Przedmiotem wynalazku sa sanie mo¬ torowe, w których z rama glówna polaczo¬ ne sa wahajace sie ramy nosne, oparte na narzadach pednych. Wynalazek polega glównie na tern, ze narzady pedne posiada¬ ja ksztalt stozkowych bebnów o przekroju podluznym, odpowiadajacym ksztaltowi plóz do san.Sanie motorowe spoczywaja wiec na znacznej przestrzeni powierzchni sniego¬ wej, zapadaja sie bardzo malo nawet w "miekkim sniegu, a przytem moga sie z latwoscia i bez wstrzasnien dostosowywac do nierównosci terenu oraz umozliwiaja bez zadnych trudnosci jazde po powierzch¬ niach lodowych i po bagnistym gruncie.Rozwijaja one wielka sile pociagowa i wielka szybkosc, mozna wiec ich uzywac zarówno jako traktorów o znacznej sile, jak i jako szybkich wehikulów do podró¬ zy.Na rysunkach uwidoczniony jest przy¬ klad wykonania wehikulu wedlug wynalaz¬ ku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia wi¬ dok boczny, fig. 2 — rzut poziomy, fig. 3— widok ztylu, fig. 4—przekrój wzdluz linji 4—4 na fig. 2, fig. 5 przedstawia w per¬ spektywie rame wehikulu, fig. 6—przekrój podluzny bebna pednego, fig. 7 i 8— szczególy ramy nosnej, fig. 9—czesciowy widok boczny urzadzenia do kierowania.Fig. 10 i 11 przedstawiaja schematycznie wehikul w róznych polozeniach, jakie on zajmuje, pokonywujac nierównosci terenu, fig. 12—czesciowy przekrój bebna pednego, a fig. 13 i 14—szczególy narzadów wspor- nych i nosnych dla walów bebnów pednych.Karoserja B wehikulu osadzona jestna ramie F, wykonanej podobnie jak u in¬ nych samochodów,, w która wbudowany jest takze motor M, przekladnia zmiano¬ wa G i sprzeglo C, oraz dzwignie sterowe L. Do ramy F przytwierdzona jest zapomo- ca katówek / (fig. 5) belka poprzeczna 2, której konce sa odgiete, a która znów po¬ laczona jest katówkami 5 z belka podluzna 4. U konców ramy F umieszczone sa ra¬ miona 6 i 8, przytrzymujace prowadnice 7 i 9 lozysk slizgowych dla walów bebnów napednych. Wodzidla 7 i 9 sa utrzymywa¬ ne w odpowiedniem wzajemnem oddaleniu poprzeczkami 10 i 11, które polaczone sa z belka podluzna 4. U przedniej czesci ra¬ my F znajduje sie jarzmowa czesc 10a, sluzaca jako oparcie dla belki 4 i dla silni¬ ka, Wahliwe ramy nosne T leza po obu stronach ramy Wehikulu F i utworzone sa z ksztaltowego zelaza 12 o odgietych kon¬ cach; listwy jarzmowe 15 polaczone sa z rama T zapomoca wieszaków 16 w punk¬ tach przegubowych 16a, 16b i 16c. Do kazdej z listew 15 przymocowane sa lo¬ zyska 17 walu 18, na którym osadzo¬ ne sa bebny pedne. Waly 18 osadzo¬ ne sa nietylko w lozyskach 17, lecz takze w lozyskach 19 i 20, umieszczonych w od¬ gietych koncach belek profilowych 12.Zewnetrzny koniec kazdej listwy 15 wyko¬ nany jest jako lozysko czopowe 21 i obej¬ muje czop 22, przytwierdzony zapomoca czesci lubkowych23 do odgietego konca 3 poprzecznej belki 2. Wewnetrzne konce li¬ stew 15 wykonane sa równiez jako lozyska czopowe 24 i obejmuja czop 25 (fig. 4, 8 i 9), przechodzacy przez belke podluzna 4 i utrzymywany w swem polozeniu przez plyty 26 i nakretki 27.Jako dodatkowe urzadzenie usztywnia¬ jace znajduja sie na listwach 15 ramiona 140% których konce 141 opieraja sie na plytach 142, przytwierdzonych do belki podluznej 4 i opatrzonych listwami katowe- • mi 143. Podgjete do góry konca 144 (fig* 8) listew katowych 143 zachodza ponad konce 141 ramion 140 tak, ze listwy 15 mo¬ ga sie wprawdzie obracac okolo sworzni 25% nie moga sie jednak ustawic skosnie wzgle¬ dem belki podluznej 4.Konce walów 78 bebnów pednych ulo¬ zenie sa w pochwach prowadniczych 29 « (fig. 13 i 14), które moga sie przesuwac w wycieciach kulisowych prowadnic 7 i 8.Aby to bylo mozebne, kazda