartosci wo¬ dy. W ten sposób otrzymuje sie bardzo piekny, wto- 5 piony scieg spawalniczy, bez nieregularnosci i kar¬ bów.Przyklad III. Dwie blachy stalowe o grubosci 30 mm kazda, spawane sa ze soba lukiem krytym przy 10 nastepujacych warunkach i przy uzyciu miedzianej pod¬ kladki o szerokosci 100 mm i grubosci 15 mm. Przy tym zastosowano warstwe spiekanego topnika, zawiej* rajacego sproszkowane szklo o temperaturze mieknie* cia 840°C, w ilosci 5,8% i z ziarnami o wymiarach 15 ponizej 840 \i, stanowiacymi 72% ogólnego ciezaru spiekanego topnika. Topnik umieszczony jest miedzy miedziana podkladka, a laczonymi ze soba blachami stalowymi, wzdluz linii spawania.Warunki spawania lukiem krytym: 20 25 30 35 40 elektrody uklad podwójny elektroda wyprzedzajaca 1300A—35V—40 cm/min. elektroda nadazajaca 1100A—45V—45 cm/min.Przyklad IV. Przy warunkach podanych w przy¬ kladzie III spawane sa ze soba lukiem krytym dwie stalowe blachy o grubosci 30 mm kazda, przy uzyciu miedzianej podkladki o szerokosci 100 mm i grubosci 20 mm oraz przy wykonanym rowku o glebokosci 3 mm i szerokosci 50 mm. Rowek zostaje przy tym napelniony pierwsza warstwa spiekanego topnika za¬ wierajacego 50% sproszkowanego zelaza, na której umieszczona zostaje druga warstwa topnika o grubosci 1 mm. Ta druga warstwa topnika o czastkach mniej¬ szych niz 840 — w ilosci 90%, przy czym ten drugi spiekany topnik koagulowany jest parafina w ilosci 1,20% i pozbawiony zawartosci wody. W ten sposób otrzymuje sie taki sam efekt, jak w przykladzie III.Przyklad V. Dwie blachy stalowe o grubosci 25 mm kazda i wykonanym rowku w ksztalcie „Y", z krawedziami scietymi pod katem 45°, spawane sa ze soba lukiem krytym przy nastepujacych warunkach i przy uzyciu miedzianej podkladki o szerokosci 120 mm 45 i grubosci 12 mm. Przy tym zastosowano warstwe spie¬ kanego topnika o szerokosci 5 mm, rozlozona równo¬ miernie miedzy miedziana podkladka, a stalowymi bla¬ chami. 50 Elektroda wyprzedzajaca 1250A—35V — 45 cm/min. (elektroda z drutu o srednicy 4,8 mm) Elektroda nadazajaca 1000A—45V — 45 cm/min. 55 (elektroda z drutu o srednicy 4,8 mm) 60 Zastosowany w tym przykladzie spiekany topnik sklada sie z metalowego proszku i proszków niemeta¬ licznych.Proszek metalowy zawiera sproszkowane zelazo w ilosci 37,5% o srednim pozornym ciezarze wlasciwym 2,75, nastepnie Fe-Si o srednim pozornym ciezarze wla- 65 sciwym 3,50 w ilosci 3,8%, oraz Fe-Mm o srednim, po-*» 68656 10 zomym ciezanze wlasciwym 3,45 i w ilosci 4,2%, pod¬ czas gdy niemetaliczne proszki skladaja sie z: Si02 CaF2 Na20 + K20 co2 A1203 zywica fenolowa 21,5% 7,6% 2,4% (ze szkla wodnego) 6,3% (14,2% w przypadku zastoso¬ wania CaCOs) 3,0% 2,8% (w postaci proszku) Niemetaliczny skladnik topnika ma zasadowosc 2,6 i podzial czastek wedlug wielkosci jest w nim naste¬ pujacy: powyzej 840 |x 840 — 210 [i ponizej 210 \i 29,5% 58,7% 12,2% Sposobem tym otrzymuje sie wtopiony scieg spawal¬ niczy dobrej jakosci.Przyklad VI. Dwie blachy stalowe o grubosci 30 mm kazda i wykonanym rowku w ksztalcie „X" z krawedziami scietymi od strony czolowej pod katem 45° i od strony tylnej pod katem 60°, spawane sa ze soba lukiem krytym w warunkach nastepujacych: Elektroda wyprzedzajaca 1350A—35V — 40 cm/min. (elektroda z drutu o srednicy 4,8 mm) elektroda nadazajaca 1100A—47V (elektroda z drutu o srednicy 