PL66006B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 26.III.1969 Francja Opublikowano: 30.IX.1972 66006 KI. 47b,17/16 MKP FlGc 17/16 CZYTELi.iA Palento^o PolsTTif llMffKf^e; L :«t| Wspóltwórcy wynalazku: Henri Peltier, Fran^ois L'homme Wlasciciel patentu: Regie Nationale des Usines Renault, Billancourt (Francja) Lozysko hydrodynamiczne Przedmiotem wynalazku jest lozysko hydrodyna¬ miczne, w którym wal cylindryczny obraca sie na filmie olejowym, zawierajace strefy wysokiego ci¬ snienia zapewniajace sztywnosc i wyosiowanie tego walu przez ustawienie go miedzy tymi strefami. 5 Znane sa panewki, w których powierzchnia we¬ wnetrzna zawiera srubowe rowki lub inne zlobki 7wane rowkami smarowymi, przeznaczone do do¬ prowadzania i rozprowadzania oleju na calej po¬ wierzchni wewnetrznej panewki, przy czym rowki lo te dzialaja jako zbiorniki oleju. Istnieja równiez panewki, w których otwory maja powierzchnie we¬ wnetrzna falista z tworzacymi równoleglymi do osi walu jednakze, pomimo, ze te miejscowe nierównosci tworzace nadcisnienie oleju w strefach zmniejszo- 15 nego luzu sprzyjaja wycentrowaniu walu i jego sztywnosci, to jednak powoduja one przerwanie filmu oleju smarowego ponizej okreslonej wartosci luzu i okreslonej amplitudy falistosci. Falistosc musi pozostac znaczna aby mogla zapewnic ciagle zasila- 20 nie filmu olejowego, nawet pomimo uzywania sa- mosmarujacych materialów porowatych.Znane sa równiez lozyska, w których wal obraca sie pomiedzy nachylonymi plytami polaczonymi w ruchu wokól osi równoleglej do osi lozyska, po- 25 wodujacymi równiez miejscowe nadcisnienie wsku¬ tek klina olejowego powstalego w punktach pod¬ parcia tych plyt. To rozwiazanie, pomimo wysokie¬ go kosztu wykonania, nie daje wystarczajacej sztyw¬ nosci poprzecznej walu, przedstawia to samo ryzy- 30 ko zerwTania filmu olejowego jak w rozwiazaniu poprzednim.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, przy jednoczesnym zachowaniu duzej sztyw¬ nosci poprzecznej walu i dobrego smarowania po¬ wierzchni slizgajacych sie.Zgodnie z wynalazkiem lozysko hydrodynamicz¬ ne posiada wewnetrzna falista powierzchnie, slizga¬ jaca sie wzgledem walu majacego obracac sie w tym lozysku z luzem dla filmu olejowego, tworzaca przynajmniej trzy strefy nadcisnienia oleju centru¬ jacego obracajacy sie wal z tym, ze powierzchnia falista zawiera dla kazdej strefy nadcisnienia profil zmienny, ogólnie sinusoidalny odpowiadajacy w kie¬ runku obrotu walu pólsinusoidzie, na poczatku wklesly i nastepnie wypukly, dluzszy, tworzacy stre¬ fe podparcia hydrodynamicznego walu, przy czym za ta czescia wypukla nastepuje drugi profil bar¬ dziej wklesly niz profil poprzedzajacy go, który tworzy zbiornik oleju, przy czym tworzace tego profilu sa krzywymi o wypuklosci srodkowej roz¬ ciagajacej sie w kierunku obrotu walu.Lozysko hydrodynamiczne tego rodzaju pozwala na sztywne ustawienie walu miedzy strefami pod¬ parcia na filmie olejowym o wysokim cisnieniu.Lozysko to wykonuje sie za pomoca zwyklej obrób¬ ki, w strefy podparcia na filmie olejowym o wy¬ sokim cisnieniu wynikaja z samej charakterystyki profilu lozyska, które ponadto nie zawiera zadnego ruchomego elementu. 66 0063 66 006 4 Tego rodzaju lozyska, w zamian za koszt wyko¬ nania zblizony do kosztu klasycznych lozysk slizgo¬ wych, pozwalaja na wyraznie wyzsze osiagi prze¬ biegu wskutek ciaglego smarowania. Przy mniej¬ szych luzach, uzyskuje sie wieksza stabilnosc pod¬ parcia walu i przyrost nosnosci przez jego ustawie¬ nie miedzy strefami podparcia hydrodynamicznego.Inna korzyscia takiego lozyska jest to, ze moze byc wykonane z taniego stopu i latwego do obróbki, wybór materialu nie ma znaczenia dla osiagów lo¬ zyska. Tytulem przykladu podaje sie, ze panewka moze byc wykonana na przyklad z brazu olowio¬ wego.Male luzy i duza sztywnosc walu zrealizowana za pomoca takich lozysk czynia je idealnymi w uzy¬ ciu w przemysle obrabiarek narzedziowych, gdzie sa one czynnikiem dokladnosci i skutecznosci pracy narzedzi przez wyeliminowanie szkodliwych drgan walów w lancuchach kinematycznych. To zastoso¬ wanie podane tytulem przykladu nie ogranicza wy¬ nalazku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny lozyska, przy czym amplituda zmian powierzchni wewnetrznej jest powiekszona, fig. 2 — widok rozwinietego pro¬ filu wycinka