PL68368B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 31.1.1967 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 25.11.1974 KI. 49a,27/18 MKP B23b 27/18 Twórca wynalazku T^ _ xx ^ _ ^T . /1VT. . _ _ ,,.,„, , x i wlasciciel patentu: Karl Hertel Norymberga (Niemiecka Republika Federalna) Tokarski nóz oprawkowy Przedmiotem wynalazku jest tokarski nóz opraw¬ kowy z gniazdem dla wymiennej plytki skrawaja¬ cej, skladajacej sie z trzona i scisle z nim zespojo- nej plytki z twardego materialu tnacego.Znane sa tokarskie noze oprawkowe, w korpusie których zamocowana jest plytka skrawajaca przy pomocy plytki dociskowej, plytki oporowej i sruby.Plytka dociskowa i oporowa maja naciete zeiby i w miare jak plytka skrawajaca traci swa szero¬ kosc, podczas ostrzenia przesuwa sie plytke opo¬ rowa stopniowo do przodu o jeden zab. Poniewaz plytka dociskowa sluzy jednoczesnie jako lamacz wióra, na czole ma przylutowana mala nakladke z weglików spiekanych, ten nóz nie posiada jednak zabezpieczenia przed bocznym wysunieciem sie plyltki skrawajacej. Znany jest nóz podobny do po¬ przedniego, w którym dodatkowy wkret zabezpiecza plytke przed bocznym wysunieciem, jednak noze te nie wytrzymuja duzych nacisków powstajacych przy skrawaniu.Znany jest równiez tokarski nóz oprawkowy, który w porównaniu do poprzednich posiada dodat¬ kowa podkladke z hartowanej stali podlozona pod plytke skrawajaca przykrecana wkretem i posiada¬ jaca drugi dodatkowy wkret do zabezpieczania sruby mocujacej. Znany jest równiez nóz opraw¬ kowy, w którym mocowanie plytki skrawajacej do¬ konuje sie przez dzialanie skladowych sil skrawa¬ nia. W nozu tym do utrzymania plytki w gniezdzie 30 noza zastosowana jest sprezyna, wkret regulujacy oraz dodatkowe kolki i wkrety ustalajace.Wada tych konstrukcji jest duza ilosc latwych do zgubienia czesci, utrudniona manipulacja takim narzedziem, eksploatacja' wymagajaca czesci za¬ miennych oraz produkcja kosztowna i klopotlilwa.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, a zadanie techniczne prowadzace do tego celu polega na skonstruowaniu takiego tokarskiego noza oprawkowego, który bedzie mocny, prosty w budowie, latwy w obsludze i nie trudny w pro¬ dukcji.Zadanie to zostalo rozwiazane dzieki temu, ze w trzonie plytki skrawajacej wykonane jest prze¬ lotowe, przechodzace od górnej do dolnej powierz¬ chni trzonu, podluzne wyciecie przez które prze¬ chodzi sruba mocujaca, wkrecana w obrebie wy¬ brania w tokarskim nozu oprawkowym, sruba ta dociska swym lbem górna powierzchnie plyitki skrawajacej, mocujac ja w ten sposób na trzonku tokarskiego noza oprawkowego. Dla przeciwdzia¬ lania skladowym sily skrawania, plytka skrawa¬ jaca oparta jest na dnie wybrania w trzonie noza a mocne docisniecie plytki skralwajacej do dna tego wybrania zapewnia sruba mocujaca.Podparcie plytki skrawajacej przeciwdzialajace naciskowi wstecznemu osiaga sie, z jednej strony, przez przeciwdzialajace naciskowi wstecznemu scia¬ ny boczne wybrania (przy wygietym zdzieraku lub nozu bocznym), a z drugiej strony, przez docisk 683683 sruby mocujacej wywierany na duzej powierzchni jej przylegania. To samo dotyczy przejmowania dzialajacych na krawedz skrawania nacisków wzdluznych.W jednym z przykladów realizacji wynalazku, trzon srujby mocujacej przechodzi luzno przez wy¬ ciecie trzonka plytki skrawajacej, przy czym trzon srulby mocujacej posiada ksztalt cylindryczny.W innym przykladzie wykonania, trzon sruby mocujacej ma ksztalt stozkowy ze zbieznoscia w kierunku wolnego konca sruby, co powoduje, ze trzonek plytki skrawajacej, przy dokrecaniu sruby mocujacej jest rozpierany na boki, co prowadzi do mocnego zakotwiczenia wewnatrz obustronnie ogra¬ niczonego wybrania tworzacego gniazdo w korpusie noza- W tym celu wyciecie wewnatrz trzonka plyt¬ ki skrawajacej jest zbiezne w kierunku podstawy wyciecia, a jego zbieznosc odpowiada stozkowi trzonu sruby dociskowej. Tylny koniec trzonka plytki skrawajacej jest w tym przypadku rozciety dla umozliwienia bocznego sprezynowania, a wy¬ branie w korpusie uchwytu jest wykonane w ksztalcie jaskólczego ogona. Ta konstrukcja gwarantuje szczególnie mocne zakleszczenie.Dalsza cecha wykonania wynalazku polega na tym, ze czesci powierzchni stykowej trzonu noza nadaje sie duza chropowatosc. Chropowatosc po¬ wierzchni stykowej jest, na przyklad, osiagana przez natryskiwanie metalem, przez szorstkowanie, albo tez przez pokrycie powierzchni stykowej ma¬ terialem o powierzchniowej chropowatosci. Duza chropowatosc powierzchni stykowej uzyskuje sie przez pokrycie jej materialem o duzym wspólczyn¬ niku