Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.111.1973 66718 KI. 5c,23/00 MKP E21d 23/00 i : , l- : I U5ISD Patentowego Pclsfclej lzeHYpo^!u«| Lfej Twórca wynalazku: Czeslaw Belec Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Uklad hydraulicznego sterowania zmechanizowanej obudowy górniczej Przedmiotem wynalazku jest uklad hydrauliczne¬ go sterowania zmechanizowanej obudowy górni¬ czej, Wspólpracujacej z maszyna urabiajaca przy scianowym systemie -urabiania pokladów kopalin uzytecznych, zwlaszcza rud zelaza.Znane uklady hydraulicznego sterowania, w któ¬ rych istotnym elementem rozrzadczym sa rozdzie¬ lcze dla rozdzialu cieczy obiegowej ukladu hydra¬ ulicznego pomiedzy urzadzeniem zasilajacym, a odbiornikiem cieczy, do wykonania zamknietego cytolu pracy, przy zalozeniu pelnej automatyzacji sterowania, wymagaja zastosowania odrebnych urzadzen elektrycznych, czy elektronicznych do wywolywania impulsów sterujacych przesuwaniem zaworów rozdzielacza i obiegiem cieczy ukladu hydraulicznego.Przekazywanie natomiast impuOsów wyjsciowych dla wymienionych urzadzen sterujacych, bedacych sygnalem do rozpoczecia cyklu pracy nastepuje badz mechanicznie, co naturalnie wyklucza, a przy¬ najmniej ogranicza automatyzacje, badz tez, co ma miejsce w najbardziej zautomatyzowanych syste¬ mach urabiania ze zmechanizowana obudowa gór¬ nicza za pomoca izotopów promieniotwórczych, umieszczonych w maszynie urabiajacej i dzialaja- <;ych na odpowiednie przyrzady odbiorcze ukladu sterowniczego w obudowie górniczej. Te z kolei przekazuja impulsy rozruchowe na zawory rozdzie¬ lacza i powoduja uruchomienie i dzialanie ukladu hydraulicznego. 10 15 20 25 Tego rodzaju aparatura, charakteryzujaca sie normalnie duzymi gabarytami, jest bardzo skompli¬ kowana i niewygodna w stosowaniu w kopalniach irud zelaza, gdzie wystepuja zwykle niskie poklady o trudnych warunkch górniczo-geologicznych, a przede wszystkim odznaczajacych sie wysokim stop¬ niem zawilgocenia. Toniewatpliwie ujemnie wplywa na sprawnosc urzadzen sterujacych, zwlaszcza apa¬ ratury elektronowej, która na skutek tych warun¬ ków ulegac moze róznym uszkodzeniom, niejedno¬ krotnie moze nawet drobnym, niemniej jednak po¬ wodujacych zaburzenia w caiyim ukladzie stero- wainia, na skutek których wystepuja zaklócenia i nieprawidlowy przebieg cyklu pracy urzadaen górniczych. Przy stosowaniu mechanicznego wzbu¬ dzania elektrycznych urzadzen sterujacych moga zaistniec wypadki przypadkowego i niepozadanego uroichomienia ukladu sterowania. Poza tym stoso¬ wanie w ukladach zautomatyzowanego sterowania izotopów promieniotwórczych w kopalnictwie jest niebezpieczne dla zdrowia zalogi.Celem wynalazku jest uproszczenie ukladu auto¬ matycznego sterowania i zastapienie skomplikowa¬ nych i niejednokrotnie w warunkach pracy kopal¬ nictwa rud zawodnych urzadzen elektrycznych, czy elektronicznych, przez urzadzenia bardziej proste ipod wzgledem rozwiazania konstrukcyjnego, a zara¬ zem bardziej pewne i wzbudzane do wykonania cyklu pracy bardziej prostszymi srodkami, a przede wszystkim pozwalajacymi na wykluczenie izotopów 66 7183 promieniotwórczych, przy zachowaniu pelnej auto¬ matyzacji sterowania.Rozwiazanie powyzszego zagadnienia nastepuje przez zastosowanie w ukladzie hydraulicznego ste¬ rowania zmechanizowanej obudowy górniczej, któ¬ rego istotnym elementem sa znane pod wzgledem rozwiazania konstrukcyjnego rozdzielacze suwako¬ we do rozdzialu cieczy obiegowej, elementu zwa¬ nego w dalszym ciagu opisu wzbudnikiem pneu- monicznym, który sluzy do przekazywania impul¬ sów poczatkowych na suwaki rozdzielacza. Suwaki rozdzielacza sa umocowane na wspólnej osi, ze wzbudnikiem pneumonicznyim, przy czym jeden z suwaków, zwany w dalszyan ciagu opisu po- wrotnikiem jest osadzony na tej osi suwliwie, po¬ zostale zas suwaki — na stale.Sekcja Obudowy górniczej zlozona z dwóch czlo¬ nów — wysuwnego i dosuwnego, wyposazona jest w dwa znane rozdzielacze suwakowe. Jeden z roz¬ dzielaczy zainstalowany jest na czlonie wysuwnym, a drugi na czlonie dosuwnym tej samej sekcji obudowy, przy czyim wzbudnik pneumoniiczny jest zainstalowany w rozdzielaczu czlonu wysuwnego.Wzbudnik pneumoniczny jest wyposazony w ekran, który pod dzialaniem strumienia powietrza