pochwa pro- wadnicza 29 posiada pionowe plaszczyz¬ ny prowadnicze 29a, z których wystaja "czopy 296, wchodzace w czesci przesuwal- ne 29c, przylegajace swemi listwami kra- wedziowemi 29d do listew 9a prowadnic 7 i 9. Listwy krawedziowe 29d czesci przei- suwalnych 29c zapobiegaja przesunieciu si£ walów 18 i zapewniaja w ten sposób takze to, ze i bebny pedne nie moga sie przesuwac w kierunku osiowym.W wykonaniu san silnikowych, uwi- docznionem na rysunku, kazdy narzad pedny sklada sie z dwóch bebnów 35 i 36 o wspólnej osi. Beben przedni 35 kazdego narzadu jest ksztaltu konoidalnego, sred¬ nica zas jego, poczawszy od przekroju 38 (fig. 1) ciagle maleje ku przodowi. Na jed¬ nej czesci powierzchni 37 tych stozków u- mieszczone sa zebra 39, biegnace wzdluz stromo wznoszacej sie linji srubowej, i przeznaczone do zaglebiania sie w sniegu.Zebra te rozciagaja sie na tylnej czesci po¬ wierzchni bebnów 35 tak, ze gladkie przed¬ nie czesci 40 tych bebnów dzialaja na snieg gladzaco i stlaczajaco, przez co po¬ wstaja korzystne warunki dzialania zeber 39. Tylne koncowe czesci bebnów 35 maja ksztalt wypuklych powierzchni przykry- wowych 41.Tylne bebny pedne 36 sa podobnie wykonane, jak opisane poprzednio bebny 35, lecz przednie ich czesci utworzone sa z wypuklych powierzchni przykrywowych 42, a tylne czesci z gladkich powierzchni zgniatajacych 44, podczas gdy zebra ped¬ ne 43 znajduja sie znów pomiedzy te- mi koncowemi powierzchniami bebnów. — 2 —Skok zeber srubowych 39 i 43 jest jednakowy na obu bebnach. Na fig, 5 uwidoczniony jest jeden przedni pedny beben 35 w przekroju podluznym. Beben ten 35 uchwycony jest przy pomocy lozysk 115 i 116, obejmujacych czopy 117 walu 18. Polaczenie scian bebna z lozyskami 115 i 116 dokonane jest za posrednictwem kolnierzy 118. Bebny zas same skladaja sie z jednej lub kilku plyt plaszczowych 120, polaczonych i wzmocnionych pierscieniami usztywniaj acemi 121. Z wypuklemi po¬ wierzchniami przykrywowemi bebna mozna takze zlaczyc osobne plyty 124, wypelnia¬ jace wolna przestrzen pomiedzy krawe¬ dzia sciany i kolnierzem 118.Zebra pedne moga miec ksztalt, uwi¬ doczniony na fig. 6 lub na fig. 12. Wedlug fig. 12 zebra te utworzone sa z zelaza pro¬ filowego, zlozonego z pasa 131, srodnika 132 i glówki 133; glówka 133 wygniata tor w sniegu, który jest szerszy od srodnika 132 tak, ze snieg nie styka sie z zebrami, co jest wazne ze wzgledu na opór poru¬ szania sie bebnów napedowych. Przez za¬ stosowanie opisanego profilu ulatwia sie takze wyginanie zeber wedlug wlasciwej linji srubowej, gdyz jedynie glówka 133 musi biec dokladnie wzdluz tej linji. Glów¬ ka moze nie byc ponadto okragla, lecz mo* glaby miec inny ksztalt dowolny.Na kazdym wale 18 bebna pednego za¬ klinowane jest kolo lancuchowe 50, pola¬ czone lancuchem 59 z drugiem kolem lan- cuchowem 58. Kolo lancuchowe 58 umo¬ cowane jest w ramie 52, która moze sie przesuwac na plytach 51 listwy 15 dzie¬ ki wycieciom nastawczym 54 i trzpieniom 55. Ramy 52 mozna wiec przestawiac ce¬ lem regulowania napiecia lancuchów na¬ pedowych 59. Uskutecznia sie to zapomo- ca srub nastawczych 59a, osadzonych w stojakach 60a. Sruby 59a zabezpieczone sa przy pomocy nakretek 60. Oczywiscie, do regulowania napiecia lancucha 59 mozna- by takze zastosowac i inne urzadzenia niz opisane poprzednio.Aby opór walów w lozyskach byl moz¬ liwie najmniejszy, mozna wszedzie (17a, 17b, 20a, 20b, 20c, 20d fig. 13) zastosowac lozyska kulkowe.W umieszczonej na tylnym koncu ra¬ my glównej F oslonie 61 miesci sie prze¬ kladnia 62, 63, której waly 64, 65 spoczy¬ waja w lozyskach 66 i opatrzone sa sprze¬ glami przegubowemi 