PL67985B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 29*XI.1967 Szwajcaria : Opublikowano: 4.YII.1973 67985 1 i KI, 461)9/20 t 1 MKP Min »/20s UKD Wlasciciel patentu: Ciba Societe Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Srodek chwastobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy, który jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze 1 oraz ewentualnie jeden lub kilka dodatków ta¬ kich jak rozpuszczalniki, rozcienczalniki, dyspergato- ry, emulgatory, srodki zwiekszajace przyczepnosc, srodki zageszczajace jak równiez inne znane srodki chwastobójcze.Srodek wedlug wynalazku stosowany w wiekszych ilosciach powoduje calkowite wyniszczenie chwastów, natomiast uzyty w malych ilosciach wykazuje dziala¬ nie selektywne. Nalezy przy tym podkreslic, iz cenna zaleta nowego srodka jest to, ze niszczy on chwasty trawiaste, nie wywierajac ujemnego wplywu na ba¬ welne, zboza, kukurydze i soje. Srodek wedlug wyna¬ lazku oddzialywuje równiez na rosliny w pewien swoisty sposób, tak, ze mozna go stosowac np. do przyspieszania dojrzewania, gdyz powoduje wczesniej¬ sze usychanie roslin np. pedów ziemniaczanych, jak równiez zapobiega tworzeniu sie zawiazków owoców, opóznia kwitnienie, przedluza trwalosc produktów zniwnych w okresie skladowania i w innych podob¬ nych przypadkach. Srodek chwastobójczy wedlug wy¬ nalazku moze powodowac podniesienie wydajnosci nie tylko przez hamowanie rozwoju chwastów lecz równiez przez przeciwdzialanie czynnikom stymulu¬ jacym niewlasciwy wzrost roslin uprawnych takim jak np. wysoka temperatura lub za obfite nawozenie.Ponadto nowy srodek chwastobójczy mozna stosowac do niszczenia uporczywych chwastów na dluzszy okres czasu, zwlaszcza w zastepstwie innych srodków, 25 30 których selektywnosc nie wystarcza aby przeciwdzia¬ lac zmniejszaniu plonów roslin uprawnych w czasie niszczenia chwastów.Substancja czynna o wzorze 1 dziala równiez nisz¬ czaco na mieczaki zwlaszcza Gastropodae, na szkodni¬ ki zyjace w wodach, jak algi, bfuzdownice pedówki, pasozytnicze rosliny wodne, bakterie sluzowe i tym podobne.Srodek wedlug wynalazku stosowany w stezeniu nie powodujacym zadnego ubocznego dzialania fitotóksy- cznego moze byc uzywany równiez dó zwalczania fito- patologicznych bakterii i grzybów.Substancje czynne o wzorze 1 mozna równiez sto¬ sowac jako skladniki srodków do zwalczania fitopa- tologicznych nicieni (Turbatrix aceti, Meloidogyne aremaria, Meloidogyne javanica, Heterodera achachtif, Hiphenema index i innych), przy czym w tych przy¬ padkach mozna stosowac znacznie mniejsze ilosci sub¬ stancji aktywnej niz w przypadku zwalczania chwa-i stów.Srodek wedlug wynalazku uzyty jako regulator wzrostu roslin lub do zwalczania chwastów mozna stosowac w postaci roztworów, emulsji, zawiesin, gra¬ nulatów lub preparatów pylistych.Formy uzytkowe dobiera sie zaleznie od przezna¬ czenia tych srodków. Wszystkie formy uzytkowe mu¬ sza gwarantowac mozliwosc dokladnego rozprowa¬ dzania substancji czynnej. Biologiczna aktywnosc srodka wedlug wynalazku mozna znacznie zwiekszyc i to zarówno w zakresie calkowitego wyniszczania 67 985* 3 chwastów jak i wczesniejszego usychania lisci lub od- lisciania, jesli do formowania preparatów uzytkowych zastosuje sie fitotoksyczne substancje nosnikowe jak np. wysoko wrzace frakcje olejów mineralnych lub chloropochodne weglowodorów. Nalezy jednak pod¬ kreslic iz bardziej istotna jest selektywnosc srodka uzyskiwana przy stosowaniu nosników obojetnych w stosunku do roslin przy zwalczaniu chwastów.Do otrzymywania