Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1972 65644 KI. 49 m, 15/06 MKP B23q 15/06 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Bajer, Marek Figurski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Pruszków (Polska) Urzadzenie kontrolno-pomiarowe do jednoczesnej kontroli nakielków i dlugosci przedmiotów symetrycznie obrotowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie kontrol¬ no-pomiarowe do jednoczesnej kontroli nakielków i dlugosci przedmiotów symetrycznie obrotowych, zwlaszcza walków obrabianych w klach umozli¬ wiajace automatyczna kontrole prawidlowosci ich wykonania.Dokladnosc przedmiotów symetrycznie obroto¬ wych obrabianych w klach, na tokarkach czy szli¬ fierkach, uzalezniona jest w zasadniczy sposób od bazy obróbki, która dla tego typu przedmiotów stanowia ich wlasciwie wykonane nakielki oraz prawidlowa dlugosc.Z drugiej strony nakielczarka, tak jak kazda in¬ na obrabiarka ulega awarii, a nakielczaki, jako narzedzia bardzo delikatne, czesto ulegaja uszko¬ dzeniu, co powoduje wytwarzanie wadliwych na¬ kielków a nastepnie produkcje braków. Niepra¬ widlowa dlugosc przedmiotu obrabianego na na- kielczarce moze w niektórych procesach równiez byc powTodem wadliwego wykonania nakielków i pociaga za soba te same wyzej wymienione skutki.W zwiazku z powyzszym, dla unikniecia wyrobu braków przy produkcji przedmiotów symetrycznie obrotowych, zasadniczym warunkiem jest doklad¬ ne sprawdzenie jakosci nakielków i dlugosci obra¬ bianych przedmiotów, po ich wyjsciu z nakielczar- ki. W tym celu przy obróbce jednostkowej, przed¬ miot obrabiany byl sprawdzany w taki sposób, ze jego dlugosc mierzona byla przy pomocy recznego przyrzadu pomiarowego, a kontrola nakielków od- 20 30 bywala sie przewaznie tylko wizualnie, rzadziej przez pomiar srednicy wyjscia otworu nakielka.Dopiero wprowadzenie do obróbki walków auto¬ matycznych linii obróbkowych spowodowalo ko¬ niecznosc stworzenia takiego przyrzadu, który po¬ zwolilby na szybkie i dokladne sprawdzenie bazy obróbkowej na przedmiotach przeznaczonych do dalszej obróbki, aby w razie stwierdzenia niepra¬ widlowosci mozna je bylo natychmiast usunac z transportera oraz ewentualnie wymienic nakiel¬ czaki lub naprawic nakielczarke.Dotychczas budowane urzadzenia przeznaczone do powyzszego celu nie daja zadawalajacych wy¬ ników a wykonywane pomiary kontrolne sa malo dokladne, poniewaz pozycjonowanie mierzonego walka odbywa sie na pryzmach, które nie elimi¬ nuja w pomiarze bledu ksztaltu zewnetrznego wal¬ ka. Ponadto trwaja zbyt dlugo i niewystarczajaco zabezpieczaja produkcje przed powstawaniem bra¬ ków, poniewaz pomiar walka nie odbywa sie bez¬ posrednio po obróbce, to znaczy w trakcie obróbki nastepnego walka, a wyniki nie sa bezposrednio przekazywane do obrabiarki, dzieki czemu czas kontroli walka wydluza takt pracy linii obróbko¬ wej powodujac tym samym wzrost ilosci powsta¬ jacych braków.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego urzadzenia, które pozwoliloby na stwierdzenie, ze dany przedmiot, walek, jest prawidlowo wykona¬ ny, to jest, ze jego nakielki sa dobrze i czysto 6564465644 3 wykonane, a jego dlugosc jest wlasciwa i ze tym samym nadaje sie do dalszej obróbki w linii.W przeciwnym przypadku, gdy przedmiot, walek, okazal sie niewlasciwie wykonany, a dlugosc jego nieprawidlowa lub nakielki wadliwie wykonane, 5 wówczas urzadzenie to winno stwierdzic stan ten na tyle szybko, aby mozna bylo natychmiast przer¬ wac prace nakielczarki, jako najbardziej prawdo¬ podobnej przyczyny tych defektów.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze korpusy kaz- 10 dego z podzespolów zaopatrzone sa w hydrauliczne cylindry, do których doprowadzony jest czynnik hydrauliczny pod cisnieniem, przy czym w jed¬ nym z cylindrów osadzony jest przesuwnie tloczek zakonczony wzorcowym klem, natomiast w cylin¬ drze drugim osadzona jest przesuwnie tuleja za¬ opatrzona w ruchomy tloczek zakonczony klem wzorcowym, który polaczony jest stykowo ze spre¬ zyna. 20 Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia w plaszczyznie osi klów, w momencie gdy walek wprowadzony zo¬ staje na pryzmie transportera pomiedzy podzespo¬ ly urzadzenia, fig. 2 — urzadzenie w tym samym przekroju, w momencie gdy walek osadzony jest w klach, fig. 3 — urzadzenie w tym samym prze¬ kroju w momencie gdy walek jest juz obrobiony, a fig. 4 — urzadzenie w