tarcia. Korzystnie powierzchnie stykowe, przynajmniej na czesci dlugosci zaopatruje sie w karby, które przy dokrecaniu sruby dociskowej wrzynaja sie w trzonek plytki skrawajacej i w ten sposób powoduija wzajemne zazebienie sie powierz¬ chni podloza i plyitki skrawajacej. Szczególnie ce¬ lowe sa karby rowkowane pilnikiem lub tarnikiem, przy czym przejmujace nacisk wsteczny powierzch¬ nie nosne karbów tworza z powierzchnia stykowa kat wiekszy niz powierzchnie nosne po stronie* przeciwnej do nacisku wstecznego, dzieki czemu plytka skrawajaca wytrzymuje w czasie pracy znaczne obciazenia.W innym wykonaniu wynalazku w celu wzajem¬ nego zazebienia pomiedzy powierzchnia stykowa a trzonem plytki skrawajacej, zamiast rowków sa uzyte kolce, rozmieszczone przynajmniej na czesci powierzchni stykowej, a których ostrza wy¬ staja ponad te powierzchnie.Ceche szczególna rozwiazania stanowi to, ze chropowatosc powierzchni podloza, jest wykonana poza osia otworu srulby mocujacej, wobec tego przednia czesc powierzchni stykowej trzonka noza jest plaska, przy czym nierównosci, to jest karby, rowkowania albo kolce wystaja przed plaszczyzne przedniej gladkiej czesci wybrania stanowiacego gniazdo w trzonku noza. Dzieki temu feb sruby mocujacej w czasie dokrecania dociska jednostron¬ nie trzon plytki skrawajacej do wystajacych z po¬ wierzchni stykowej nierównosci. Poniewaz nierów¬ nosci w kierunku krawedzi skrawajacej nie prze¬ kraczaja obszaru oddzialywania lba sruby mocuja- g 368 4 cej, unika sie podczas zaciskania sruby mocujacej jakiegogoiwiek momentu gnacego dzialajacego na tylny koniec plyitki skrawajacej.W jeszcze innym przykladizie wykonania po- 5 wierzchnia stykowa, na której jest mocowana plytka skrawajaca, jest utworzona przez górna powierzchnie wymiennej, umocowanej na trzonie noza oprawkowego plyty podkladkowej. Plyta pod¬ kladkowa styka sie bokiem z wybraniem dla io plytki skrawajacej i wte)dy wystarcza tylko jedna sruba mocujaca, aby zabezpieczyc plytke podklad- kowa przed obrotem wzgledem trzonu noza opraw¬ kowego. Gdy wybranie tworzace gniazdo plytki skrawajacej nie jest ograniczone bocznymi po- 15 wierzehniami, to plyta podkladkowa umocowana jest do trzonu noza tokarskiego idlwoma wkretami mocujacymi, z których jeden siega lbem do brzegu -wyciecia plytki skrawajacej. Dodatkowy wkret mo¬ cujacy, który swoim lbem wchodzi do plytki skra- 20 wajacej, sluzy nie tylko do zabezpieczenia przed obrotem plyitki podkladkowej, lecz równiez przed jej bocznym przesunieciem.Miedzy lbem sruby mocujacej, a plytka skrawa¬ jaca wsuniety jest lamacz wióra, którego trzon 25 posiada od tylu wyciecia odpowiadajac wycieciu plytki skrawajacej. Przez wyciecie to przechodzi sruba mocujaca. Poza tym w wyciecie to wchodzi równiez leb wspomnianego wyzej dodatkowego wkretu mocujacego plyte podkladkowa. 30 Lamacz wióra w stosunku do swojej wysokosci ma ksztalt klina o malej zbieznosci w kierunku tylnego konca. Os otworu sruby mocujacej jest prostopadla do górnej powierzchni lamacza wióra, w ten sposób lekko klinowe uformowanie górnej 35 powierzchni lamacza wióra w powiazaniu z dzia¬ lajaca na nia sila nacisku, wytwarza skladowa przeciwdzialajaca reakcje naciskowi wstecznemu, dzialajacemu na lamacz wióra.Pomiedzy sruba mocujaca a plytka skrawajaca 40 wzglednie lamaczem wióra umieszczona jest pod¬ kladka. Podkladka ta jest nierozlacznie polaczona ze sruba, ma jednak mozliwosc obracania sie nie¬ zaleznie do niej. Dzieki tej podkladce, nawet przy bardzo silnym dokreceniu sruby mocujacej, lamacz 45 wióra, wzlgiednie plytka skrawajaca, nie podlega dzialaniu momentu obrotowego, a wieje nie zacho¬ dzi zginanie scianek wpustu w lamaczu wióra lub wpustu plytki skrawajacej.Nóz tokarski wedlug wynalazku odznacza sie 50 w pelni wystarczajacym podparciem plytki skra¬ wajacej, które przeciwdziala wywieranym na niego skladowym nacisku powstajacego przy skrawaniu, a .ponadto jest bardzo prosty. Narzejdziem wedlug wynalazku moze pracowac kazdy tokarz bez spe- 55 cjalnego przeszkolenia^ gdyz do obslugi narzedzia potrzebny jest jedynie klucz do srub.Mechaniczne zamocowanie plytki skrawajacej jest niezwykle proste, a poniewaz plytka skrawa¬ jaca zamocowana jest w bezposredniej, to jest co w optymalnej, bliskosci krawejdzi skrawania, plytka skrawajaca nie powoduje powstawania drgan.Szlifowanie ostrza plytki skrawajacej tokarskie¬ go noza oprawkowego wedlug wynalazku, jest zu¬ pelnie takie samo jak szlifowanie zwyklych nozy 65 handlowych z naluttowana nakladka skrawajaca.68 368 Tokarski nóz oprawkowy wedlug wynalazku ma te zalete, ze przy szlifowaniu ostrza