PL67037B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.Y.1970 (P 140792) 28.H.1973 67037 KI. 21&18/01 MKP G01tl/14 CZYTELNIA1 Twórca wynalazku: Wladyslaw Chojnacki Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zaklady Urzadzen Jadrowych „Polon", War¬ szawa (Polska) Kieszonkowy sygnalizator przekroczenia dawki promieniowania jonizujacego Przedmiotom wynalazku jesft kieszonkowy sygnaliza¬ tor przekroczenia dawki promieniowania jonizujacego, stosowany do ochrony indywidualnej osób znajdujac cych sie w polu dzialania tegoz promieniowania. Z dotychczas znanych rozwiazan kieszonkowych sygna¬ lizatorów dawki promieniowania jonizujacego nalezy przede wszystkim wymienic przyrzad podany w litera¬ turze, który zawiera komore jonizacyjna z kondensa¬ torem wibracyjnym.Sygnalizacje przekroczenia dawki uzyskuje sie przez wzbudzenie drgan mechanicznych kondensatora, które przetwarza sie na drgania elektryczne o czestotliwosci akustycznej. Sygnal o Itej czestotliwosci podawany jest poprzez wzmacniacz na glosnik i uruchamia on jedno¬ czesnie sygnalizacje optyczna.Drugi znany sygnalizator dawki, opisany w literatu¬ rze, zawiera komore jonizacyjna z kondensatorem oraz uklad elektroniczny zlozony z generatora akustyczne¬ go, wykonanego na tranzystorze polowym, który jest uruchamiany napieciem bramki izolowanej. Ladowanie kondensatora komory jonizacyjnej odbywa sie przez podlaczenie zródla zasilania do oddzielnych zacisków.Wartosc sygnalizowanej dawki promieniowania jonizu¬ jacego okreslona jest parametrami komory jonizacyj¬ nej i wartoscia pojemnosci kondensatora przylaczonego do niej.Opisane powyzej konstrukcje przyrzadów wykazuja szereg wad i niedogodnosci. Nie przewiduja one mo¬ zliwosci sprawdzania dzialania ukladu elektronicznego i wartosci napiecia zródla zasilania. Nie daja tez mo¬ lo 15 20 25 30 zliwosci nastawiania zadanego progu sygnalizacji. Spo¬ sób ladowania kondensatora komory jonizacyjnej wy¬ maga zastosowania dodatkowych zacisków podlaczo¬ nych do tej komory, co w wyniku pogarsza jej izolacje elektryczna. Uklad generatora wymaga uzycia tranzy¬ storów 'specjalnie selekcjonowanych, a sygnal akustycz¬ ny charakteryzuje sie ciagloscia narastania glosnosci.Praca drugiego z opisanych sygnalizatorów cechuje sie mala stabilnoscia przy zmianach warunków fizycznych otoczenia, wystepujacych normalnie w naszym kli¬ macie.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad i niedo¬ godnosci przez opracowanie nowej konstrukcji o zwiek¬ szonej niezawodnosci dzialania w warunkach pracy w polu dzialania promieniowania jonizujacego. Kieszon¬ kowy sygnalizator przekroczenia dawki wedlug wyna¬ lazku sklada sie z komory jonizacyjnej z kondensato¬ rem, wzmacniacza z glosnikiem, generatora akustycz¬ nego, ukladu zasilajacego, ukladu stabilizujacego i re¬ gulujacego napiecie oraz wielopozycyjnego przelaczni¬ ka. Generator akulstyczny zawiera tranzystor polowy, którego bramka izolowana podlaczona jest do komory jonizacyjnej, a podloze tegoz tranzystora stanowi elek¬ trode sterujaca i podlaczone jest do obwodu rezonan¬ sowego generatora.Uklad stabilizujacy i regulujacy napiecie polaczony jest poprzez wielopozycyjny przelacznik typu przyci¬ skowego w taki sposób, ze w pierwszej pozycji ujem¬ ny biegun zródla zasilania podlaczony jest do masy.W drugiej zas pozycji przelacznik zwiera swoimi sty- 6703767037 kami dodatni biegun zródla zasilania do masy, pod¬ laczajac jednoczesnie bramke