tym samym przekroju w momencie gdy walek posiada tylko jeden na- kielek.Urzadzenie kontrolno-pomiarowe do jednoczes¬ nej kontroli nakielków i dlugosci przedmiotów sy¬ metrycznie obrotowych wedlug wynalazku sklada 35 sie z dwu oddzielnych podzespolów A i B zamo¬ cowanych osiowo na jednej podstawie nie przed¬ stawionej na rysunku.Podzespól A sklada sie z korpusu 1 posiadajace¬ go wewnatrz hydrauliczny cylinder 2, w którym 40 osiowo przemieszcza sie tloczek 3, koniec którego stanowi wzorcowy kiel 4. Tloczek 3 zaopatrzony jest w cylindryczny trzpien 5, na którym osadzo¬ na jest sprezyna 6, wycofujaca tloczek 3 po przer¬ waniu doplywu czynnika hydraulicznego pod cis- 45 nieniem przewodem 26 do cylindra 2, a koniec trzpienia 5 zaopatrzony jest w ramie 7 z nastaw¬ nym zderzakiem 8 dzialajacym na mikroprzelacz- nik 9 osadzony na korpusie 1. Na powierzchni korpusu 1 podzespolu A, dookola otworu, w któ¬ rym przemieszcza sie wzorcowy kiel 4 wykonana jest oporowa plaszczyzna 10 sluzaca za baze dla kontroli dlugosci przedmiotu pomiaru.Podzespól B sklada sie z korpusu 11 posiadaja- 55 cego wewnatrz hydrauliczny cylinder 12, w któ¬ rym przemieszcza sie tloczek wykonany w ksztal¬ cie tulei 13 przeznaczonej do kontroli dlugosci przedmiotu pomiaru.Na wezszej czesci 14 tulei 13 osadzona jest 60 sprezyna 15, wycofujaca tuleje 13 po przerwaniu doplywu czynnika hydraulicznego pod cisnieniem przewodem 27 do cylindra 12, oraz ramie 16 z nastawnym zderzakiem 17 dzialajacym na elektro- stykowy czujnik 18 osadzony w korpusie 11. We- 65 4 wnatrz tulei 13 pod dzialaniem sprezyny 19 prze¬ mieszcza sie tloczek 20, którego koniec stanowi wzorcowy kiel 21. Na cylindrycznym trzpieniu 22 tloczka 20 zamocowane jest ramie 23 z nastawnym zderzakiem 24 dzialajacym na mikroprzelacznik 25.Obydwa tloczki 3 i 20 z wzorcowymi klami 4 i 21 umieszczone sa wspólosiowo.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku, w jego przykladowym wykonaniu przedstawionym na ry¬ sunku, przebiega w sposób nastepujacy: przeno¬ szony na transporterze przedmiot z nakielczarki wprowadzany jest na pryzme pomiedzy podzespo¬ ly A i B urzadzenia, w przyblizeniu do wysokosci wzorcowych klów 4 i '21. Uruchomiony doplyw czynnika. hydraulicznego pod cisnieniem do cy¬ lindrów 2 i 12 hydraulicznych powoduje wysuw tloczka 3 i tulei 13 w kierunku badanego przed¬ miotu.Wzorcowe kly 4 i 21 wchodzac w nakielki przed¬ miotu unosza go do oderwania sie od pryzmy, a tuleja 13 pod wplywem cisnienia cieczy w cy¬ lindrze 12 dociska kontrolowany przedmiot opo¬ rowy powierzchni 10 podzespolu A. W przypadku kiedy badane parametry, dlugosc i dwa nakielki sa prawidlowe, to tuleja 13 po docisnieciu przed¬ miotu do oporowej powierzchni 10 podzespolu A za posrednictwem czesci 14 tulei 13, ramienia 16 i nastawnego zderzaka 17 uruchamia elektrostyko- wy czujnik 18, który nadaje sygnal elektryczny do odpowiedniego przyrzadu sygnalizacyjnego.Jednoczesnie, znajdujacy sie wewnatrz tulei 13 tloczek 20, pod dzialaniem sprezyny 19 wprowadza wzorcowy kiel 21 do badanego nakielka, oraz za posrednictwem trzpienia 22, ramienia 23 i nastaw¬ nego zderzaka 24 uruchamia mikroprzelacznik 25, który nadaje sygnal elektryczny do przyrzadu syg¬ nalizacyjnego. Z drugiej strony, pod dzialaniem czynnika hydraulicznego pod cisnieniem, tloczek 3 wprowadza wzorcowy kiel 4 do badnego nakielka i za posrednictwem trzpienia 5, ramienia 7 i na¬ stawnego zderzaka 8 uruchamia mikroprzelacznik 9, który nadaje sygnal elektryczny do przyrzadu sygnalizacyjnego.W ten sposób wyniki kontroli wszystkich trzech badanych parametrów uzyskane sa jednoczesnie.Po uzyskaniu tych wyników, doplyw czynnika hy¬ draulicznego pod cisnieniem do cylindrów 2 i 12 zostaje przerwany i pod dzialaniem sprezyn 5 i 19 tloczek 3 i tuleja 13 powracaja do polozenia wyj¬ sciowego, przedmiot badany opada z powrotem na pryzme i zostaje dalej przenoszony do nastepnej obrabiarki.W przypadku kiedy jeden lub kilka z kontrolo¬ wanych parametrów, dlugosc wzglednie nakielki okazalyby sie wadliwe, to wówczas mikroprze- laczniki 9 i 25 wzglednie elektrostykowy czujnik 18 sygnalizuja ten stan wskazujac jednoczesnie miejsce zaistnialego defektu. Pozwala to nie tylko na wykrycie brakowego przedmiotu i usuniecie go z transportera, lecz i na wstrzymanie pracy na¬ kielczarki celem jej sprawdzenia, usuniecie awarii lub wymiany uszkodzonych nakielczaków.65644 PL