PL66367B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1972 66367 KI. 21e,13/24 MKP GOlr 13/24 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Marian Kloza, Ryszard Czoch, Stefan Indyka Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Uklad elektronicznego przemiatania pradu elektromagnesu i Przedmiotem wynalazku jest uklad elektronicz¬ nego przemiatania pradu elektromagnesu, majacy zastosowanie w spektrometrach do badania elek¬ tronowego rezonansu paramagnetycznego, w spek¬ trometrach masowych, wobuloskopach jak równiez w urzadzeniach, w których istnieje potrzeba auto¬ matycznej zmiany napiecia.Dotychczas znane uklady do elektronicznego przemiatania pradu skladajace sie z operacyjnego wzmacniacza, kondensatora, rezystora, zwieraja¬ cego ukladu i porównywujacego ukladu pozwalaja jedynie na liniowa zmiane pradu elektromagnesu bez mozliwosci niezaleznego ustalania ekstremal¬ nych wartosci. W spektroskopii masowej liniowa charakterystyka przemiatania pradu utrudnia a niekiedy calkowicie uniemozliwia okreslenie liczb masowych.Stosowanie liniowego odchylania plamki kine¬ skopu w wobuloskopach wydluza czas niezbedny do zdjecia charakterystyk czestotliwosciowych ba¬ danego obiektu. Zasadnicza niedogodnoscia tech¬ niczna dotychczas znanych ukladów do elektronicz¬ nego przemiatania pradu jest to, ze nie pozwalaja na automatyczne przemiatania pradu elektromag¬ nesu o zaleznosci czasowej dowolnie ksztaltowa¬ nej, na przeklad liniowej, kwadratowej, pierwiast¬ kowej, logarytmicznej itip., oraz uniemozliwiaja niezalezne od siebie ustalanie wartosci ekstremal¬ nych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedo¬ godnosci dotychczas znanych ukladów . elektronicz- 15 20 25 30 nego przemiatania pradu, zas zadaniem wynalaz¬ ku jest opracowanie ukladu umozliwiajacego osiag¬ niecie tego celu.Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze do wyjscia operacyjnego wzmacniacza podlaczono nie¬ liniowy uklad ksztaltujacy, którego wyjscie jest polaczone z jednym wejsciem porównywujacego ukladu, natomiast drugie wejscie porównywuja¬ cego ukladu jest polaczone z suwakiem jednego potencjometrycznego dzielnika, którego wejscie po¬ przez przechwytujaca diode jest polaczone z wyjs¬ ciem operacyjnego wzmacniacza oraz z suwakiem drugiego potencjometrycznego dzielnika, którego wejscie podlaczone jest do zródla napiecia zasila¬ jacego U0.Zasadnicza korzysc techniczna wynikajaca ze stosowania ukladu elektronicznego przemiatania wedlug wynalazku to mozliwosc automatycznego przemiatania pradu lub napiecia wedlug dowol¬ nych charakterystyk czasowych, na przyklad linio¬ wej, kwadratowej, pierwiastkowej, logarytmicz¬ nej itp., oraz mozliwosc niezaleznego od siebie ustalania wartosci ekstremalnych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przed¬ stawia uproszczony schemat ideowy ukladu.Przyklad. Wyjscie operacyjnego wzmacnia¬ cza 1 pradu stalego jest polaczone z jego wejsciem kondensatorem 2. Wejscie operacyjnego wzmac¬ niacza 1 poprzez rezystor 3 jest polaczone z do¬ datnim biegunem zasilajacego napiecia U0, a po- 6636766367 przez reczny przelacznik 4 lub zwierajacy uklad 5 i rezystor 6 z ujemnym biegunem zasilajacego napiecia U0. Wyjscie operacyjnego wzmacnicza 1 jest polaczone z wejsciem nieliniowego ukladu 7 ksztaltujacego, którego wyjscie jest polaczone z jednym z wejsc porównywujacych ukladu 8. Drugie wejscie porównywujacego ukladu 8 jest polaczone z suwakiem potencjometrycznego dzielnika 9 na¬ piecia, którego wejscie poprzez przechwytujaca diode 10 jest polaczone z wyjsciem operacyjnego wzmacniacza 1 oraz z suwakiem potencjoimetrycz- nego dzielnika 11 napiecia, którego wejscie