PL66161B1 - - Google Patents

Description

Eliminuje to niebezpieczenstwo uszkodzen wraz¬ liwych kultur, znajdujacych sie w sasiedztwie uprawy poddanej opryskowi. Uszkodzenia takie maja czesto miejsce przy stosowaniu latwolotnych estrów metylowych i etylowych, których pary mo¬ ga byc latwo przeniesione przez wiatr lub prady konwekcyjne. Jednoczesnie niskolotne estry latwiej przenikaja do tkanek roslinnych oraz dluzej utrzy¬ muja sie na powierzchni chwastów i tym samym mozna osiagnac zmniejszenie dawek stosowanych herbicydów.Surowcem wyjsciowym do syntezy estrów kwa¬ sów aryloksyalkanokarboksylowych sa ich sole so¬ dowe lub wolne kwasy, produkowane na duza ska¬ le przez, przemysl srodków ochrony roslin.Estry metylowe i etylowe tych kwasów otrzy¬ muje sie dzialajac na zawiesine soli sodowych du- 10 15 20 25 30 zym nadmiarem odpowiedniego alkoholu i kwasu siarkowego, który sluzy równoczesnie jako czyn¬ nik wiazacy powstajaca w reakcji wode. Metoda ta jest malo przydatna do otrzymywania estrów wyzszych alkoholi alifatycznych i alkoksyalkoholi, ze wzgledu na wysoka cene i trudnosci zwiazane z regeneracja tych surowców. W tym przypadku konieczne jest wydzielenie wolnych kwasów i na¬ stepna estryfikacja w roztworze rozpuszczalnika organicznego.Stosuje sie w tym celu benzen lub benzyne do procesu estryfikacji azeotropowej oraz dwuchlo- roetan i inne chlorowcopochodne alifatyczne w pro¬ cesach estryfikacji ekstrakcyjnej, szczególnie w przypadku aloksy i polialkoksyalkoholi, bez roz¬ puszczalnika; wode usuwa sie wówczas przez ogrzanie mieszaniny reakcyjnej do 110—120°C. Wy¬ dzielanie wolnych kwasów jest w niektórych przy¬ padkach (np. kwas 2,4-dwuchlorofenoksyoctowy i 2,4,5-trójchlorofenoksyoctowy) klopotliwe i podno¬ si koszty produkcji.Produkty otrzymane ta droga sa zanieczyszczone na skutek ubocznej reakcji olefinizacji alkoholi, zachodzacej w srodowisku zawierajacym duzy nad¬ miar kwasu siarkowego.Sposób wytwarzania estrów wedlug wynalazku polega na poddaniu reakcji zawiesiny soli so¬ dowych kwasów fenoksyoctowych o wzorze XnC6H5_nOCH2COOH, w którym X oznacza atom chloru, a n oznacza liczbe 1—3, w 1,2-dwuchloro- 6616166161 etanie i odpowiednim alkoholu, wobec niewiel¬ kiego nadmiaru kwasu siarkowego. Powstajaca w reakcji woda wydziela sie i tworzy warstwe na powierzchni mieszaniny reakcyjnej.Ogólnie przebieg procesu mozna zilustrowac rów- 5 naniem: XnC6H5_nOCH2 • COONa + RiOH H2S04 Cl • CH0CH0 • Cl 10 XnC6H5_nOCH2 • COORi, gdzie X oznacza atom chloru, n oznacza liczbe 1—3 a Rj oznacza rodnik alkilowy o 1—5 atomach wegla, lub rodnik alko- ksylowy o 4—6 atomach wegla.Po rozdzieleniu warstw i przemyciu roztworu 15 dwuchloroetanowego wodnym roztworem kwasnego weglanu sodowego i woda estry wydziela sie przez od¬ destylowanie organicznego rozpuszczalnika. Otrzyma¬ ne ta droga produkty sa czyste, wolne od substancji smolistych oraz zwiazków