PL66802B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.XII.1972 66802 KI. 7c,51/16 MKP B21d 51/16 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stefan Mróz, Stanislaw Kaszczyszyn Wlasciciel patentu: Uniwersytet Wroclawski, Wroclaw (Polska) Sposób wykonywania koncentrycznego zespolu metalowych siatek sferycznych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania pojedynczych metalowych siatek sferycznych i laiczenia ich w koncentryczny zespól oraz urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu.Siatki sferyczne uzywane sa jako filtr energii czastek naladowanych i znajduja zastosowanie na przyklad w urzadzeniu do obserwacji dyfrakcji powolnych elektro¬ nów. Technika obserwacji dyfrakcji powolnych elektro¬ nów za pomoica urzadzen, w których elektrony dyfrak¬ cyjne sa oddzielane od elektronów emisji wtótrnej i elek¬ tronów rozproszonych niesprezyscie za posrednictwem koncentrycznego zespolu, znana jest stosunkowo od nie¬ dawna. Dotychczas znany sposób otrzymywania poje¬ dynczych siatek sferycznych polega na umieszczeniu pla¬ skiej siatki w rozbieralnej obudowie i nadaniu jej wy¬ maganego ksztaltu za pomoca tlocznika o ksztalcie sfe¬ rycznym. Po silnym zacisnieciu brzegów siatki pomie¬ dzy fragmentami obudowy i wyjeciu tlocznika w brzeg sjjatki wprasowuje sie w celu utrwalenia jej ksztaltu zioty pierscien. Gotowa siatka powinna na srodku cza- iszy posiadac otwór dla przejscia elektronów wiazki pierwotnej. Otwór ten dotychczas wykonywany jest przy pomocy cienkiego strumienia proszku korundowego, kierowanego na siatke umieszczona w obudowie tlocz¬ nika.Przedstawiony sposób posiada kilka istotnych wad i niedogodnosci. W celu usztywnienia siatki i zapewnie¬ nia mozliwosci pózniejszego jej wygrzewania w urza¬ dzeniach prózniowych wymaga wprasowania w brzeg siatki zlotego pierscienia, co znacznie podraza jej koszt 10 15 20 23 30 wykonania. Zlaczenie siatki z pierscieniem odbywa sie w temperaturze 500°C pod wysokim cisnieniem, co po¬ dobnie jak wykonywanie otworu strumieniem proszku korundowego powoduje, ze proces technologiczny jest trudny, dlugotrwaly i skomplikowany.Celem wynalazku jest otrzymanie sferycznego filtru energii czastek naladowanych, zwlaszcza dla urzadzenia do obserwacji dyfrakcji powolnych elektronów bez ko¬ niecznosci stosowania drogich, trudno dostepnych su¬ rowców i skomplikowanych urzadzen, a zadaniem wy¬ nalazku jest opracowanie niezawodnegoi sposobu i urza¬ dzenia umozliwiajacego osiagniecie tego celu.Istota sposobu wedlug wynalazku obok znanych czyn¬ nosci umieszczenia plaskiej siatki w rozbieralnej for¬ mie i wytloczenia jej za pomoca tlocznika o sferycznym ksztalcie polega na tym, ze obrzeze pozostalej w formie siatki zgrzewa sie elektrycznie z niklowym pierscieniem, zaznacza na wytloczonej siatce srodek czaszy, usuwa tlocznik i wklada do siatki wykonana z cienkiej folii metalowej miseczke o ksztalcie tlocznika, a do niej od¬ lana z miekkiego metalu, kopie tlocznika, po czym do srodka czaszy przyklada sie stozkowe prowadzenie noza cylindrycznego, dociska nóz do powierzchni czaszy, usu¬ wa prowadzenie ii wybija otwór o wymaganej srednicy, a nastepnie brzegi poszczególnych siatek o wymaganych promieniach krzywizny wprowadza sie w szczeliny kas¬ kadowo umieszczonych wycinków pierscieni o pozada¬ nym regulowanym rozstawie zapewniajacym koncen¬ tryczne usytuowanie siatek i laczy siatki ze soba w kon¬ centryczny zespól za pomoca laczników izolujacych. 