Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.11.1973 67449 KI. 49a, 29/20 MKP B23b 29 UKD Twórca wynalazku: Adam Dzierzkowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek, Prusz¬ ków, (Polska) Podajnik narzedzi do centrów obróbkowych z narzedziami obrotowymi Przedmiotem wynalazku jest podajnik narzedzi do centrów obróbkowych z narzedziami obroto¬ wymi umozliwiajacymi wymiane narzedzi miedzy nieruichicimym magazynem narzedzi ustawionym poza obrabiarka i ruchomym w przestrzeni i czasie niepracujacym wrzecionem glowicy (rewol¬ werowej obrabiarki.Znane dotychczas rozwiazania konstrukcyjne podajników przy ruchach wrzeciona w przestrzeni w dwóch wspólrzednych wymagaja zblizenia tego wrzeciona do pozycji jego wymiany, co po¬ woduje znaczne straty czasowe lub wymaga insta¬ lowania magazynów na zespolach ruchomych, co ogranicza wielkosc magazynu narzedzi oraz jego po¬ jemnosc. Podajniki narzedzi dla celów obróbko¬ wych z narzedziami obrotowymi, takimi jak fre- zarskie, wiertarskie lub inne maja bardzo rózno¬ rodne konstrukcje i rozwiazania kinematyczne, które mozna sklasyfikowac nastepujaco.Podajniki narzedzi jednio lub dwiulapowe poda¬ jace narzedzie wprost do wrzeciona roboczego ze zblizeniem jego do pozycji wymiany.Podajniki tego typu maja te wade, ze wystepuja tu znaczne straty czasowe na zblizenie wrzeciona do pozycji wymiany oraz na sama wymiane na¬ rzedzia.Podajniki podajace narzedzia wstepnie do róznego typu urzadzen posrednich, które za¬ pewniaja szybka wymiane narzedzia bez wiekszyclh strat czasowych oraz koniecznosci zbli¬ zenia wrzeciona do pozycji wymiany.Podajniki tego typu wykorzystuja fakt wyste¬ powania w obrabiarce glowicy rewolwerowej o liczbie wrzecion minimum dwa i wymieniaja podczas pracy obrabiarki narzedzie we wrzecio¬ nie, które nie pracuje.Aby bylo to mozliwe podczas obróbki przy przestawianej w przestrzeni glowicy rewolwero¬ wej podajnik narzedzi montowany jest na przestawnym zespole, na którym zamontowany jest równiez magazyn narzedzi centrum obróbko¬ wego z glowica rewolwerowa i kilkudziesiecio narzedziowym magazynem zamontowanym na ruchomym wrzecienniku.Wada tego rozwiazania jest ciezar przesuwnego wrzeciennika wraz z magazynem narzedzi ogra¬ niczajacy wielkosc tego magazynu.Celem wynalazku jest unikniecie powyzszych wad i niedogodnosci przez opracowanie prostej i taniej konstrukcji podajnika, która umozliwi instalowanie magazynów o nieograniczonej ilosci gniazd dla osadzenia narzedzi bez obciazania przesuwnych zespolów obrabiarki oraz skróci 25 czas wymiany dowolnej ilosci narzedzi.Cel ten osiagnieto przez konstrukcje podajnika do narzedzi wedlug wynalazku, który zapewnia przenoszenie narzedzi z magazynu dowolnego typu np. lancuchowego ustawionego nieruchomo poza 30 obrabiarka do ruchomego w postaci wrzeciona, 10 15 20 67 4493 67 449 4 zlozonego z rolki zwiazanej wspornikiem z wóz¬ kiem i noilkii zawiazanej z suwakiem wspólpra¬ cujacych z listwami zamocowanymi nieruchomo wzgledem wrzeciennika niosacego glowice rewol¬ werowa, które zapewniaja