nie jest szli¬ fowany jednoczesnie trzonek plytki skrawajacej, jak to ma miejsce przy tradycyjnych nozach tokar¬ skich z nalutowanym ostrzem na przedzie, gdyz * przed szlifowaniem plytka skrawajaca zostanie wysunieta na taka dlugosc, jaka odpowiada ubyt¬ kowi materialu przy zeszlifowywaniu.Szczególna zaleta tokarskiego noza oprawkowego polega na tym, ze w przeciwienstwie do nozy 10 z nakladka lutowana nie wystepuja tu efekty dy¬ fuzji materialu lutujacego w podloze noza, które moga prowadzic do pogorszenia sie wlasnosci tna¬ cych ostrza. Zasadnicza koncepcja wynalazku po¬ zwala na stosowanie plytek skrawajacych o róz- 15 nych wielkosciach i ksztaltach. Przy szczególnie duzych przekrojach trzonu plytki skrawajacej prze¬ widziana jest wieksza liczba srub mocujacych jedna za druga, albo tez jedna obok drugiej osa¬ dzonych w oddzielnych otworach. 20 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok elementów tokarskiego noza oprawkowego wraz z lamaczem wióra, fig. 2 — przekrój tokarskiego noza oprawkowego w wyko- ^ naniu zmodyfikowanym, fig. 2a — przekrój odpo¬ wiadajacy fig. 2 przy dalszej modyfikacji wykona¬ nia, fig. 3 — widok rozlozonego na poszczególne elementy tokarskiego noza oprawkowego z nacie¬ ciami, fig. 4 — .przekrój noza z nacieciami z fig. 3, 30 fig. 5 — widok boczny i czesciowy przekrój plyty podkladkowej, fig 6 — czesciowy przekrój przez zmodyfikowana plyte podkladkowa wedlug fig. 5, fig. 7 — widok boczny sruby mocujacej z obrotowa i nierozlacznie przylaczona podkladka, a fig. 8 35 przedstawia perspektywiczny widok lamacza wióra.Przedstawiony na fig. 1, tokarski nóz oprawko¬ wy sklada sie z trzonu 1, plytki skrawajacej 2, lamacza wióra 3 i sruby mocujacej 4. Plytka skra¬ wajaca 2 posiada mala plytke 5 polaczona z wiek- 40 sza plytka 6 ze stali narzedziowej, która jest w zinany sposób laczona z plytka 5, na przyklad przez przylutowanie twardym lutem. Plytka 5 wy¬ konana jest z twardego materialu tnacego na przy¬ klad z weglików spiekanych. Podkladka skrawa- 45 jaca 2, która moze byc wykonana równiez w calosci ze stali narzedziowej posiada wyciecie przelotowe 7 pomiedzy swa powierzchnia górna 8 a dolna 8'.Sruba mocujaca 4 wchodzi swoim gwintem 9 w otwór gwintowany 10 w trzonie noza. Otwór 50 gwintowany 10 wykonany w obszarze gniazda 11 wybranego w trzonie noza 1. Cylindryczny trzon 12 sruby mocujacej 4 przechodzi luzno przez wyciecie przelotowe 7, a leb sruby mocujacej 4 posiada lacznie z nim kryze 13 spelniajaca role podkladki. 55 Nawiazujac do fig. 2 cylindryczny trzon 12' sruby mocujacej 4 w tym wykonaniu jest stozkowy, a maksymalna srednica trzona 12' jest wieksza od maksymalnej szerokosci wyciecia przelotowego 7.Leb sruby mocujacej 4 wzglednie podkladka 13 60 na powierzchni od strony trzona sruby 12 wzgled¬ nie 12' posiada wytoczenie 20, które sluzy do po¬ mieszczenia powstajacego przy dokrecaniu sruby mocujacej 4 rozplaszczajacego sie materialu trzonu plytki skrawajacej 6, zapewnia to wlasciwa jakosc 65 mocowania sruby 4, co jest konieczne, gjdy do za¬ mocowania plytki skrawajacej 2 jest uzyta sruba mocujaca ze stozkowymi trzonem 12* a scianki wy¬ ciecia przelotowego 7 w plytce skrawajacej sa do siebie równolegle. Wyciecie przelotowe 7 w trzonku plytki skrawajacej 6 ma zamkniety obwód 14, jed¬ nak w innym przykladzie wykonania jest ono rozciete od strony tylnej. W .dalszym wykonaniu wyciecie przelotowe 7 dochodzi az do tylnej kra¬ wedzi plytki skrawajacej. Oba ostatnie ksztalty wykonania wyciecia przelotowego 7 nadaja sie korzystnie do zastosowania wraz ze sruba mocu¬ jaca 4 ze stozkowym trzonem 12, kiedy to w stanie dociagnietym sruby mocujacej 4 wystepuje zaklesz¬ czenie korpusu plytki skrawajace} 6 w bocznych sciankach 16 wybrania 11. Wtedy boczne sciany wyciecia przelotowego 7 wykonuje sie jako po¬ chyle, zbiezne ku dolowi odpowiednio do stozko- watosci trzonu sruby 12'. Takie zakleszczenie za¬ chodzi, gdy plytka skrawajaca ma "wjpust przelo¬ towy o zamknietym obwodzie 14 i gdy pasowanie pomiedzy szerokoscia trzonka plytki skrawajacej 6 a wybraniem 11 jest wlasciwie dobrane. Zaklesz¬ czenie moze byc równiez stosowane przy równo¬ leglych sciankach wpustu wkladki nozowej.W przykladach wykonania przedstawionych na fig. 1 i 2 wybranie 11 w korpusie uchwytu sciska obustronnie 'trzonek plytki skrawajacej 6 swymi bocznymi scianami 16.Korpus lamacza wióra 3 posiada obrys odpowia¬ dajacy koncowi plytki skrawajacej 6. Jego zamo¬ cowanie nad plyjtka skrawajaca 2 dokonane jest za pomoca tej samej sruby 4, która sluzy do mo¬ cowania plytki skrawajacej 2. Llamacz wióra 3 po¬ siada