izolowana tranzystora do ukladu stabilizujacego i regulujacego napiecie, ladujac w tym samym czasie kodensator komory jonizacyjnej.W trzeciej pozycji przelacznik zwiera do masy uklad stabilizujacy napiecie oraz bramke tranzystora, podla¬ czajac tym samym generator i wzmacniacz poprzez re¬ zystor do zródla zasilania.Kieszonkowy sygnalizator posiada komore jonizacyj¬ na wykonana w ksztalcie prostopadloscianu, którego jeden bok jest zaokraglony, a wnetrze tej komory jest podzielone do okolo % jej wysokosci i w utworzo¬ nych w niej wnekach umieszczona jest elektroda zbior- ^a^,wyjggta w ksztalt rynienki, przy czym odleglosci jej 0&$npxJ|n^^^4e#iakowe. ^f ukladzie polaczen t elektrycznych kieszonkowego sygnalizatora jeden z zacisków przelacznika umieszczo¬ nyfiest nit' ffctfGu«ne i' stanowi on wspólne polaczenie konWisator^^^ory jonizacyjnej, bramki izolowanej tranzystora oraz elektrody zbiorczej komory joniza¬ cyjnej.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze uklad elektryczny sygnalizatora umozliwia dokladne nastawianie wartosci dawki sygnalizowanej, przy czym próg sygnalizacji daje sie latwo ustawiac dzieki ste¬ rowaniu generatora akustycznego podlozem tranzystora polowego. Ponadto sterowanie przyrzadem odbywa sie przy pomocy jednego przycisku, który umozliwia kon¬ trole wystarczajacej wartosci napiecia zródla zasilania, sprawdzenie dzialania ukladu elektrycznego przyrzadu oraz ladowanie?.kondensatora komory jonizacyjnej. Spe¬ cjalnie [uksztaltowana komora jonizacyjnya posiada li¬ niowa charakterystyke napieciowa w szerokim zakresie mocy dawki przy niskim napieciu zasilania, co stano¬ wi warunek konieczny przy tego rodzaju przyrzadach.Ponadto przyrzad nie jest wrazliwy, pod wzgledem po¬ prawnosci dzialania, na zmiany klimatyczne wystepu¬ jace w naszej strefie geograficznej.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia uklad elektryczny kieszonkowego sygnalizatora przekroczenia dawki, fig. 2 — widok sygnalizatora z boku" i fig. 3 — widok sygnalizatora z przodu. Kie¬ szonkowy sygnalizator przekroczenia dawki z komora jonizacyjna wykonany jest w ksztalcie prostopadloscia- niu, w którym umieszczony jest uklad elektryczny, ko- moTa jonizacyjna i zródlo zasilania. Uklad elektryczny sygnalizatora sklada sie z komory jonizacyjnej K z kondensatorem Cl, generatora akustycznego B, wzmac¬ niacza C z glosnikiem Gl oraz ukladu D stabilizuja¬ cego i regulujacego napiecie. Generator akustyczny B posiada tranzystor polowy Tl z izolowana bramka G, którego podloze P stanowi elektrode sterujaca generato¬ ra B i jest podlaczone do Obwodu rezonansowego Tr te¬ goz generatora.Uklad stabilizujacy i regulujacy napiecie D sklada sie z diody Z stabilizujacej napiecie oraz z rezystorów R2 i R3. Wiellopozycyjny przelacznik W w pozycji pierwszej spoczynkowej SI zwiera ujemny biegun zró¬ dla zasilania do masy, a w drugiej pozycji S2 zwiera dodatni biegun zródla zasilania do masy, podlaczajac jednoczesnie bramke izolowana G tranzystora Tl do nastawnego rezystora R2, który podlaczony jest do ukladu stabilizujacego D. Przelacznik W w trzeciej po¬ zycji S3 zwiera do malsy uklad D oraz bramke G tran¬ zystora Tl równiez do masy, podlaczajac tym samym uklad elektryczny sygnalizatora poprzez rezystor R3 do zródla zasilania. 