stala ipozycje lapy wzgledem wrzeciona niezaleznie od kierunku przesuwu glowicy rewolwerowej w przestrzeni w dwóch wspólrzednych, ponadto listwy katowej zamocowanej na szynie wspólpracujacej z tymi samymi rolkami zapewniajac stale polozenie lapy wzgledem gniazda magazynu lancuchowego umiozliwiajac wyjmowanie i Wkladanie narzedzi do magazynu przy wykorzystaniu ruchów wózka, suwaka oraz sanek.Przedmiot wynalazku jest uwidcczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig 1 przedstawia podajnik narzedzi dla centrów obróbkowych z narzedziami obrotowymi na tle frezarki z glowica rewolwerowa w widoku z przodu, zas fig. 2 — ten sam podajnik narzedzi zamontowany na obrabiarce w widoku z boku.Podajnik narzedzi, które przenoszone sa miedzy niepracujacym wrzecionem 1 glowicy rewolwero¬ wej 2 a gniazdem 3 magazynu lancuchowego 4 sklada sie z zamocowanej na korpusie stojaka obrabiarki szyny 5 ustawionej równolegle do osi obrotu 6 glowicy rewolwerowej 2, po której po¬ suwa sie wózek 7 w kierunku strzalek 8. Wózek 7 zaopatrzony jest w sanki 9 o ograniczonym przesuwie w kierunku strzalek 10.W sankach 9 w kierunku strzalki 22 prostopadle do kierunku 10 posuwa sie suwak 11 wyposazony na swym dolnym koncu w chwytajace lapki 12.Wózek 7 przesuwany jest po szynie 5 za pomoca na przyklad napedu lancuchowego od hydraulicz¬ nego silnika 13. Sanki 9 posuwane sa na okreslo¬ ny ograniczony odcinek po wózku 7 za pomoca cylindra hydraulicznego nie pokazanego na ry¬ sunku, zas suwak 11 napedzany jest od siilnika hydraulicznego 14 osadzonego na jego tylnej scianie.Poniewaz osadzona na poziomym wrzecienniku 18 rewolwerowa glowica 2, z której wrzeciona 1 nalezy wymienic narzedzia, podczas tej wymiany przemieszcza sie w przestrzeni wykonujac ruchy posuwowe pionowy i poziomy, niezbedne jest ograniczenie ruchów wózka 7 i suwaka 11, tak aby chwytajace lapki 12 znalazly sie zawsze w stalej pozycji wzgledem wrzeciona 1, sluza do tego celu dwie rolki, rolka 15 polaczona odpo¬ wiednim wspornikiem z wózkiem 7 oraz rolka 16 polaczona z suwakiem 11. Rolka 15 po zblize¬ niu do listwy 17 , której powierzchnia prowadzaca równolegla do osi wrzeciona 1 glowicy rewolwe¬ rowej 2 odlegla jest od tej osi o stala wartosc „1" ogranicza dalszy ruch wózka ? w kierunku poziomym pczostajac w stalym docisku wywola¬ nym cisnieniem hydraulicznym i zapewnia nadazanie wózka 7 za ruchami poziomymi wrze¬ ciennika 18, z którym zwiazana jest listwa 17.Identyczna role spelnia rolka 16 wspólpracujaca z listwa 19 dla kierunku pionowego suwaka 11, co zapewnia nadazanie za ruchami glowicy rewol¬ werowej 2 z saniami 20 przy ruchu posuwowym pionowym. Uklad miedzy rolka 16 a listwa 19 zapewnia stala odleglosc „k".Katownik 21 zamocowany na koncu szyny 5 zapewnia staly ruch wzgledny lapy 12 przy wkla¬ daniu i wyjmowaniu narzedzia z pozycji 3 usy¬ tuowanego poza obrabiarka magazynu lancucho¬ wego 4, która nie zmienia polozenia w przestrzeni, ponadto z katownikiem 21 wspólpracuja te same rolki 15, 16 gdy wózek 7 i suwak 11 znajduje sie w tylnej pozycji. PL