powstajacych w wyniku 20 rozszczepienia wiazania eterowego fenoksykwasu.Metoda ta pozwala na otrzymywanie estrów kwa¬ sów fenoksyoctowych bezposrednio z ich soli. Sole te sa koncowymi produktami w procesach prze¬ myslowych poniewaz przeksztalcenie ich w ódpo- 25 wiednie kwasy jest klopotliwe.Nastepujace przyklady wyjasniaja blizej sposób wytwarzania róznych estrów kwasów fenoksyocto¬ wych.Przyklad I. 227 g soli sodowej kwasu 2,4- 30 -dwuchlorofenoksyoctowego (2,4-D) zawiesza sie w mieszaninie 600 ml dwuchloroetanu i 100 ml me¬ tanolu. Nastepnie przy silnym mieszaniu dodaje sie porcjami 60 ml stezonego technicznego kwasu siarkowego. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie 35 przez 6 godzin w temperaturze wrzenia. Po ochlo¬ dzeniu dodaje sie wody do rozpuszczenia osadu powstalej soli i rozdziela warstwy. Warstwe orga¬ niczna przemywa sie 2% roztworem kwasnego we¬ glanu sodowego i woda. Po oddestylowaniu dwu- 40 chloroetanu otrzymuje sie 214 g 2,4-dwuchloro- fenoksyoctanu metylu o temperaturze wrzenia 123—126°C (1,5 mm Hg), co stanowi 91% wydaj¬ nosci teoretycznej.Przyklad II. Sposobem jak w przykladzie I, 45 uzywa sie do reakcji 227 g 2,4-dwuchlorofenoksy- octanu sodowego i 120 ml etanolu, w 600 ml dwu¬ chloroetanu i otrzymuje 224 g 2,4-dwuchlorofe- noksyoctanu etylu o temperaturze wrzenia 135— 139°C (1,2 mm Hg), co stanowi 89% wydajnosci teoretycznej.Przyklad III. Sposobem jak w przykladzie I, uzywa sie do reakcji 227 g 2,4-dwuchlorofenoksy- octanu sodowego i 90 g i-propanolu, w 600 ml dwuchloroetanu i otrzymuje 210 g 2,4-dwuchloro- 55 fenoksyoctanu i-propylu, o temperaturze wrzenia 136—138°C (0,8 mm Hg), co stanowi 83% wydaj¬ nosci teoretycznej.Przyklad IV. Sposobem jak w przykladzie I, uzywa sie do reakcji 227 g 2,4-dwuchlorofenoksy- en 60 octanu sodu i 111 g n-butanolu w 600 ml dwu¬ chloroetanu i otrzymuje sie 238 g 2,4-dwuchloro- fenoksyoctanu n-butylu, o temperaturze wrzenia 143—148°C (0,8 mm Hg), co stanowi 89% wydaj¬ nosciteoretycznej. 65 50 Przyklad V. Sposobem jak w przykladzie I„ uzywa sie do reakcji 113,5 g 2,4-dwuchlorofenoksy- octanu sodu i 55,5 g i-butanolu w 300 ml dwu¬ chloroetanu i otrzymuje sie 106 g 2,4-dwuchloro- fenoksyoctanu i-butylu o temperaturze wrzenia 138—142°C (1,8 mm Hg), co stanowi 79% wydaj¬ nosci teoretycznej.Przyklad VI. Sposobem jak w przykladzie I,. uzywa sie do reakcji 113,5 g 2,4-dwuchlorofenoksy- octanu sodu i 64,5 g alkoholu amylowego, w 300 ml dwuchloroetanu i otrzymuje sie 115 g estru amy¬ lowego kwasu 2,4-dwuchlorofenoksyoctowego o tem¬ peraturze wrzenia 153—159°C (1,5 mm Hg), co sta¬ nowi 82% wydajnosci teoretycznej.Przyklad VII. Sposobem jak w przykladzie I, uzywa sie do reakcji 113,5 g 2,4-dwuchloro- fenoksyoctanu sodu i 56 g etoksyetanolu w 300 ml dwuchloroetanu i otrzymuje sie 119 g 2,4-dwu- chlorofenoksyoctanu etoksyetylu o temperaturze wrzenia 142—147°C (0,5 mm Hg), co stanowi 