jest podlaczone do zródla zasilajacego napiecia U0.Dzialanie ukladu elektronicznego przemiatania wedlug wynalazku jest nastepujace. Uklad elek¬ tronicznego przemiatania rozpoczyna dzialanie po rozwarciu wejscia operacyjnego wzmacniacza 1 recznym przelacznikiem 4. Wtedy rozpoczyna sie ladowanie kondensatora 2 poprzez rezystor 3, przy czym ladowanie kondensatora 2 jest kontrolowa¬ ne przez operacyjny wzmacniacz 1. Na wyjsciu operacyjnego wzmacniacza 1 pojawia sie liniowo malejace napiecie, które jest formowane przez nieliniowy uklad 7 ksztaltujacy, który zaleznie od wymaganej charakterystyki przemiatania moze byc ukladem pierwiastkujacym, kwadratujacym, lub logarytmujacym itp.Napiecie wyjsciowe z nieliniowego ukladu 7 ksztaltujacego stanowi napiecie sterujace czlon wykonawczy regulowanego zródla pradu zasilaja¬ cego, np. uzwojenie elektromagnesu lub cewki do- chylajace kineskopu w wobuloskopie. Pieriodycz- ne przemiatanie umozliwia ufclad kluczujacy zlo¬ zony z porównywujacego ukladu 8 i zawierajacego ukladu 5. Zmienne w czasie napiecia z nielinio¬ wego ukladu 7 ksztaltujacego jest porównywane w Dorównywujacym ukladzie 8 z napieciem sta¬ lym z potencjometrycznego dzielnika 9 ustalaja¬ cym wartosc dolna napiecia Ud. W chwili zrówna¬ nia sie tych napiec porównywujacy uklad 8 ge¬ neruje impuls powodujacy chwilowe zwarcie wejs¬ cia operacyjnego wzmacniacza 1 przez zwierajacy uklad 5. W tym momencie nastepuje przerwanie przemiatania na wartosci napiecia Ud ustalanej potencjometrycznym dzielnikiem 9 a kondensator 15 20 30 35 2 rozladowuje sie przez rezystor 6. Powoduje to wzrastanie napiecia na wyjsciu nielniowego ukla¬ du 7 ksztaltujacego do wartosci Ug, przy której przechwytujaca dioda 10 zaczyna przewodzic nie pozwalajac na dalszy wzrost napiecia.Z chwila gdy zwierajacy uklad 5 przestaje zwie¬ rac zaczyna sie nowy okres przemiatania. Czas powrotu napiecia reguluje wartosc rezystora 6, natomiast czas przemiatania reguluje wartosc re¬ zystora 3. Okresowa prace ukladu przerywa sie w dowolnym momencie cyklu unieruchamiajac uklad automatycznego przemiatania recznym prze¬ lacznikiem 4. Napiecie wyjsciowe ustala sie wte¬ dy na wartosci Ug. Górna wartosc napiecia Ug, od której zaczyna sie przemiatanie ustala sie po¬ tencjometrycznym dzielnikiem 11. Potencjome- tryczny dzielnik 9 ustalajacy dolna wartosc na¬ piecie Ud, na której konczy sie przemiaftanlie, dzieli sie napiecie Ug. Dzieki temu napieciu Ud jest zawsze niewieksze od napiecia Ug. Ustalenia wartosci Ug i Ud najkorzystniej dokonuje sie w czasie gdy uklad elektronicznego przemiatania jest unieru¬ chomiony -recznym przelacznikiem 4. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad elektronicznego przemiatania pradu elek¬ tromagnesu skladajacy sie z operacyjnego wzmac- wzmacniacza, kondensatora, rezystora, zwierajace¬ go uklad i porównywujacego ukladu, znamienny tym, ze jest wyposazony w nieliniowy uklad (7) ksztaltujacy, przechwytujaca diode (10) oraz po- tencjometryczne dzielniki (9) i (11), przy czym wejscie nieliniowego ukladu (7) ksztaltujacego podlaczone jest do wyjscia operacyjnego wzmac¬ niacza, kondensatora, rezystora, zwierajacego ukladu i porównywujacego ukladu, znamienny porównywujacego * ukladu (8), natomiast drugie wejscie porównywujacego ukladu (8) jest polaczo¬ ne z suwakiem potencjometrycznego dzielnika (9) napiecia, którego wejscie poprzez przechwytujaca diode (10) jest polaczone z wyjsciem operacyjnego wzmacniacza (1) oraz z suwakiem potencjome¬ trycznego dzielnika (11) napiecia, którego wejscie podlaczone jest do zródla zasilajacego napiecia UD. PZG w Pab., zam. 1378-72, nakl. 200+20 egz. Cena zl 10,— PL PL