roztworów odpowiednie sa roz¬ puszczalniki, zwlaszcza alkohole, np. etylowy lub izo¬ propylowy, ketony jak aceton lub cykloheksanon, weglowodory alifatyczne jak kerosen i weglowodory cykliczne jak benzen, taluen, ksylen, czterowodoro- naftalen, alkilopochodne naftalenu, chloropochodne weglowodorów jak czterochloroetan, chlorek etylenu jak równiez oleje mineralne i roslinne oraz miesza¬ niny wyzej wymienionych substancji.Jako wodne formy uzytkowe stosuje sie przede wszystkim emulsje i zawiesiny. Substancje homogeni¬ zuje sie w wodzie bezposrednio lub w postaci roztwo¬ ru w jednym z wyzej wymienionych rozpuszczalników a zwlaszcza za pomoca srodków zwilzajacych lub dys- pergatorów. Jako kationowe emulgatory lub dysper- gatory mozna wymienic, np. czwartorzedowe sole amoniowe; jako anionowe — mydla, miekkie mydla, alifatyczne monoestry kwasu siarkowego o dlugich lancuchach, alifatyczne i aromatyczne kwasy sulfo¬ nowe, kwasy alkoksyoctowe o dlugich lancuchach; jako nie jonowe — etery glikoli polietylenowych i al¬ koholi tluszczowych oraz produkty kondensacji tlen¬ ku etylenu z p-III-rzed.-alkilofenolami. Mozna rów¬ niez wytwarzac koncentraty skladajace sie z substan¬ cji czynnej, emulgatora lub dyspergatora i ewentual¬ nie z rozpuszczalnika, które nadaja sie do rozciencza¬ nia woda przed uzyciem.Preparaty pyliste mozna otrzymac przez zmieszanie lub wspólne zmielenie substancji czynnej i stalego nosnika. Jako nosnik odpowiedni jest talk, ziemia okrzemkowa, kaolin, weglan wapniowy, kwas borowy, fosforan trójwapniowy jak równiez maczka drzewna, maczka korkowa, wegiel i inne materialy pochodzenia roslinnego. Substancje czynna mozna równiez nano¬ sic na nosnik za pomoca lotnego rozpuszczalnika.Przez dodanie zwilzaczy i koloidów ochronnych mozna otrzymac preparaty pyliste i pasty nadajace sie do wytwarzania zawiesin wodnych, które mozna stoso¬ wac do opryskiwania.Rózne formy uzytkowe mozna w znany sposób do¬ stosowac do ich przeznaczenia przez dodanie substan¬ cji polepszajacych rozprowadzenie, przyczepnosc, od¬ pornosc na deszcze i ewentualnie zdolnosc wnikania.Do substancji tych naleza np. kwasy tluszczowe, zy¬ wice, zwilzacze, kleje, kazeina lub alginiany. Mozna równiez rozszerzyc dzialanie biologiczne preparatów przez dodanie substancji wywierajacych dzialanie bakteriobójcze, grzybobójcze lub wplywajacych na wzrost roslin oraz przez dodanie nawozów sztucznych.Srodek wedlug wynalazku moze równiez zawierac substancje czynna o wzorze 1, lacznie z innymi subs¬ tancjami chwastobójczymi, grzybobójczymi i nicienio- bójczymi. Przy wytwarzaniu srodków o dzialaniu chwastobójczym mozna stosowac np. nastepujace skladniki jak N-fenylo-N', N-dwumetylo-mocznik; N-p-chlorofenylo-N', N^dwumetylo-mocznik; N-3,4- dwuchloro-fenylo-N', N^dwumetylomocznik; N-3,4- , 57 985 4 dwuchlorofenylo-N^metoksy-N^metylo-mocznik; N-4- bromo-3-chlorofenylo-N'-metoksy-N'-metylo-mocznik; kwas trójchlorooctowy; 2,6-dwuchloro-benzonitryl; kwas 2, 3, 6-trójchlorobenzoesowy; 2,4-D; 2, 4, 5-T; s MCPB; MCPP; karbanilan izopropylu; 3-chlorokarba- nilan izopropylu; ester 4-chloro-2-butynylowy kwasu N-3-chlorofenylokarbaminowego; kwas 2, 3, 6-trój- chlorofenylooctowy i jego sole, 2-chlorodwuallilo-ace¬ tamid; 2-chloro-4,6-bis-etylóamino-a-triazyna; 2-me- io toksy-4,6-bis-etyloamino-s-triazyna; 2-azydo-4-mety- lo-tio-6-izopropyloaminotriazyna; metaboran sodowy; chloran sodowy; kwas sulfaminowy i tym podobne zwiazki.Substancje czynna o wzorze 1 mozna równiez sto- 15 sowac w postaci zwiazków kompleksowych lub soli z kwasami chlorowcokarboksylowymi, np. zgodnie z opisem patentowym St. Zjedn. Am. nr 2 782 112 lub w postaci zwiazków kompleksowych z kwasami sulfono¬ wymi zgodnie z opisem patentowym St. Zjedn. Am. 20 nr 2 801 911 dla monuronu i diuronu. Mozna równiez stosowac zwiazki kompleksowe z czterofluorkiem bo- rowo-sodowym.Substancja czynna o wzorze 1 jest zwiazkiem no¬ wym, dotychczas nieopisanym. 