6680266802 Szczególna zaleta wymienionego sposobu jest jego prostota. Urzadzenie do stosowania tego sposobu skla¬ da sie z przyrzadu do tloczenia pojedynczych siatek sferycznych i wykonywania w nich otworu oraz z przy¬ rzadu do laczenia pojedynczych siatek w koncentryczny zespól.Istota urzadzenia w postaci przyrzadu do tloczenia pojedynczych siatek sferycznych polega na zastosowaniu formy, w której pomiedzy jej górna a dolna czescia umieszczony jest pierscien miedziany stanowiacy jedna z elektrod przy zgrzewaniu siatki z pierscieniem niklo¬ wym, obrzeze .pierscienia miedzianego jest wyprofilowa¬ ne na ksztalt tlocznika, na czaszy tlocznika zas zazna¬ czony jest punkt srodkowy, a ido wycinania otworów na siatce przyrzad zaopatrzony jest w cylindryczny nóz, wewnatrz którego umieszczona jest nuchoma prowad¬ nica.Istota przyrzadu do laczenia siatek w koncentryczny zespól polega na zastosowaniu podstawy, na której srod¬ ku zamocowany jest trzpien o srednicy przystosowanej do srednicy otworu w czaszy siatki, a po promieniu pod jednakowym katem wykonane sa wyciecia, w których umieszczone sa obrotowo sruby, na gwintowanej czesci których przesuwnie zamocowane sa kaskadowo wycinki pierscieni zaopatrzone w szczeliny do pomieszczenia obrzezy siatek.Urzadzenie wedlug wynalazku odznacza sie prosta i latwa do wykonania konstrukcja. Przyrzad do koncen¬ trycznego montazu siatek sferycznych nadaje sie zarów¬ no do montazu siatek z otworami jak i bez otworów oraz siatek o róznych promieniach krzywizny.W celu lepszego przedstawienia sposobu wedlug wy¬ nalazku najpierw opisane zostanie urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu.Urzadzenie to uwidocznione jest na zalaczonych ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia przyrzad do tlor czenia pojedynczych siatek przed wykonaniem w nich otworów — w przekroju podluznym, fig. 2 — przyrzad jak na fig. 1 w polozeniu czesci przygotowanych do wy¬ cinania otworu w siatce — w przekroju podluznym, fig. 3 — przyrzad do laczenia siatek w koncentryczny zespól w przekroju pionowym i fig. 4 — przyrzad jak na fig. 3 — w przekroju poziomym.Przyrzad ido tloczenia pojedynczych siatek sferycz¬ nych stanowi rozbieralna forma, skladajaca sie z górnej czesci 1 i dolnej czesci 2, pomiedzy którymi umieszczo¬ ny jest pierscien miedziany 3 stanowiacy jedna z elek¬ trod przy zgrzewaniu punktowym siatki 4. Obrzeze mie¬ dzianego pierscienia 3 jest wyprofilowane na ksztalt tlocznika 5 o zarysie sferycznym. Na czaszy tlocznika 5 zaznaczony jest punkt srodkowy 6.Do wycinania otworów w czaszy wyprofilowanej siatki 4 przyrzad zaopatrzony jest w kopie 7 tlocznika wykonana z miekkiego metalu, miseczke 8 z folii mie¬ dzianej o ksztalcie identycznym z ksztaltem sferycznym siatki 4 oraz w cylindryczny nóz 9, wewnatrz którego umieszczona jest ruchoma prowadnica 10.Przyrzad do laczenia siatek w koncentryczny zespól ma podstawe 11, na srodku której zamocowany jest trzpien 12 o srednicy przystosowanej do srednicy otwo¬ ru w siatce 4 a po promieniu pod jednakowym katem wykonane sa wyciecia 13, w których obrotowo umiesz¬ czone sa sruby 14. Na gwintowanej czesci srub 14 przesuwnie zamocowane sa usytuowane kaskadowo wy¬ cinki pierscieni 15 zaopatrzone w szczeliny 16 do po¬ mieszczenia obrzezy siatek 4.Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku, plaska siat¬ ke metalowa 4 umieszcza sie pomiedzy górna czescia 1 5 a dolna czescia 2 rozbieralnej formy nakladajac ja na pierscien miedziany 3 i czesci te dociska do siebie nie¬ zbyt mocno. Do górnej czesci 1 formy wprowadza sie tlocznik 5 o wymaganym ksztalcie (sferycznym i przy pomocy prasy wciska go w glab formy nadajac siatce 4 10 ksztalt sferyczny. Nastepnie obydwie czesci formy do¬ ciska sie silnie unieruchamiajac pomiedzy nimi wytlo¬ czona siatke 4. Tlocznik 5 usuwa sie z górnej czesci 1 formy i wprowadza do niej pierscien niklowy o jsred- nicy równej wymaganej srednicy siatki. Ponownie wpro- 15 wadza sie tlocznik 5 i profiluje nim pierscien niklowy zgodnie z ksztaltem obrzeza siatki 4 oraz zaznacza na siatce 4 srodek czaszy wykorzystujac oznaczenie srodko¬ wego punktu 6 na tloczniku 5. Po tych czynnosciach tlocznik 5 usuwa sie i za pomoca gietkiej elektrody 20 zgrzewa w wielu miejscach pierscien niklowy z obize- zem siatki 4, przy czym druga elektroda jest znajduja¬ cy sie pod siatka 4 pierscien miedziany 3.W celu wykonania okraglego otworu w srodku czaszy siatki 4 wklada sie do niej miseczke 8 wykonana z oien- 25 kiej folii miedzianej o ksztalcie identycznym z ksztal¬ tem sferycznym siatki 4. Miedziana miseczka 8 zapo¬ biega wgniataniu sie brzegów siatki w olowiana ko¬ pie 7 tlocznika 5 przy wycinaniu otworu w siatce. Mi¬ seczke 8 przyciska sie do siatki 4 kopia 7 tlocznika wy- 30 konana z olowiu. Nastepnie od przeciwleglej strony siatki 4 do zaznaczonego uprzednio srodka jej czaszy przyklada isie stozkowe prowadzenie 10 noza cylindrycz¬ nego 9, dociska nóz 9 do siatki 4, usuwa prowadnice 10 ii uderzajac w nóz 9 wycina sie w siatce 4 zadany otwór. 