specjalny ksztalt, dzieki któremu mozliwe jest przerobienie na lamacz wióra plyitki skrawajacej 2, po zuzyciu sie jej ostrza 5 jedynie przez odpowied¬ nie zaszlifowanie przedniej powierzchni. W przed¬ stawionym na fig. 1 lamaczu wióra 3, uwidoczniona jest czesciowym kreskowaniem reszta plytki spie¬ kanej 5 pozostalej po przeróbce plyitki skrawajacej.W wykonaniu przedstawionym na fig. 3, na przo- dzie trzonu noza oprawkowego 21 wykonane jest wybranie 22, które sluzy jako gniazdo do umiesz¬ czenia w nim plyty podkladkowej 23, plyitki skra¬ wajacej 24 i lamacza wióra 25. Plyta podkladko¬ wa 23 jest zaopatrzona od strony krawejdzi skra¬ wajacej 24' plytki skrawajacej 24 w bruzdy 26 zbierajace, przebiegajace równolegle do przedniej krawedzi 27 plyty podkladkowej 23, która posdajda ponadto dwa przelotowe otwory 28, 29, przez kjtóre przechodza wkrety mocujace 30, 31 wchodzace w gwintowane otwory 32, 33 w korpusie 21 opraw¬ kowego noza tokarskiego.Wkrety mocujace 30, 31 sluza do przytrzymywa¬ nia plyty podkladkowej 23 na trzonie noza opraw¬ kowego 21, poniewaz w tym wykonaniu wybranie 22 nie ma scianek ograniczajacych plyte podklad¬ kowa 23. Leb wkretu mocujacego 30 jest wielo¬ krotnie wyzszy od lba znormalizowanej sruby i ma ksztalt cylindryczny.W plycie podkladowej 23 wykonany jest otwór przelotowy 34 dla przepuszczenia sruby mocujacej 35, mocujacej plytke skrawajaca 24 i lamacz wióra 25, a wkrecanej w otwór 36 w trzonek noza opraw-68 368 sruby mocujacej wywierany na duzej powierzchni jej przylegania. To samo dotyczy przejmowania dzialajacych na krawedz skrawania nacisków wzdluznych.W jednym z przykladów realizacji wynalazku, trzon sruby mocujacej przechodzi luzno przez wy¬ ciecie trzonka plytki skrawajacej, przy czym trzon srulby mocujacej posiada ksztalt cylindryczny.W innym przykladzie wykonania, trzon sruby mocujacej ma ksztalt stozkowy ze zbieznoscia w kierunku wolnego konca sruby, co powoduje, ze trzonek plytki skraiwaljacej, przy dokrecaniu sruby mocujacej jest rozpierany na boki, co prowadzi do mocnego zakotwiczenia wewnatrz obustronnie ogra¬ niczonego wybrania tworzacego gniazdo w korpusie noza- W tym celu wyciecie wewnatrz trzonka plyt¬ ki skrawajacej jest zbiezne w kierunku podstawy wyciecia, a jego zbieznosc odpowiada stozkowi trzonu sruby dociskowej. Tylny koniec trzonka plytki skrawajacej jest w tym przypadku rozciety dla umozliwienia bocznego sprezynowania, a wy¬ branie w korpusie uchwytu jest wykonane w ksztalcie jaskólczego ogona. Ta konstrukcja gwarantuje szczególnie mocne zakleszczenie.Dalsza cecha wykonania wynalazku polega na tym, ze czesci powierzchni stykowej trzonu noza nadaje sie duza chropowatosc. Chropowatosc po¬ wierzchni stykowej jest, na przyklad, osiagana przez natryskiwanie metalem, przez szorstkowanie, albo tez przez pokrycie powierzchni stykowej ma¬ terialem o powierzchniowej chropowatosci. Duza chropowatosc powierzchni stykowej uzyskuje sie przez pokrycie jej materialem o duzym wspólczyn¬ niku tarcia. Korzystnie powierzchnie stykowe, przynajmniej na czesci dlugosci zaopatruje sie w karby, które przy dokrecaniu sruby dociskowej wrzynaja sie w trzonek plytki skrawajacej i w ten sposób powoduja wzajemne zazejbienie sie powierz¬ chni podloza i plyjtki skrawajacej. Szczególnie ce¬ lowe sa karby rowkowane pilnikiem lub tarnikiem, przy czym przejmujace nacisk wsteczny powierzch¬ nie nosne karbów tworza z powierzchnia stykowa kat wiekszy niz powierzchnie nosne po stronie* przeciwnej do nacisku wstecznego, dzieki czemu plytka skrawajaca wytrzymuje w czasie pracy znaczne obciazenia.W innym wykonaniu wynalazku w celu wzajem¬ nego zazebienia pomiedzy powierzchnia stykowa a trzonem plytki skrawajacej, zamiast rowków sa uzyte kolce, rozmieszczone przynajmniej na czesci powierzchni stykowej, a których ostrza wy¬ staja ponad te powierzchnie.Ceche szczególna rozwiazania stanowi to, ze chropowatosc powierzchni podloza, jest wykonana poza osia otworu sruby mocujacej, wobec tego przednia czesc powierzchni stykowej trzonka noza jest plaska, przy czym nierównosci, to jest karby, rowkowania albo kolce wystaja przed plaszczyzne przedniej gladkiej czesci wylbrania stanowiacego gniazdo w trzonku noza. Dzieki temu ieb sruby mocujacej w czasie dokrecania dociska jednostron¬ nie trzon plytki skrawajacej do wystajacych z po¬ wierzchni stykowej nierównosci. Poniewaz nierów¬ nosci w kierunku krawedzi skrawajacej nie prze¬ kraczaja obszaru oddzialywania lba sruby mocuja¬ cej, unika sie podczas zaciskania sruby mocujacej jakiegogoiwiek momentu gnacego dzialajacego na tylny koniec plyltki skrawajacej.W