25 Zwiazek o wzorze 1 mozna otrzymac przez poddanie reakcji zwiazku o wzorze 2, ze zwiazkiem o wzorze 3, w których to wzorach Y oznacza stan chloru lub wo¬ doru, a X i Z — oznaczaja rodniki, które przez przy¬ laczenie lub kondensacje moga tworzyc ugrupowanie 30 mocznika, a R oznacza rodnik metylowy lub atom wodoru. W tym ostatnim przypadku, w otrzymanej pochodnej mocznika o wzorze 4 atom wodoru podsta¬ wia sie grupa metylowa za pomoca srodków metylu- jacych, a jesli Y oznacza atom wodoru wówczas pod- 35 stawia sie go atomem chloru za pomoca srodka chlo¬ rujacego.Substancje aktywna srodka wedlug wynalazku, mozna równiez otrzymac droga reakcji izocyjanianu 4-chloro-3-bromofenylu z N,0-dwumetylohydroksylo- 40 amina przy czym zamiast izocyjanianu mozna stoso¬ wac pochodne izocyjanianu, zawierajace w przypadku prowadzenia reakcji droga acylowania grupy jak o wzorach — X=—NH — COOR1, R1=alkil, aryl, lub — X = — NH — CO — Hal, a w przypadku przeami- 45 dowania grupe o wzorze — X = NH-CO-NH* jak i grupe o wzorze — X = —N = C = S, przy wytwa¬ rzaniu odpowiednich tiomoczników, które mozna prze¬ ksztalcic w odpowiedni tiomocznik przez wymiane atomu siarki na atom tlenu, np. za pomoca HgO. 50 Zamiast N,0-dwumetylohydroksylaminy mozna uzyc hydroksylamine nie zawierajaca w ogóle podstawni¬ ków metylowych albo posiadajaca taki podstawnik przy atomie azotu lub przy atomie tlenu, a otrzymany mocznik zalkilowac np. za pomoca siarczanu metylu w 55 dosc silnie alkalicznym srodowisku. Metoda ta opisa¬ na jest szczególowo w opisie patentowym NRF nr 1 196 639.Chlorowanie mozna wykonywac w srodowisku chlo- robenzenu, mieszaniny kwasu octowego lodowatego z 60 octanem sodu jak równiez w srodowisku chlorku me¬ tylenu, dwuchloroetylenu, dwuchloroetanu lub innych podobnych chloropodobnych weglowodorów.Substancje aktywna wytwarza sie np. w ten sposób, ze 64,5 g 3-bromo-4-chloroaniliny poddaje sie reakcji B5 z 50 g fosgenu w srodowisku estru etylowego kwasuJ 87 9 5 octowego metoda opisana w wydawnictwie Houben- WeyPa tom VIII str. 122 (Wkraplanie roztworu fos- genu na zimno i nastepne podgrzewanie przy dal¬ szym wprowadzaniu fosgenu, przez co odpedza sie wytworzony chlorowodorek aminy, a chlorek kwasu 5 karbaminowego przechodzi w izocyjanian). Otrzyma¬ ny izocyjanian oczyszcza sie przez destylacje, po czym 46,5 g otrzymanego izocyjanianu 3-bromo-4-chlorofe- nylu wkrapla sie szybko do roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 16 g 87%-wej 0,N-dwumetylo- 10 hydroksylaminy w 100 ml benzenu. Nastepnie wyod¬ rebnia sie produkt krystalizujacy juz w czasie silnie egzotermicznej reakcji. Zwiazek oczyszcza sie przez krystalizacje z mieszaniny benzenu i eteru naftowego.Otrzymuje sie 50,5 g mocznika o wzorze 1, który topi is sie w temperaturze 104°C.Przyklad I. Preparaty pyliste. Jednakowe ilosci substancji czynnej i stracanego kwasu krzemowego miele sie na drobny proszek, po czym miesza z kao¬ linem lub talkiem uzyskujac preparat do rozpylania 20 który powinien zawierac 1—6% substancji czynnej.Proszki do spryskiwania. W celu otrzymania proszku do spryskiwania miesza sie i miele na drobny proszek skladniki