35 Po wykonaniu otworu wyjmuje sie z formy olowiana kopie 7 tlocznika i miedziana miseczke 8, rozlacza cze¬ sci 1, 2 formy i wyjmuje gotowa siatke. Wymienione czynnosci nalezy powtórzyc w innych formach w celu otrzymania siatek o innych wymaganych promieniach 40 krzywizny.Po wykonaniu pojedynczych siatek 4 o odpowiednich promieniach krzywizny laczy sie je w koncentryczny ze¬ spól za pomoca przyrzadu (fig. 3), w którego szczeliny 16 wprowadza sie kolejno siatki 4 o srednicach od naj- 45 mniejszej do .najwiekszej. Nastepnie za pomoca srub 14 przesuwa sie wycinki pierscieni 15 az do zetkniecia sie ich z obrzezem siatek 4. W tym polozeniu siatki usta¬ wione sa wzgledem siebie koncentrycznie. Siatki 4 laczy sie w zespól za pomoca laczników izolujacych wykona- 50 nych z dwóch wygietych odcinków drutu molibdenowe¬ go wtopionych rozlacznie w perelke ze szkla molibde¬ nowego. Trzy laczniki tego rodzaju zapewniaja wystar¬ czajaca sztywnosc polaczenia kazdych dwóch siatek 4 w zespole. Po dokonaniu polaczen cofa sie za pomoca 55 srub 14 wycinki pierscieni 15, odwraca przyrzad i pro¬ wadzac siatki 4 wzdluz trzpienia 12 zdejmuje gotowy koncentryczny zespól siatek 4 z przyrzadu. 60 PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonywania koncentrycznego zespolu metalowych siatek sferycznych, polegajacy na umiesz¬ czeniu plaskiej siatki w rozbieralnej formie i wytlocze- 65 nia jej za pomoca tlocznika o sferycznym ksztalcie, zna-66802 mienny tym, ze obrzeze pozostalej w formie siatki zgrzewa sie za pomoca elektrody z niklowym pierscie- niem, zaznacza na wytloczonej siatce srodek czaszy, usuwa tlocznik i wklada do siatki wykonana z cien¬ kiej folii metalowej miseczke o ksztalcie tlocznika, a do niej odlana z miekkiego metalu kopie tlocznika, po czym do srodka czaszy przyklada sie stozkowe prowa¬ dzenie nozy cylindrycznego, dociska nóz do powierzch¬ ni czaszy, usuwa prowadzenie i wybija otwór o wyma¬ ganej srednicy, a nastepnie brzegi poszczególnych sia¬ tek o wymaganych promieniach krzywizny o srednicach od najmniejszej do najwiekszej wprowadza sie kolejno w szczeliny roizsuwalnych kaskadowo umieszczonych wycinków pierscieni nadajac im rozstaw zapewniajacy koncentryczne usytuowanie siatek po iczym laczy sie siatki ze soba w koncentryczny zespól za pomoca lacz¬ ników izolujacych.

2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, skladajace sie z przyrzadu do tloczenia poje¬ dynczych siatek sferycznych i wykonywania w nich otworów oraz z przyrzadu do laczenia siatek w koncen- 10 15 20 tryczny zespól, znamienne tym, ze miedzy gonia cze¬ scia (1) a dolna czescia (2) formy przyrzadu do tlocze¬ nia siatek umieszczony jest pierscien miedziany (3) sta¬ nowiacy jedna z elektrod .przy zgrzewaniu siatki (4), przy czym obrzeze pierscienia (3) jest wyprofilowane na ksztalt tlocznika (5), na czaszy tlocznika (5) zas zazna¬ czony jest punkt srodkowy (6), a do wycinania otworów w czaszy siatki (4) przyrzad zaopatrzony jest w kopie (7) tlocznika z miekkiego metalu i miseczke (8) stano¬ wiaca podkladke siatki (4) oraz w cylindryczny nóz (9), wewnatrz którego umieszczona jest ruchoma prowad¬ nica (10).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze przyrzad do laczenia siatek w koncentryczny zespól ma podstawe (11), na srodku której zamocowany jest trzpien (12), a po promieniu pod jednakowym katem wykona¬ ne sa wyciecia (13), w których obrotowo umieszczone sa sruby (14) na gwintowanej czesci których przesuwnie zamocowane sa usytuowane kaskadowo wycinki pierscie¬ ni (15) zaopatrzone w szczeliny (16) do pomieszczenia obrzezy siatek (4). Figi :^0^$mm m^sKI. 7c,51/16 66802 MKP B21d 51/16 Fig.3 11 14 15 Rg.4 WDA-l. Zam. 4586, naklad 200 egz. Cena zl 10,— PL PL