jeszcze innym przykladzie wykonania po- 5 wierzchnia stykowa, na której jest mocowana plytka skrawajaca, jest utworzona przez górna powierzchnie wymiennej, umocowanej na trzonie noza oprawkowego plyity podkladkowej. Plyta pod- kladkowa styka sie 'bokiem z wybraniem dla 10 plytki skrawajacej i wite|dy wystarcza tylko jedna sruba mocujaca, aby zabezpieczyc plytke podklad- kowa przed obrotem wzgledem trzonu noza opraw¬ kowego. Gdy wylbranie tworzace gniazdo plytki skrawajacej nie jest ograniczone bocznymi po- 15 wierzehniami, to plyta padtoladkowa umocowana jest do trzonu noza tokarskiego idlwoma wkretami mocujacymi, z których jeden siega lbem do brzegu -wyciecia plytki skrawajacej. Dodatkowy wkret mo¬ cujacy, który swoim lbem wchodzi do plytki skra- 20 wajacej, sluzy nie tylko do zabezpieczenia przed obrotem plytki podkladkowej, lecz równiez przed jej bocznym przesunieciem.Miedzy lbem sruby mocujacej, a plytka skrawa¬ jaca wsuniety jest lamacz wióra, którego trzon 25 posiada od tylu wyciecia odpowiadajac wycieciu plytki skrawajacej. Przez wyciecie to przechodzi sruba mocujaca. Poza tym w wyciecie to wchodzi równiez leb wspomnianego wyzej dodatkowego wkretu mocujacego plyte podkladkowa. 30 Lamacz wióra w stosunku do swojej wysokosci ma ksztalt klina o malej zbieznosci w kierunku tylnego konca. Os otworu sruby mocujacej jest prostopadla do górnej powierzchni lamacza wióra, w ten sposób lekko klinowe uformowanie górnej 35 powierzchni lamacza wióra w powiazaniu z dzia¬ lajaca na nia sila nacisku, wytwarza skladowa przeciwdzialajaca reakcje naciskowi wstecznemu, dzialajacemu na lamacz wióra.Pomiejdzy sruba mocujaca a plytka skrawajaca 40 wzglednie lamaczem wióra umieszczona jest pod¬ kladka. Podkladka ta jest nierozlacznie polaczona ze sruba, ma jednak mozliwosc obracania sie nie¬ zaleznie do niej. Dzieki tej podkladce, nawet przy bardzo silnym dokreceniu sruby mocujacej, lamacz 45 wióra, wzlglejdnie plytka skrawajaca, nie podlega dzialaniu momentu obrotojweigo, a wieje nie zacho¬ dzi zginanie scianek wpustu w lamaczu wióra lub wpustu plytki skrawajacej.Nóz tokarski wedlug wynalazku odznacza sie 50 w pelni wystarczajacym podparciem plytki skra¬ wajacej, które przeciwdziala wywieranym na niego skladowym nacisku powstajacego przy skrawaniu, a ponadto jest bardzo prosty. Narzejdziem wedlug wynalazku moze pracowac kazdy tokarz bez spe- 55 cjalnego przeszkolenia, gdyz do obslugi narzedzia potrzebny jest jedynie klucz do srub.Mechaniczne zamocowanie plytki skrawajacej jest niezwykle proste, a poniewaz plytka skrawa¬ jaca zamocowana jest w bezposredniej, to jest 60 w optymalnej, bliskosci krawedzi skrawania, plytka skrawajaca nie powoduje powstawania drgan.Szlifowanie ostrza plytki skrawajacej tokarskie¬ go noza oprawkowego wedlug wynalazku, jest zu¬ pelnie takie samo jak szlifowanie zwyklych nozy 65 handlowych z nalu|towana nakladka skrawajaca.68 368 6 Tokarski nóz oprawkowy we/dlug wynalazku ma te zalete, ze przy szlifowaniu ostrza nie jest szli¬ fowany jednoczesnie trzonek plytki skrawajacej, jak to ma miejsce przy tradycyjnych nozach tokar¬ skich z naiutowanym ostrzem na przodzie, gdyz 5 przed szlifowaniem plytka skrawajaca zostanie wysunieta na taka dlugosc, jaika odpowiada ubyt¬ kowi materialu przy zeszlifowywaniu.Szczególna zaleta tokarskiego noza oprawkowego polega na tym, ze w przeciwienstwie do nozy 10 z nakladka lutowana nie wystepuja tu efekty dy¬ fuzji materialu lultujacego w podloze noza, które moga prowadzic do pogorszenia sie wlasnosci tna¬ cych ostrza. Zasadnicza koncepcja wynalazku po¬ zwala na stosowanie plytek skrawajacych o róz- 15 nych wielkosciach i ksztaltach. Przy szczególnie duzych przekrojach trzonu plytki skrawajacej prze¬ widziana jest wieksza liczba srub mocujacych jedna za druga, albo tez jedna obok drugiej osa¬ dzonych w oddzielnych otworach. 20 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok elementów tokarskiego noza oprawkowego wraz z lamaczem wióra, fig. 2 — przekrój tokarskiego noza oprawkowego w wyko- ^ naniu zmodyfikowanym, fig. 2a — przekrój odpo¬ wiadajacy fig. 2 przy dalszej modyfikacji wykona¬ nia, fig. 3 — widok rozlozonego na poszczególne elementy tokarskiego noza oprawkowego z nacie¬ ciami, fig. 4 — przekrój noza z nacieciami z fig. 3, 30 fig. 5 — widok boczny i czesciowy przekrój plyty podkladkowej, fig 6 — czesciowy przekrój przez zmodyfikowana plyte podkladkowa wedlug fig. 5, fig. 7 — widok boczny sruby mocujacej z obrotowa i nierozlacznie przylaczona podkladka, a fig. 8 35 przedstawia perspektywiczny widok lamacza wióra.Przedstawiony na fig. 1, tokarski