5 Komora jonizacyjna K umieszczona jest w górnej czesci przyrzadu i wykonana jest w ksztalcie prosto¬ padloscianu, którego jeden bok jest zaokraglony, a wnetrze tej komory jest podzielone do okolo % jej wysokosci i w utworzonych w niej wnekach umiesz- 10 czona jest elektroda zbiorcza 1 wygieta W ksztalt ry¬ nienki, przy czym odleglosci jej od scian'2 komory K sa jednakowe. Wyprowadzenie elektrody zbiorczej 1 komory K i kondensator Cl oraz styk S3 przelaczni¬ ka W umieszczone sa na jednym wspólnym izolatorze 3. 15 Praca sygnalizatora rozpoczyna sie w chwili przy¬ cisniecia do oporu przycisku W, który w polozeniu S3 sprawdza wystarczajaca wartosc napiecia zasilania oraz dzialanie przyrzadu. Stan ten potwierdza' sie emisja sygnalu akustycznego w trakcie przycisniecia przyci- 20 sku W. Przy ruchu powrotnym przycisku przelaczni¬ ka W w pozycji S2 laczy on kondensator Cl z rezy¬ storem nastawnym R2, zasilanym napieciem stabilizo¬ wanym, powodujac tym samym jego naladowanie do okreslonego potencjalu. 25 W pozycji spoczynkowej SI przelacznik W podlacza bezposrednio zródlo zasilania do generatora akustycz¬ nego B i wzmacniacza C. Padajace na komore joniza¬ cyjna K promieniowanie powoduje przeplyw pradu jo¬ nizacyjnego przez komore K, który rozladowuje kon- 30 densator Cl do okreslonego potencjalu, po osiagnieciu którego nastepuje wzbudzenie - generatora akustyczne¬ go B i wzmocnienie sygnalu elektrycznego we wzmac¬ niaczu C, który steruje miniaturowy glosnik Gl. Sygnal akustyczny z glosnika Gl. ostrzega o przekroczeniu 35 wartosci nastawionej dawki promieniowania jonizuja¬ cego. 40 PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Kieszonkowy sygnalizator przekroczenia dawki promieniowania jonizujacego zawierajacy komore jo¬ nizacyjna z kondensatorem polaczona z generatorem akustycznym na tranzystorze polowym, do którego do¬ laczony jest wzmacniacz z glosnikiem oraz uklad za- silajacc^stabiiizujacy, znamienny rym, ze podloze (P) tranzystora (Ti) generatora akustycznego (B) stanowi elektrode sterujaca i jest podlaczone do obwodu rezo¬ nansowego generatora (B), a uklad (D) stabilizujacy i regulujacy napiecie zawiera wielopozycyjny przelacz¬ nik (W), który w jednej pozycji (Si) zwiera ujemny biegun zródla zasilania do masy, a w drugiej pozycji (52) zwiera dodatni biegun zródla do masy, podlacza¬ jac jednoczesnie bramke (G) tranzystora (Ti) genera¬ tora akustycznego (B) do ukladu (D) stabilizujacego i regulujacego napiecie, ladujac tym samym kondensator (C) komory jonizacyjnej (K), zas w trzeciej pozycji (53) zwiera do masy uklad (D) stabilizujacy napiecie oraz bramke (G) tranzystora (Tl) generatora akustycz¬ nego (B), podlaczajac tym samym generator akustycz¬ ny (B) i wzmacniacz (C) poprzez rezystor (R3) do zródla zasilania.

2. Kieszonkowy sygnalizator wedlug zastrz. 1, zna- 65 mienny rym, ze komora jonizacyjna (K) wykonana jest 60 -:\ •67037 w ksztalcie prostopadloscianu, kitórego jeden bok jeist zaokraglany, a wnetrze tej komory jest podzielone do okolo % jej wysokosci i w utworzonych w niej wne¬ kach umieszczona jest elektroda zbiorcza (1), wygieta w ksztalt rynienki, przy czym odleglosci jej od scian (2) komory (K) sa jednakowe.

3. Kieszonkowy sygnalizator wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze jeden z zacisków przelacznika (W) jest umieszczony na izolatorze (3) i stanowi wspólne po¬ laczenie kondensatora (Cl), bramki (G) tranzystora (Tl) generatora akustycznego oraz elektrody zbiorczej (1) komory jonizacyjnej (K). L M-P1^- r ?=U _—— -f—i \ Si Si fcU V- t ^ to ¦1 Ti v '&% K ° + L _1JV_ . O _l f/j. / Figi Fig.3 PL PL