lozyska okolo 120°, przy czym ampli¬ tuda zmian powierzchni jest równiez powiekszona, fig. 3 — wykres ilustrujacy zaleznosc profilu takiego jak na fig. 2 w zaleznosci od cisnienia P filmu ole¬ jowego miedzy walem i lozyskiem podczas pracy.Tuleja lozyska przedstawiona na fig. 1 posiada powierzchnie wewnetrzna zapewniajaca trzy strefy katowe A o identycznym profilu po 120° kazda, której szczegól jednej strefy w rozwinieciu jest przedstawiony na fig. 2, na której prosta D odpo¬ wiada obwodowi walu, przy czym kierunek obrotu walu jest wskazany strzalka R.Kazda strefa zawiera czesc B o profilu sinuso¬ idalnym z linia srodkowa M, przy czym czesc B ma dlugosc wieksza od pólsinusoidy i w kierunku obrotu walu ma poczatek wklesly zawarty miedzy punktami 1 i 2, a nastepnie wypuklosc dluzsza, zawarta miedzy punktami 2, 3 i 4, wierzcholek 3 tej czesci wypuklej slizga sie na wale z luzeni J.Za ta czescia profilu wypuklego nastepuje inna czesc G profilu bardziej wkleslego niz profil, który ja poprzedza, ta czesc C tworzy zbiornik oleju H i dochodzi do poczatku nastepnego profilu B.W czasie pracy lozyska* olej umieszczony w kaz¬ dej komorze H jest pociagany w kierunku ruchu R walu, poprzez wyciskanie wzdluz czesci profilu B, który za nia nastepuje, to znaczy^ wzdluz profilu wkleslego 1, 2, a nastepnie wzdluz profilu wypukle¬ go 2, 3, przy czym w punkcie 2 jest punkt podpar¬ cia miedzy tymi dwoma profilami, a cisnienie oleju jest przedstawiane na wykresie, ha fig. 3 jest rosna- ee az do punktu profilu, w którym wypuklosc tego wykresu jest bliska wierzcholkowi 3, najbardziej zblizona do linii D, od tego miejsca nastepuje zmniejszenie cisnienia. W punkcie 3 nastepuje gwal¬ towny spadek cisnienia, które postepuje az do pun- 5 ktu 4, tworzac strefe odprezenia tak, ze cisnienie staje sie praktycznie zerwane w punkcie 4 i w ko¬ morze zbiornika H, która za nia nastepuje. Miedzy punktami 2 i 3 jest wiec utworzony przez olej ro¬ dzaj podpory wspierajacej hydrodynamicznie wal. io Ponadto tworzace profilów B i G sa krzywymi . o wypuklosci srodkowej ciagnacej sie w kierunku obrotu R walu jak to wynika z fig. 1.Ta krzywa tworzacych ma na celu zakrzywienie przeplywu oleju stycznie do powierzchni walu,. 15 w kierunku srodka lozyska aby kompensowac zbli¬ zanie sie oleju do brzegów zewnetrznych lozyska wynikle wskutek jego cisnienia i zapewnienie cia¬ glosci filmu olejowego. Wynika to z tego, ze olej moze byc doprowadzony do kazdego zbiornika H 20 za pomoca otworu 5, otworów wielokrotnych lub rowków smarowych.W celu calkowitego unikniecia zjawiska kawitacji oleju, stosunek miedzy amplituda czesci profilu B i luzu J musi byc mniejszy od 3. 25 Korzystnie, w celu umozliwienia wykonania ta¬ kiego lozyska tylko przez toczenie na obrabiarce specjalnej zdolnej wykonac profil sinusoidalny, czesc profilu C jest równiez wykonana w formie sinuso¬ idalnej, jak przedstawiono na fig. 2, sinusoida od- 30 powiadajaca osi srodkowej F ma taka sama cze¬ stotliwosc profilu B, ale wieksza amplitude. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 35 i. Lozysko hydrodynamiczne o wewnetrznej fa¬ listej powierzchni slizgajacej sie wzgledem walu majacego obracac sie w tym lozysku, z luzem dla filmu olejowego, tworzacej przynajmniej trzy strefy nadcisnienia oleju centrujacego obracajacy sie wal, 40 znamienne tym* ze powierzchnia falista zawiera dla kazdej strefy nadcisnienia profil zmienny, ogólnie sinusoidalny odpowiadajacy w kierunku obrotu wa¬ lu pólsinusoidzie na poczatku wklesly, a nastepnie wypukly, dluzszy tworzacy strefe hydrodynamiczne- 45 go podparcia walu, przy czym za ta czescia wy¬ pukla nastepuje inny profil bardziej wklesly niz profil poprzedzajacy go, który tworzy zbiornik ole¬ ju, przy czym tworzace tego profilu sa krzywymi o Wypuklosci srodkowej rozciagajacej sie w kie- 5o runku obrotu walu.

2. Lozysko wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze profil tworzacy komore zbiorcza oleju jest profilem sinusoidalnym zasadniczo wkleslym.

3. Lozysko wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 55 stosunek miedzy amplituda profilu sinusoidalnego twflrzac&go strefe wsparcia hydrodynamicznego i lu- zefn miedzy walern a wierzcholkiem czesci wypuklej fego profilu jest nizszy od trzech.KI. 47b,17/16 66 006 MKP F16c 17/16 \\\\\\\\\ /j_R _ PL PL