Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.1.1974 68031 KI. 20e£ MKP B61g5/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej: Krakowski, Mieczyslaw Walczak Wlasciciel patentu: Fabryka Wagonów „Pafawag", Wroclaw (Polska) Sprzeg do pojazdów szynowych zwlaszcza do wózków wagonowych podczas ich transportu Przedmiotem wynalazku jest sprzeg do pojazdów szy¬ nowych, zwlaszcza do wózków wagonowych podczas ich transportu. Dotychczas transport wózków wagonowych odbywa sie na platformach kolejowych. Wymaga to du¬ zej ilosci platform i jest pracochlonne. Szczególnie uciazliwy jest transport wózków do wagonów towaro¬ wych, których produkcja wynosi tysiace sztuk w ciagu roku.Transport wózków na wlasnych kolach nie znalazl do tej pory zastosowania ze wzgledu na brak odpowiednie¬ go sprzegu. Istniejace sprzegi nie moga byc zastosowa¬ ne do tego celu, ze wzgledu na to, ze sa zbyt ciezkie i przystosowane do zamontowania na stale na pojazdach, podczas gdy sprzeg do wózków powinien byc lekki i la¬ two odejmowalny. Ponadto istniejace sprzegi sa praco¬ chlonne w sprzeganiu i rozsprzeganiu. Najlatwiejszy w sprzeganiu i stosunkowo lekki sprzeg srubowy nie po¬ siada urzadzen amortyzujacych, oraz nie moze przeno¬ sic sil sciskajacych, funkcje te bowiem spelniaja zderza¬ ki wagonu, a tych przy wózkach brak.Celem wynalazku jest skonstruowanie sprzegu, który w sposób malo pracochlonny da sie zamontowac na wóz¬ kach, pozwoli bezpiecznie sprzegac i rozsprzegac wózki, latwo da sie zdjac z wózka, a zarazem zapewni odpo¬ wiednie wlasciwosci ruchowe w czasie jazdy.Sprzeg wedlug wynalazku sklada sie z dwu pólsprze- gów, z których jeden jest sztywny, a drugi amortyzu¬ jacy. Pólsprzegi polaczone sa sworzniem zabezpieczonym za pomoca zaczepu. Zaczep ma ksztalt litery T z zakrzy¬ wiona u dolu czescia pionowa. Pozioma czesc zaczepu 10 15 20 30 posiada z jednej strony leb zamocowany przegubowo w widelkowym wycieciu sworznia i opierajacy sie na kol¬ ku i sprezynie umieszczonych w wydrazeniu sworznia.Pionowa czesc zaczepu opiera sie o boczna powierzch¬ nie gniazda pólsprzegu sztywnego, a zakrzywiona dolna czesc zaczepu obejmuje to gniazdo od dolu. W pólsprze¬ gu amortyzujacym zastosowano dwa zespoly amortyza¬ torów. Oba zespoly amortyzatorów maja ksztalt rurowy i sa umieszczone wewnatrz cylindrycznego gniazda pól¬ sprzegu w ten sposób, ze po polaczeniu pólsprzegu z wózkiem, jeden z nich opiera sie o belke czolowa ramy wózka, natomiast drugi o pokrywe gniazda. Miedzy ze¬ spolami amortyzatorów umieszczona jest tarcza draga laczacego oba pólsprzegi.Dzieki takiej konstrukcji zapewniono przeniesienie przez sprzeg sil rozciagajacych, sciskajacych i dwustron¬ na amortyzacje, bez potrzeby wyposazania w amorty¬ zator drugiego pólsprzegu. Drag laczacy oba pólsprze¬ gi zrealizowano jako kwadratowy, co w polaczeniu z kwadratowym otworem w pokrywie gniazda uniemozli¬ wia jego obrót. Kazdy z pólsprzegów posiada gniazdo polaczone na stale z widelkowymi uchami, które obej¬ muja belki czolowe ram wózków i zamocowane sa do nich za pomoca rygli.Rygiel sklada sie z okraglego, jednostronnie scietego na calej dlugosci sworznia i przyspawanego do niego uchwytu. Na uchwycie zamocowany jest przegubowo za¬ czep, którego zab wchodzi pod ucho pólsprzegu. Zab jest utrzymywany w tym polozeniu, dzieki sprezynie za¬ mocowanej miedzy zaczepem a uchwytem. 68031§M31 Sprzeg wedlug wynalazku umozliwi transport wózków na wlasnych kolach, co wyeliminuje prace zaladunkowe, rozladunkowe, mocowanie wózków na platformach i po¬ zwoli zaoszczedzic duza ilosc wagonów do innych ce¬ lów.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wy¬ konania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeg w pólwidoku-pólprzekroju bocznym, fig. 2 sprzeg w wi¬ doku z góry, fig. 3 przekrój wedlug linii A—A na fig. 1, fig. 4 przekrój wedlug linii B—B na fig. 1, fig. 5 dwa sprzegniete wózki w widoku z boku, a fig. 6 dwa sprzeg¬ niete wózki w Widoku z góry.Widelkowe ucha 1 obu pólsprzegów obejmuja belki czolowe 2 ram wózków, do których zamocowane sa za pomoca czterech rygli 3. Kazdy z rygli sklada sie z jed¬ nostronnie scietego na calej dlugosci sworznia 3a, uchwy¬ tu 3b, zaczepu 3c zamocowanego na uchwycie za po¬ moca kolka 3d i sprezyny 3e. Sworzen 3a swoja plaska powierzchnia (fig. 4) przylega do belki czolowej 2 ramy wózka. Sprezyna 3e utrzymuje zab 3f zaczepu pod gór¬ na powierzchnia ucha 1.Gniazdo 4 pólsprzegu amortyzujacego 5 uksztaltowa¬ ne jest jako cylinder, z jednej strony zamkniety pokry¬ wa 4a, posiadajaca kwadratowy otwór. W cylindrze tym mieszcza sie dwa amortyzatory 6, wykonane z rurowych kawalków gumy, miedzy którymi znajduje sie tarcza 7 przyspawana do kwadratowego draga 8. Na okraglym, nagwintowanym koncu draga 8 nakrecone jest ucho 9, wchodzace w gniazdo 10 pólsprzegu sztywnego 11. Przez ucho 9 i gniazdo 10 przetkany jest sworzen 12.Sworzen 12 zabezpieczony jest zaczepem 13. Pozioma czesc zaczepu ma leb 13a zamocowany przegubowo na kolku 14 w widelkowym wycieciu sworznia 12. Leb 13a opiera sie o kolek 15 dociskany sprezyna 16. Kolek 15 i sprezyna 16 umieszczone sa w wydrazeniu sworznia 12.Dzialanie sprezyny 16 zapewnia docisniecie pionowej czesci zaczepu 13b do bocznej powierzchni gniazda 10 pólsprzegu sztywnego 11. Gniazdo to ma przekrój pro¬ stokatny i jest otwarte oraz rozwarte w plaszczyznie pio¬ nowej od strony draga laczacego f. Te rozwarcie gniaz¬ da umozliwia latwe sprzeganie wózków. PL