67 i 68. W zazebieniu z ta przekladnia 62, 63 znajduje sie kolo posrednie 69, osadzone na wale 70, posia¬ dajacym sprzeglo przegubowe 71. Wal 72 silnika ma równiez sprzeglo przegubowe 73 (fig. 2) i polaczony jest ze sprzeglem 71 walem posrednim 74. Inny wal 75 laczy sprzeglo 67 walka 66 ze sprzeglem przegu¬ bowem 76 i walem 57 kola zebatego 58.W ten sam sposób sprzezone jest kolo ze¬ bate 63 sprzeglem przegubowem 68, wa¬ lem posrednim 77, sprzeglem przegubowem 78 z walem 57 drugiego kola zebatego 58.Na wszystkich walach sa ponadto umie¬ szczone sprzegla wydluzkowe 79 (fig. 2), których zadaniem jest uwzglednianie poja¬ wiajacych sie wydluzen, wzglednie skra- can walów.Nalezy podniesc, ze zastosowanie przekladni róznicowej jest przy tym we¬ hikule niepraktyczne, gdyz przez dzialanie jej mogloby nastapic slizganie sie wehiku¬ lu wbok. Jak widac z poprzedniego opisu i z rysunku, wszystkie czesci mechanizmu pednego sa tak rozmieszczone, ze prze¬ strzen pomiedzy bebnami pozostaje wolna.Do kierowania wehikulem dadza sie za¬ stosowac rózne urzadzenia kierownicze. W opisywanem wykonaniu u przedniego kon¬ ca belki podluznej 4, zgietej w punkcie 80 skosnie ku dolowi, oraz przechodzacej w pozioma czesc koncowa 81, osadzona jest czesc przegubowa 82, z która laczy sie ob¬ racajaca sie dookola trzpienia 64 belka poprzeczna 83, zwiazana ramionami 85 przy pomocy uchwytu wspornikowego 86z belka podluzna 4. Na kazdym koncu bel¬ ki 83 znajduja sie pianowe wydrazenia 87, w których osadzone sa trzpienie 88, o wy¬ konanych w ksztalcie widelek 89 koncach dolnych. Z temi widelkami 89 zlaczono za- pomoca sworzni 91 plozy 90. Trzpienie 88 posiadaja w dalszym ciagu czesci poprzecz¬ ne 92, w których moga sie przesuwac sworz¬ nie 93 i 95, polaczone zapomoca przegubów 94 i 96 z plozami 90 san. Pomiedzy czesci poprzeczne 92 i plozy 90 wlaczone sa sprezyny 97, które otaczaja trzpienie 93 i 95 i przytrzymuja plozy 90 w ich wlasci- wem polozeniu. Dolne czesci 98 plóz 90 nie sa równe, lecz wygiete tak, ze kazda ploza 90 moze sie latwo odchylac okolo swej osi obrotu 88. Bebny pedne, wahajace sie w plaszczyznie pionowej, oraz plozy, wahaja¬ ce sie w tym samym kierunku, zezwalaja bez trudnosci na to, aby wehikul mógl sie dostosowac do kazdej nierównosci terenu i aby to dostosowywanie sie nastepowalo samoczynnie bez zadnej pomocy kierujace¬ go wehikulem. Mechanizm kierowniczy wy¬ konany jest podobnie, jak w samochodzie i sklada sie z kola kierowniczego 101, slu¬ pa 100, oprawy 102 i z dzwigni kierowni¬ czej 103. Dzwignia 103 porusza za po¬ srednictwem drazka 111, dwuramiennej dzwigni 108 i 109, drazków 112 i dzwigni przegubowej 107 ramion kierowniczych 105 na osiach kierowniczych 88. Dzwignia dwuramienna 108, 109 wychyla sie przy obrocie kierownicy ze slupem 100, osadzo¬ nym na ramie glównej wehikulu.Nalezy tu podniesc, ze narzady pedne, t. j. dwa bebny 35, 36, moga sie wychylac okolo poziomej poprzecznej osi i ze te beb¬ ny znajduja sie w znacznem oddaleniu od siebie ze wzgledu na dlugosc wehikulu. Te¬ go rodzaju rozmieszczenie bebnów wraz z urzadzeniem do kierowania powoduje to, ze wehikul nawet przy pokonywaniu znacz¬ nych nierównosci terenu bardzo malo sie waha, t. j. malo rzuca, a pomimo to, jest w stanie te nierównosci terenu latwo poko- njfforac, jak to uwidoczniaja fig. 10 i 11.Bebny pedne narazone sa przy tego ro¬ dzaju wehikulach na znaczne sily skreca¬ jace i wystepujace poprzecznie, a zaleta wynalazku jest konstrukcja ramy tego ro¬ dzaju, iz moze przeciwdzialac tym silom i równoczesnie zapewnia ruchliwosc beb¬ nów przy dostosowywaniu sie do nierów¬ nosci terenu. PL