wyply¬ wajacego z dowolnego zródla zainstalowanego na przesuwajacej sie obok obudowy górniczej maszy¬ nie urabiajacej, naprzyklad z wentylatora silnika przesuwa sie do tylu, a wraz z nim i osadzone ma wspólnej osi suwaki rozdzielacza, powodujac odpowiedni przeplyw cieczy obiegowej w sterowa¬ nej rozdzielaczem instalacji.Wynalazek zatem przez wyeliminowanie dotych¬ czas stosowanych w ukladach hydraulicznego ste¬ rowania dodatkowych urzadzen wzbudzajacych, me¬ chanicznych, elektromagnetycznych, elektronicznych czy izotopowych stanowi znaczne uproszczenie ukla¬ dów hydraulicznego sterowania i pozwala na wpro¬ wadzenie pelnej automatyzacji przy zmechanizo¬ wanej obudowie górniczej, zwlaszcza w kopalnic¬ twie rud zelaza, przy zapewnieniu i polepszeniiu warunków bezpieczenstwa i higieny pracy, równiez na zwiekszenie pewnosci pracy przez wyelimino¬ wanie skomplikowanych urzadzen, zawodzacych w warunkach pracy kopaln rud zelaza. Przedmiot wynalazku moze znalezc zastosowanie takze i w in¬ nych urzadzeniach o sterowaniu hydraulicznym.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, przedstawiajacym przekrój osiowy rozdzielacza su¬ wakowego w czlonie wysuwnym sekcji obudowy górniczej— przy czym fig. 1 — przedstawia rozdzie¬ lacz ze wzbudnMem pneumonicznym z ukladem suwaków w polozeniu wyjsciowym, fig. 2 — roz¬ dzielacz z ukladem suwaków przy opuszczaniu stojaków i wysuwaniu czlonu obudowy do przodu, fig. 3 — rozdzielacz z ukladem suwaków w poloze¬ niu umozliwiajacym rozpieranie stojaków po prze¬ sunieciu czlonu obudowy.Zgodnie z przedstawionym rysunkiem w korpu¬ sie 1 rozdzielacza suwakowego sa umieszczone — wzbudnik pneumoniczny 2 w postaci ekranu, zespól suwaków 3, 4, 5 osadzonych na wspólnej osi 6, z których suwak 3 osadzony suwliwie stanowi po- wrotnik. Os rozdzielacza 6, zakonczona jest zde¬ rzakiem 7. Do regulowania i zamykania przeplywu 1718 4 cieczy obiegowej rozdzielacz ma otwory 8, 9, 10, 11, 12, do których sa podlaczone przewody 13, 14, 15; 16, 17 ukladu hydraulicznego sekcji obudowy.Na przewodzie 17, .powrotnym, jest zainstalowany 5 zawór zwrotny 18. Odgalezienie przewodu 17 sta¬ nowi drugi przewód 19, doprowadzajacy ciecz obie¬ gowa do rozdzielacza czlonu dosuwnego 21 sekcji obudowy, po zakonczonym cyklu pracy czlonu wy¬ suwnego 20. Konstrukcja rozdzielacza w czlonie io dosuwnym 21 jest identyczna, z tym, ze nie posiada wzbudnika pneumonicznego 2, a wzbudzanie odby¬ wa sie pod wplywem cieczy obiegowej, wyplywa¬ jacej z przewodu 19, laczacego oba rozdzielacze. iPnzy mijaniu sie maszyny urabiajacej z dana 15 sekcja obudowy górniczej strumien powietrza, wy¬ plywajacy ze zródla zainstalowanego w maszynie urabiajacej, wspólpracujacej z obudowa górnicza uderza w ekran wzbudnika pneumonicznego 2, po¬ wodujac jego przesuniecie sie, a wraz z nim calego 20 ukladu suwaków 4, 5 rozdzielacza za wyjatkiem suwaka 3 powrotnika, który pozostaje w dotych¬ czasowym polozeniu, co powoduje otwarcie otwo¬ rów przeplywowych 8, 9, 10. Wplywajaca przez otwór 8 ciecz obiegowa utrzymuje suwak 4 w po- 25 lozeniu pokazanym na fig. 2, a równoczesnie prze¬ plywajac przez otwory 9, 10, a nastepnie przewód 15 powoduje opuszczanie stropnicy oraz przesuwa¬ nie czlonu wysuwnego 20.W koncowej fazie przesuwania czlon wysuwny 30 20 naciska na zderzak 7, co powoduje przesuniecie ukladu suwakowego rozdzielacza w polozenie po¬ kazane na fig. 3. Nastepuje zamkniecie otworu 10. a otwarcie otworu 11, a przeplywajaca przez otwo¬ ry 9 i 11 i przewód 16 ciecz obiegowa, rozpoczyna 35 nastepny cykl pracy — rozpieranie stojaków i pod¬ noszenie stropnicy. Po rozparciu stojaków i pod¬ parciu stropu z zadanym naciskiem, regulowanym zaworem 18 ciecz przeplywa przez przewód 17 i zawór zwrotny 18 w otwór 12, przesuwajac po- 40 wrotnik 3, który z kolei przesuwa uklad suwakowy do polozenia poczatkowego pokazanego na fig. 1.Równoczesnie ciecz obiegowa przeplywa przewo¬ dem 19 do rozdzielacza suwakowego sekcji do- suwnej, gdzie przesuwa uklad suwaków analogicz- 45 nie, jak sie to dzieje przy uderzeniu powietrza na wzbudnik pneumoniczny 2. Nastepuje teraz stero¬ wanie praca czlonu dosuwnego. Po dosunieciu czlonu dosuwnego i rozparciu stojaków cykl pracy sekcji obudowy zostaje zamkniety. 50 PL PL PL