4,8 mm) 40 cm/min.Przy tym uzyta zostala miedziana podkladka o sze¬ rokosci 100 mm i grubosci 20 mm, majaca ksztalt dlu¬ giego pasa i wylozona pierwsza warstwa grubosci 6 mm topnika o nazwie handlowej (PFH-45) oraz druga war¬ stwa o grubosci 3 mm topnika spiekanego.Zastosowany w tym przykladzie spiekany topnik za¬ wiera proszek metalowy skladajacy sie ze sproszkowa¬ nego zelaza w ilosci 10,2%, o srednim pozornym cie¬ zarze wlasciwym 3,20, nastepnie Fe-Si o srednim po¬ zornym ciezarze wlasciwym 3,15 i w ilosci 2,5% oraz Fe-Moi o srednim pozornym ciezarze wlasciwym 4,21, w ilosci 3,1%, podczas gdy niemetaliczne proszki skla¬ daja sie z nastepujacych skladników: MgO 7,2 czesci CaO 34,0 czesci (7,8 czesci w przypadku zastosowania CaCOa) Si02 20,3 czesci CaF2 14,0 czesci Ti02 14,2 czesci proszek szklany 5,1 czesci (temperatura miekniecia 875°C) Na20 2,0 czesci (ze szkla wodnego) C02 3,2 czesci 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 Niemetaliczne proszki topnika maja zasadowosc 1,6 i podzial czastek wedlug wielkosci jest w nich naste¬ pujacy: powyzej 840 \i 210 do 840 n ponizej 210 \i 9,6% 40,0% 50,2% Sposobem tym otrzymuje sie równomierny, wtopiony 10 scieg spawalniczy, bez nieregularnosci i karbów.Przyklad VII. Dwie blachy stalowe o grubosci 12 mm kazda i wykonanym rowku w ksztalcie „V", z krawedziami scietymi pod katem 45°, spawane sa ze soba bez uzycia gazu w nastepujacych warunkach i przy uzyciu miedzianej podkladki o szerokosci 70 mm i grubosci 7 mm. Miedzy miedziana podkladka a sta¬ lowymi blachami umieszczono przy tym spiekany top¬ nik, dzieki czemu otrzymano wtopiony scieg spawalni¬ czy o równomiernym ksztalcie.Warunki spawania. 360A — 27V — 15 cm/min. (elektroda z drutu o srednicy 3,2 mm). Zastosowany tu topnik spiekany sklada sie z proszku metalowego i proszków niemetalicznych. Proszek metalowy zawiera sproszkowane zelazo w ilosci 10,5% o srednim pozor¬ nym ciezarze wlasciwym 3,5, Fe-Al o srednim pozor¬ nym ciezarze wlasciwym 2,54 i w ilosci 10,4%, przy czym w skladniku tym Al zawarty jest w ilosci 26,4%, nastepnie Fe-Si o srednim pozornym ciezarze wlasci¬ wym 3,50 i w ilosci 1,08%, Fe-Mn o srednim cieza¬ rze wlasciwym 3,45 i w ilosci 4,2%, Ni jako metal o srednim pozornym ciezarze wlasciwym 4,21 i w ilosci 10,6% oraz Fe-Mo o srednim pozornym ciezarze wla¬ sciwym 3,65 i w ilosci 2,10%. Niemetaliczne proszki zawieraja nastepujace skladniki w ilosci 59,4% w sto¬ sunku do ogólnego ciezaru spiekanego topnika: przypadku MgO CaO Si02 CaF2 A1203 co2 parafina Na20 6,1 czesci 30,6 czesci (34,6 czesci w zastosowania CaCOa) 4,0 czesci 14,8 czesci 22,3 czesci 15,2 czesci 5,5 czesci 1,5 czesci Ta niemetaliczna czesc topnika wykazuje zasadowosc 2,0 i podzial jej czastek wedlug wielkosci jest nastepu¬ jacy: powyzej 840 \l 210 — 340 ul ponizej 210 jj, 13,2% 49,6% 37,2% PL PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób spawania jednostronnego, podczas które¬ go umieszcza sie topnik miedzy miedziana podkladka, a tylna strona rowka wykonanego do laczenia ze soba przedmiotów, znamienny tym, ze stosuje sie topnik, za¬ wierajacy jako dodatek material wiazacy, który ma w stosunku do ogólnego ciezaru topnika przynajmniej68656 11 40% czastek o wymiarach najwyzej 840 ^im i który podczas spawania topi sie pod wplywem temperatury luku elektrycznego.