81% wydajnosci teoretycznej.Przyklad VIII. Sposobem jak w przykladzie I, uzywa sie do reakcji 57 g 2,4-dwuchlorofenoksy- octanu sodu i 36 g butoksyetanolu w 150 ml dwu¬ chloroetanu i otrzymuje sie 69,3 g 2,4-dwuchloro- fenoksyoctanu butoksyetylu o temperaturze wrze¬ nia 151—169°C (0,7 mm Hg), co stanowi 84% wy¬ dajnosci teoretycznej.Przyklad IX. 262,5 g 2,4,5-trójchlorofenoksy- octanu sodowego (2,4,5-T) zawiesza sie w miesza¬ ninie 800 ml dwuchloroetanu i 100 ml metanolu.Nastepnie przy silnym mieszaniu dodaje 60 ml stezonego, technicznego kwasu siarkowego. Mie¬ szanine reakcyjna utrzymuje sie w stanie wrzenia przez 8 godzin. Po ochlodzeniu dodaje sie wody do rozpuszczenia wytworzonych w reakcji soli i roz¬ dziela warstwy. Warstwe organiczna wytrzasa sie z nasyconym wodnym roztworem kwasnego we¬ glanu sodu, odsacza powstaly osad soli sodowej 2,4,5-T, rozdziela warstwy i roztwór dwuchloro- etanowy przemywa dokladnie woda. Po oddesty¬ lowaniu dwuchloroetanu otrzymuje sie 240 g 2,4,5- -trójchlorofenoksyoctanu metylu, co stanowi 89% wydajnosci teoretycznej.Przyklad X. Sposobem jak w przykladzie IX, uzywa sie do reakcji 262,5 g 2,4,5-trójchlorofenoksy- octanu sodu i 120 ml etanolu w 600 ml dwuchloro¬ etanu i otrzymuje sie 258 g 2,4,5-trójchlorodenoksy- octanu etylu o temperaturze topnienia 61—63°C, co stanowi 91% wydajnosci teoretycznej.Przyklad XI. Sposobem jak w przykladzie IX, uzywa sie do reakcji 262,5 g 2,4,5-trójchloro- fenoksyoctanu sodu i 111 g n-butanolu w 600 ml dwuchloroetanu i otrzymuje sie 271 g 2,4,5-trój- chlorofenoksyoctanu n-butylu o temperaturze wrze¬ nia 176—182°C (2 mm Hg), co stanowi 87% wy¬ dajnosci teoretycznej.Przyklad XII. Sposobem jak w przykladzie IX, uzywa sie do reakcji 78,7 g 2,4,5-trójchloro- fenoksyoctanu sodu i 35,7 g etoksyetanolu w 200 ml dwuchloroetanu i otrzymuje sie 85 g 2,4,5-trój- chlorofenoksyoctanu etoksyetylu o nD20 = 1,362, co- stanowi 83% wydajnosci teoretycznej.5 Przyklad XIII. Sposobem jak w przykladzie IX, uzywa sie do reakcji 191,5 g p-chlorofenoksy- octanu sodu i 100 ml etanolu w 700 ml dwuchloro- etanu i otrzymuje sie 177,7 g p-chlorofenoksyoctanu etylu o temperaturze topnienia 48—50°C, co stanowi 90% wydajnosci teoretycznej. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania estrów podstawionego kwasu fenoksyoctowego o wzorze ogólnym XnC6H5_nOCH2COOR1, gdzie X oznacza atom 6 chloru, n oznacza liczbe 1—3, a Rx oznacza rod¬ nik alkilowy o 1—5 atomach wegla lub rodnik alkoksylowy o 4—6 atomach wegla na drodze reakcji soli sodowej odpowiedniego kwasu z od¬ powiednim alkoholem w obecnosci nadmiaru kwa¬ su siarkowego, znamienny tym, ze alkohol alifa¬ tyczny o 1—5 atomach wegla lub alkoksyalkohol o 4—6 atomach wegla w roztworze 1,2-dwuchloro- etanu poddaje sie reakcji z zawieszona w tym roztworze sola sodowa kwasu o wzorze XnC6H5_nOCH2COOH, w którym X i n maja wyzej podane znaczenie. Q PL PL