nóz oprawko¬ wy sklada sie z trzonu 1, plytki skrawajacej 2, lamacza wióra 3 i sruby mocujacej 4. Plytka skra¬ wajaca 2 posiada mala plytke 5 polaczona z wiek- 40 sza plytka 6 ze stali narzedziowej, która jest w znany sposób laczona z plytka 5, na przyklad przez przylutowanie twardym lutem. Plytka 5 wy¬ konana jest z twardego materialu tnacego na przy¬ klad z weglików spiekanych. Podkladka skrawa- 45 jaca 2, która moze byc wykonana równiez w calosci ze stali narzedziowej posiada wyciecie przelotowe 7 pomiedzy swa powierzchnia górna 8 a dolna 8'.Sruba mocujaca 4 wchodzi swoim gwintem 9 w otwór gwintowany 10 w trzonie noza. Otwór 50 gwintowany 10 wykonany w obszarze gniazda 11 wybranego w trzonie noza 1. Cylindryczny trzon 12 sruby mocujacej 4 przechodzi luzno przez wyciecie przelotowe 7, a leb sruby mocujacej 4 posiada lacznie z nim kryze 13 spelniajaca role podkladki. 55 Nawiazujac do fig. 2 cylindryczny trzon 12' sruby mocujacej 4 w tym wykonaniu jest stozkowy, a maksymalna srednica trzona 12' jest wieksza od maksymalnej szerokosci wyciecia przelotowego 7.Leb sruby mocujacej 4 wzglednie podkladka 13 60 na powierzchni od strony trzona sruby 12 wzgled¬ nie 12' posiada wytoczenie 20, które sluzy do po¬ mieszczenia powstajacego przy dokrecaniu sruby mocujacej 4 rozplaszczajacego sie materialu trzonu plytki skrawajacej 6, zapewnia to wlasciwa jakosc 65 mocowania sruby 4, co jest konieczne, gldy do za¬ mocowania plytki skrawajacej 2 jest uzyta sruba mocujaca ze stozkowymi trzonem 12/ a scianki wy¬ ciecia przelotowego 7 w plytce skraiwajacej sa do siebie równolegle. Wyciecie przelotowe 7 w itrzonku plyitki 'skrawajacej 6 ma zamkniety obwód 14, jed¬ nak w innym przykladzie wykonania jest ono rozciete od strony tylnej. W dalszym wykonaniu wyciecie przelotowe 7 dochodzi az do tylnej kra¬ wedzi plyitki skrawajacej. Oba ostatnie ksztalty wykonania wyciecia przelotowego 7 nadaja sie korzystnie do zastosowania wraz ze sruba mocu¬ jaca 4 ze stozkowym trzonem .12, kiedy to w stanie dociagnietym sruby mocujacej 4 wystepuje zaklesz¬ czenie korpusu plytki skrawajacej 6 w bocznych sciankach 16 wybrania 11. Wltedy boczne sciany wyciecia przelotowego 7 wykonuje sie jako po¬ chyle, zbiezne tou dolowi odpowiednio do stozko- watosci trzonu sruby 12'. Talkie zakleszczenie za¬ chodzi, gdy plytka skrawajaca ma wtpust przelo¬ towy o izamJknietym obwodzie 14 i gdy pasowanie pomiejdzy szerokoscia trzonka plytki skrawajacej 6 a wybraniem 11 jest wlasciwie dobrane. Zaklesz¬ czenie moze byc równiez stosowane przy równo¬ leglych sciankach wpustu wkladki nozowej.W przykladach wykonania przedstawionych na fig. 1 i 2 wybranie 11 w korpusie uchwytu sciska obustronnie 'trzonek plytki skrawajacej 6 swymi bocznymi scianami 16.Korpus lamacza wióra 3 posiada obrys odpowia¬ dajacy koncowi plytki skrawajacej 6. jego zamo¬ cowanie nad plyjtka skrawajaca 2 dokonane jest za pomoca tej samej sruby 4, 'która sluzy do mo¬ cowania plyitki skrawajacej 2. Lamacz wióra 3 po¬ siada specjalny ksztalt, dzieki któremu mozliwe jest przerobienie na lamacz wióra plytki skrawajacej 2, po zuzyciu sie jej ostrza 5 jedynie przez od|powied¬ nie zaszlifowanie przedniej powierzchni. W przed¬ stawionym na fig. 1 lamaczu wióra 3, uwidoczniona jest czesciowym kreskowaniem reszta plytki spie¬ kanej 5 pozostalej po przeróbce plyitki skrawajacej.W wykonaniu przedstawionym na fig. 3, na przo¬ dzie trzonu noza oprawkowego 21 wykonane jest wybranie 22, które sluzy jako gniazdo do umiesz¬ czenia w nim plyty podkladkowej 23, plyitki skra¬ wajacej 24 i lamacza wióra 25. Piytta podkladko¬ wa 23 jest zaopatrzona od strony krawejdzi skra¬ wajacej 24' plytki skrawajacej 24 w bruzdy 26 zbierajace, przebiegajace równolegle do przedniej krawedzi 27 plyty podkladkowej 23, kitóra posiajda ponadto dwa przelotowe otwory 28,, 29, przez kltóre przechodza wkrety mocujace 30, 31 wchodzace w gwintowane otwory 32, 33 w korpusie 21 opraw¬ kowego noza tokarsktiegb.Wkrety mocujace 30, 31 sluza do przytrzymywa¬ nia plyty podkladkowej 23 na trzonie noza opraw¬ kowego 21, poniewaz w tyim wykonaniu wybranie 22 nie ma scianek ograniczajacych plyte podklad¬ kowa 23. Leb wkretu mocujacego 30 jest wielo¬ krotnie wyzszy od lba znormalizowanej sruby i ma ksztalt cylindryczny.W plycie podkladowej 23 wykonany jest otwór przelotowy 34 dla przepuszczenia sruby mocujacej 35, mocujacej plytke skrawajaca 24 i lamacz wióra 25, a wkrecanej w otwór 36 w trzonek noza opraw-68 368 8 kowego 21. Mniej wiecej od osi otworu przeloto¬ wego 34 na powierzchni 38 plyity podkladkowej 23 w kierunku konca przeciwleglego (przedniej kra¬ wedzi 27 wykonane jeist zlobkowanie 39, tak ze jego,wierzcholki 40, jak to przedstawia fig. 5, wy¬ staja ponad plaszczyzne powierzchni 3$ na wy¬ miar 41'. Przejmujace nacisk wsteczny powstajacy przy skrawaniu powierzchnie nosme 41 karbów zlobkowania tworza z powierzchnia podloza 38 wiekszy kat, niz powierzchnie nosne 42 karbów zlobkowania znajdujace sie po stronie przeciwnej do wywieranego nacisku powstajacego przy skra¬ waniu. Powierzchnia zlobkowana 39 obejmuje tylko dlugosc 43, która odpowiada imniej wiecej polowie srednicy podkladki 44 sruby mocujacej 35.Nawiazujac do fig. 6 plyta podkladkowa 23' jest w istocie uksztaltowana tak samo jak plyta pod¬ kladkowa 23, jednak w miejsce zlobkowania 39 po¬ siada calkowicie gladka powierzchnie 38, w która wpuszczone sa kolce 45 albo 46 /wystajace swoimi ostrzami 47, 48 ponad powierzchnie 38 na wyso¬ kosc 49 wzglednie 50. Kolce 45 maja ostrza 47, pod¬ czas gdy kolce 46 w swojej wystajacej czesci sa uksztaltowane w formie kraterów 51, przy czym, brzeg takiego krateru jest zabkowany. Dzieki takie¬ mu wykonaniu kolec 46 posiada wiecej ostrzy 48, podczas gdy kolce 45 posiada tylko jedno, poje¬ dyncze, ostrze. Kolce 45 wzglednie 46 maja ksztalt stozkowy, przy czym ich ob/wód zweza sie w kie¬ runku od dolu ku powierzchni podloza 38. Otwo¬ ry 52, w których umieszczolne kolce 45 wzglednie 46 sa równiez stozkowe. Kolce 45, 46 sa w otiwór 52 wlutoiwane, wcisniete albo tylko wlozone, w ten sposób przy .uszkodzeniu kolce moga byc laitwo wymieniane na nowe.Plytka skrawajaca 24 (fig. 3) posiada od strony przedniej ostrze skrawajace 53 i od strony tylnej trzonek 54. Ostrze 53 jest wykonane w formie plytki z weglików spiekanych, a trzonek plytki skrawajacej 54 ze stali narzedziowej. W obszarze laczenia 55 obie czesfci 53, 54 sa ze soba polaczone, na przyklad przez lutowanie twarde. Plytka skra¬ wajaca 24 moze byc równiez dobrze wykonana w calosci z materialu tnacego. Jako ostrze 53 moga byc uzyte dowolne znane plytki skrawajace.Trzonek plytki skrawajacej 54 jest zaopatrzony w przebiegajacy wzdluz podluznego wyciecia rowek 56 otwarty o»d tylnej strony. Szerokosc 57 wyciecia odpowiada w przyblizeniu srednicy lba 58 wkretu mocujacego 30.Lamacz wióra 25 wzglednie 25' jest wykonany z jednego kawalka lub tez sklada sie, jak to przed¬ stawia fig. 8, z czesci przedniej 59, z weglików spie¬ kanych^ i z czesci tylnej trzonkowej 60, które sa ze soba zlaczone spoina 61, Lamacz wióra 25 wzglednie 25' posiada na tylnym koncu wpust 62, wzglednie 62', którego szerokosc 63, wzglednie 63', odpowiada w przyblizeniu srednicy lba 58 wkretu mocujacego 30. Wysokosc lamacza wióra zmniejsza sie w kierunku jego tylnego konca. Kat 66 pomie¬ dzy powierzchnia górna lamacza wióra a jego pod¬ stawa wynosi okolo 3° do 5°. Przednia powierzch¬ nia czolowa 67 lamacza wióra 25 wzglednie 25' jest sfazowana, aby osiagnac lepsze odchylenie wióra.Nawiazujac do fig. 7 sruba mocujaca 35 jest wy¬ posazona w okragla zamocowana na stale podklad¬ ke 44. Podkladka polaczona jest z trzonkiem sruby przez zawalcowanie tworzace zgrubienie 69 na 5 trzonku sruby. W ten sposób podkladka 44 jest uwieziona pomiedzy lbem sruby 70 a zgrubie¬ niem 69.W stanie zmontowanym sruba mocujaca 35 siega poprzez wpust 62 wzglednie 62' lamacza wióra 25 io wzglejdnie 25', wpust 56 plytki stanowiacej 24 i otwór przelotowy 34 plyty podkladkowej 23 do otworu 36 w trzonku noza tokarskiego 21, tam sruba 35 jest wkrecana w gwint wewnetrzny 71 wymiennej stozkowej tulei 72, kltóra swym stoz- 15 kiem opiera sie na stozkowych scianach dolnej czesci otworu 36.Zbieznosc stozka tulei 72 jest tak dobrana, ze przy dociaganiu sruby mocujacej 36, tuleja od dolu, jest wciagana w glab otworu 36. 20 Zamiast stozkowej tailei 72 z wewnetrznym gwintem 71 dla sruby mocujacej 35 bezposrednio w otworze 36 wykonany jeot gwint wewnetrzny.We wszystkich przykladach wykonania, os sruby mocujacej 35 po zmontowaniu,, jest prostopaldla 25 do powierzchni 64 wzglejdnie 64' lamacza wióra 25 wzglednie 25'.Jak jest to przedstawione na fig. 3 do 8, leb sruby mocujacej 30 po zmontowaniu wchodzi w wy¬ ciecie 56 plyKjki skrawajacej 24, wzglednie — we 30 wpust 62, 62' lamacza wióra 25, 25' i zabezpiecza ja przed obrotem wokól osi glównej sruby mocu¬ jacej 35.Przy zamocowaniu plytki skrawajacej 24 leb 70 sruby mujcujaicej 35, jak przedstawia fig. 4, mocno 35 dociska plyte skrawajaca po|przez podkladke 44 i lamacz wióra 25 do trzonka 54 plyttki skrawaja¬ cej 24, trzonek 54 jest przy tym mocno dociskany do zlobkowania 39 lub do kolców 45, 46, na skutek czego wystajace ponad plaszczyzne powierzchni 40 stykowej 38 wierzcholki 40 zlobkowania 39 wzgled¬ nie ostrza 47, 48 kolców 45, 46 wrzynaja sie w trzo¬ nek 54 plytki skrawajacej, powodujac polaczenie ksztaltowe pomiedizy plyta podklaidfcowa 23 i plyt¬ ka skrawajaca 24. To polaczenie ksztaltowe zabez- 45 piecza plytke nozowa przed jej przesuwaniem, zwlaszcza na skutek dzialajacego na nia, w czasie pracy, wstecznego nacisku. PL PL