2. Sposób spawania wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie topnik skladajacy sie z dwóch warstw, z których jedna zawiera jako dodatek material wiazacy, który podczas spawania topi sie pod wplywem temperatury luku elektrycznego i który ma w stosun¬ ku do ogólnego ciezaru tej warstwy przynajmniej 40% czastek o wymiarach najwyzej 840 p,m, przy czym war¬ stwa ta ulozona jest bezposrednio na tylnej stronie rowka dla spoiny.

3. Sposób spawania wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie topnik, którego pierwsza warstwa ma inny sklad niz warstwa druga i nie zawiera zadne¬ go materialu wiazacego, przy czym czastki topnika wy¬ kazuja wymiary przynajmniej 840 ^im.

4. Topnik do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako dodatek material wia¬ zacy, który podczas spawania topi sie pod wplywem temperatury luku elektrycznego i który ma w stosunku do ogólnego ciezaru topnika przynajmniej 40% czastek o wymiarach najwyzej 840 [im. 10 15 20 12

5. Topnik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze sro¬ dek wiazacy stanowi termoutwardzalna zywica, taka jak zywica fenolowa, zywica mocznikowa, zywica formal¬ dehydowa oraz/lub ester glicerynowy, wosk, parafina i/albo szklo o temperaturze miekniecia najwyzej 1000°C.

6. Topnik wedlug zastrz. 4 lub 5, znamienny tym, ze zawiera proszek metalowy i proszki niemetaliczne, przy czym proszek metalowy sklada sie, przynajmniej w przyblizeniu, ze sproszkowanego zelaza i sproszkowa¬ nego srodka odtleniajacego, wykazujac sredni pozorny ciezar wlasciwy w granicach 2,0—4,5 oraz stanowi udzial w granicach 5—75% w stosunku do ogólnego ciezaru topnika, podczas gdy proszki niemetaliczne ma¬ ja zasadowosc przynajmniej 1,0 i zawieraja MgO w ilosci 5—70 czesci, CaO w ilosci 3—40 czesci, MgO + CaO w ilosci 10—75 czesci, Si02 w ilosci 3—40 czesci, CaF2 w ilosci 1—15 czesci, Na02 + K20 w ilosci 0,5—8 czesci oraz weglan odpowiadajacy 1,5—16 czesci dwutlenku wegla, przy czym ilosc tego weglanu bazowana jest na ogólnym ciezarze niemeta¬ licznym proszków i stanowi nie mniej niz 75% lacz¬ nego ciezaru calego topnika. 5F*}* WDA-l. Zam. 7528, naklad 115 egz. Cena 10 zl PL PL