jak: 50 czesci substancji czynnej, otrzymanej metoda wed- 25 lug wynalazku 20 czesci „Hisilu" (kwasu krzemowego o duzych zdolnosciach absorpcyjnych) 25 czesci Bolus alba (kaolin) 3,5 czesci produktu kondensacji p-III-rzed-oktylofe- nolu z tlenkiemetylu 30 1,5 czesci (soli sodowej kwasu l-benzylo-2-stearylo- benzimidazolo-6,3-dwusulfonowego).Koncentrat emulsyjny. Dobrze rozpuszczalna substan¬ cje czynna mozna otrzymac równiez w postaci kon¬ centratu emulsyjnego przez zmieszanie nastepujacych 35 skladników: 20 czesci substancji czynnej 70 czesci ksylenu 10 czesci mieszaniny stanowiacej produkt kondensa¬ cji alkilofenolu z tlenkiem etylenu i dodecylobenzeno- 40 sulfonianem wapniowym. Po rozcienczeniu woda do zadanego stezenia otrzymuje sie emulsje nadajaca sie do opryskiwania.Przyklad II. Badanie aktywnosci chwastobój¬ czej. W cieplarni zasiano w glinianych naczyniach 45 nastepujace rosliny: Tritieum, Hordeum, Arena, Zea, Oryza Dygitaria, Sor¬ ghum, Panicum, Poa, Alopecurus, Cyperus reg., Beta, Galium, Calendula Chrysanthemum, Linum, Brassica, Ipomea, Daucus, soje, bawelne. 50 Badanie przeprowadzono na wykielkowanych rosli¬ nach stosujac 1, 2, i 3 kg substancji czynnej na ha, natomiast przed wykielkowaniem roslin stosowano 3, 6 i 9 kg substancji czynnej na ha.Dzialanie na rosliny wykielkowane. Preparat zasto- 55 sowano w 12 dni po zasianiu roslin, w róznych sta¬ diach rozwoju roslin, t.j. od blaszki zarodkowej do lis¬ cia wlasciwego dla róznych gatunków. Ocene wyników 6 przeprowadzono po uplywie 18 dni od dnia zastosowa¬ nia preparatu.Dzialanie preparatu zastosowanego przed wykielko¬ waniem roslin.Preparat zastosowano w 1 dzien po zasianiu roslin.Ocene wyników przeprowadzono po uplywie 21 dni od dnia zastosowania preparatu. Uzyskane wyniki po¬ dano w tablicy, przy prowadzeniu oceny wedlug ni¬ zej podanej skali: 0=brak dzialania, tj. taki sam brak zmian jak w próbie kontrolnej 9 — calkowite zniszczenie roslin, przy czym znak — oznacza, ze badan nie prowadzono.Substancja czynna o wzorze 1 zastosowana po wzej- sciu roslin wykazuje silne dzialanie na chwasty tra¬ wiaste i szerokolistne, podczas gdy bawelna ulega usz¬ kodzeniu nawet w przypadku zastosowania duzej daw¬ ki w wysokosci 9 kg AS/ha. Dla pszenicy, jeczmienia, owsa i kukurydzy korzystniejsze jest natomiast stoso¬ wanie preparatu po wzejsciu roslin.Tablica 1 Gatunek rosliny Triticum Hordeum Avena Zea Oryza Digitaria Sorghum Panicum Poa Alopecurus Cyperus Veg.Cynodon veg Beta J Galium 1 Calendula Chrysanthemum Linum Brassica Ipomea Daucus Soja hispida Bawelna | Dzialanie prepara¬ tu na rosliny wykiel¬ kowane kg AS/ha 1 3 3 3 3 8 9 8 9 9 5 4 4 9 9 9 * 6 9 9 6 1 8 8 I 2 5 4 8 5 9 1 9 9 9 9 8 4 4 9 9 9 7 9 9 9 2 9 9 I Dzialanie preparatu zastosowanego przed wykielkowaniem roslin kg AS/ha | 3 8 9 6 9 9 9 9 9 9 8 5 8 9 9 9 9 9 9 9 4 9 9 1 3 7 4 6 4 5 9 9 9 9 7 4 — 9 9 9 9 9 9 9 2 6 2 I 6 7 5 7 4 5 9 9 9 9 9 4 — 9 9 9 9 9 9 9 2 7 3 9 1 8 5 8 1 4 8 9 9 9 9 9 4 — 9 9 9 9 9 9 9 2 7 3 1 gdzie AS — substancja aktywna PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy, znamienny tym, ze jako sub¬ stancje czynna zawiera zwiazek o wzorze 1 oraz ewen¬ tualnie jeden lub kilka dodatków takich jak rozpusz¬ czalniki, rozcienczalniki, dyspergatory, emulgatory, srodki zwiekszajace przyczepnosc, srodki zageszczaja¬ ce jak równiez inne znane srodki chwastobójcze.KI. 451,9/20 67 985 MKP AOln 9/20 Cl-*C3^NR—CO —N /0CH3 \ Br CK, Wzór t Br Wzór 2 Z-N OR \l Wiór 3 Y^_^NH-CO-N Br -OR ^R Wzór 4 3ltk 647/73 A4 90 sgz. Cena zl 10,— PL PL