Claims (12)

1. Zastrzezenia patentowe 50 1. Tokarski nóz oprawkowy z wymienna plyitka skrawajaca z twardego materialu, majaca równo¬ legla powierzchnie podstawy i powierzchnie górna, zamocowana nastawnie w wybraniu tworzacym 55 gniazdo w korpusie noza, przy czym plytka skrawa¬ jaca posiada wybranie przechodzace na wskros od powierzchni glównej trzonu plytki skrawajacej do powierzchni stykowej (przylegania) z gniazdem, przez który przetknieta jest sruba mocujaca, wkre- 60 eona w trzon tokarskiego noza, przy czym pomie¬ dzy lbem sruby mocujacej a plytka skrawajaca jest umieszczony lamacz wiórów, a sruba mocu¬ jaca przebiega pionowo do powierzchni stykowej (przylegania) lamacza wiórów, znamienny tym, ze 65 nakladka skrawajaca (53) i trzon plytki skrawa-9 jacej (54) sa w znany sposób zlaczone w jeden element tworzacy plytke skrawajaca (24), a po¬ wierzchnia podstawy lamacza wióra (25) i po¬ wierzchnia styku lba (70) sruby mocujacej (35) z lamaczem wióra (25), sa zjbjezne klinowo w kie¬ runku tylnego konca lamacza wiórów, natomiast powierzchnia stykowa (38) trzonu noza oprawko¬ wego (21), z która styka sie plytka skrawajaca (24), jest wyposazona w poblizu trzonka plytki skrawa¬ jacej (54) w ostrokrawedziowe karby (40, 47, 48) wystajace w kierunku plytki skrawajacej, które przy dokreceniu sruby mocujacej (35) wzynaja sie w trzon (54) plytki skrawajacej.

2. Tokarski nóz wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze karby (40) sa utworzone jako rowki pilnikiem lub tarnikiem.

3. Tokarski nóz wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze powierzchnie oporowe (41) kanbólw rowkowania przejmujace nacisk wsteczny, powstajacy przy skra¬ waniu, tworza z powierzchnia stykowa (38) kat wiekszy niz powierzchnie (42), na które nacisk nie jest wywierany.

4. Tokarski nóz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z powierzchni stykowej (38) plytki podkladko- wej (23) wystaja ostre konce (47, 48) kolców (45, 46), wykonanych w porównaniu z trzonkiem (54) plytki skrawajacej z twardszego materialu, i które to kolce sa wpuszczone pod powierzchnie styko¬ wa (38').

5. Tokarski nóz wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze kolce (45, 46) i otwory, w których sa ustalone zwezaja sie od dolu stozkowo w kierunku po¬ wierzchni stykowej (38').

6. Tokarski nóz wedlug zastrz. 1^5., znamienny tym, ze ta czesc powierzchni stykowej (38), która jest wyipasazona w ostrokrawedziowe kairfoy, znaj- Errata J368 10 duje sie z tylu noza poza osia (37) otworu ustala¬ jacego (34), sluzacego do przepuszczenia sruby mo¬ cujacej (35).

7. Tokarski nóz wedlug zastrz. 6, znamienny tym, 5 ze karby znajduja sie tylko w zasiegu sil sciskaja¬ cych wywieranych przez leb sruby mocujacej i roz¬ ciagaja sie w kierunku konca wpustu przeciwnego do krawedzi skrawajacej z tylu osi (37) otworu ustalajacego (34). 10

8. Tokarski nóz wedlug zastrz. 1—7, znamienny tym, ze karby sa umieszczone na powierzchni ply¬ ty podkladkowej (23), zamocowanej wymiennie na trzonie (21) tokarskiego noza oprawkowego, pod plytka skrawajaca (24). 15

9. ^okarski nóz wedlug zastrz. 6, z plyta pod- kladkowa zamocowana wymiennie za pomoca dwóch wkretów mocujacych, znamienny tym, ze jeden wkret mocujacy (30) plyty podkladkowej (23) 20 przechodzi swym lbem przez wybranie (56) plytki skrawajacej (24) i przylega do powierzchni bocz¬ nych wybrania (56).

10. Tokarski nóz wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze trzon lamacza wióra (25) ma wybranie (62), 25 odpowiadajace wybraniu (56) plytki skrawajacej, a w które wchodzi lelb sruby mocujacej (35) plyte podkladkowa (23) przylega do powierzchni bocz¬ nych wyfbrainia.

11. Tokarski nóz wedlug zastrz. 1^10, znamienny 30 tym, ze pomiedzy sruba mocujaca (35) a lamaczem wióra (25) jest umieszczona podkladka (44).

12. Tokarski nóz wedlug zastrz. 11, znamienny tym, ze pod lbem (70) sruiby mocujacej (35) jest umieszczona podkladka (44) polaczona obrotowo ze 35 srulba, lecz nie przesuwnie w kierunku osiowym sruby (35). lam 8, wiersz 57 jest: powierzchni glównej p. byc: powierzchni górnejKI. 49a,27/18 68 368 MKP B23b 27/18 46 52 23l |KI. 49a,27/18 68 368 MKP B23b 27/18 PL PL