Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.1.1970 (P 138 313) 15.XI.1972 65473 KI. 5b,37/12 MKP E21c 37/12 Ci »..' r c ! M I A edu P"mntow?QO Wspóltwórcy wynalazku: TadeuszKról, Zbigniew Potoczny Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjrie Przemyslu Weglowe¬ go, Gliwice (Polska) Urzadzenie do urabiania skal i rozdrabniania bryl skalnych Przedmiotem wynalazku jest ulepszenie i uzupelnienie urzadzenia do urabiania skal i rozdrabniania bryl skal¬ nych wedlug patentu nr 61985 z wykorzystaniem dyna¬ micznego dzialania gazów powstalych po odpalaniu na¬ boju wypelnionego prochem strzelniczym.Znane z patentu nr 61985 urzadzenie do urabiania skal ma tuleje zakonczona komora nabojowa i osadzona w obudowie mechanizmu spustowego do odpalania naboju z prochem strzelniczym. Tuleja od czola jest zamknieta, a w przedniej czesci osadzone sa promieniowo przesuw¬ nie dwa kliny, lezace w jednej plaszczyznie, a wewnatrz tulei w przedluzeniu komory nabojowej osadzony jest wspólosiowo i przesuwnie tlok. Wnetrze tulei pomiedzy tlokiem, a dnem wypelnione jest ciecza. Po odpaleniu naboju tlok napiera na ciecz co z kolei wywoluje roz¬ lupywanie skaly przez kliny. Ze wzgledu na potrzeby uzyskiwania duzych sil kliny musialy byc dlugie i was¬ kie. Konstrukcja taka prowadzila jednak do zakleszcza¬ nia sie klinów w prowadnicach. Ponadto istnialy trud¬ nosci uszczelnienia klinów wzgledem prowadnic. Rów¬ niez ogólnie znany mechanizm spustowy nie zabezpie¬ czal urzadzenia przed przypadkowym odpaleniem na¬ boju.Celem wynalazku jest zapewnienie duzych nacisków elementów lupiacych na skale przy zachowaniu szczel¬ nosci i kierunkowego lupania skaly oraz zabezpieczenie ukladu spustowego przed przypadkowym odpaleniem na¬ boju.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie elementów lu¬ piacych zapewniajacych punktowy nacisk na skale, osa- 15 20 25 30 dzonych promieniowo przesuwnie w tulei i ulozonych szeregowo. Tuleja zakonczona jest komora nabojowa, a od czola zamknieta jest korkiem. W przedluzeniu ko¬ mory nabojowej osadzony jest wspólosiowo i przesuwnie tlok, przenoszacy napór gazu na ciecz wypelniajaca tu¬ leje. Dla zmniejszenia do minimum sily odrzutu po od¬ paleniu naboju kanal stanowiacy prowadnice tloka pola¬ czony jest kanalem z atmosfera, przy czym kanal jest tak umiejscowiony, ze przy skrajnym tylnym polozeniu tloka jest zakryty przez tlok, zas przy skrajnym przednim po¬ lozeniu tloka zostaje otwarty i gazy uchodza do atmo¬ sfery.Ponadto zrezygnowano z typowego zamka i dzwig¬ niowego urzadzenia spustowego do odpalania naboju, stosujac urzadzenie skladajace sie ze specjalnego zamka nakladanego na koncówke tulei od strony komory nabo¬ jowej. Przez obrót zamka uzyskuje sie polaczenie tulei z mechanizmem spustowym, a uklad krzywkowy zapew¬ nia naciag sprezyny iglicy. W tej pozycji iglica utrzymy¬ wana jest przez prostopadle ustawiony rygiel. Osiowy przesuw rygla zwalnia napieta sprezyne iglicy, a uderze¬ nie iglicy w splonke wywoluje detonacje prochu strzel¬ niczego. Zastosowanie punktowe naciskajacych na skale elementów lupiacych zapewnia duza sile nacisku tych elementów na skale, a ich liniowe ulozenie zapewnia kierunkowy rozpad bryly skalnej, zwiekszajac tym samym bezpieczenstwo osób obslugujacych. Zastapienie dzwig¬ niowego wyzwalacza iglicy wyzwalaczem osiowo prze¬ suwnym zapewnia uklad przed przypadkowym odpale¬ niem naboju. 65473(5473 Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osio¬ wy przekrój wzdluz elementów lupiacych, a fig. 2 prze¬ krój przez komore nabojowa prostopadly do plaszczyz¬ ny wyznaczonej przez elementy lupiace i os urzadzenia.Wielostopniowa tuleja 1 bedaca kadlubem urzadzenia w roboczej czesci ma przelotowe otwory wzdluz srednicy roboczej czesci kadluba w których osadzone sa przesuw¬ nie lupiace elementy 2 i wkrety 3. Powierzchnie (robo¬ cze tj. plaszczyzny czolowe lupiacych elementów 2 sa tak uksztaltowane, ze zapewniaja punktowy nacisk elemen¬ tów 2 na skale. Wkrety 3 maja powierzchnie czolowe uksztaltowane podobnie jak elementy 2, co zapewnia pra¬ widlowe przyleganie do niektórych scianek otworu w skale oraz nacisk na skale w dwu kierunkach, wobec wystepowania skupionej reakcji w miejscu styku wkre¬ tów y ze skala. Zapewnia to kierunkowe kruszenie bryl skalnych, a tym samym wieksze bezpieczenstwo obslugi.Tuleja 2 od czola zamknieta jest korkiem 4, a przeciw¬ na strona zakonczona jest nabojowa komora 5, zas w przedluzeniu nabojowej komory 5, tj..w kanale 6 osa¬ dzony jest wspólosiowo i przesuwnie tlok 7. Na tulei 1 w obrebie kanalu 6 osadzona jest tuleja 8, przy czym przestrzen pomiedzy tulejami 1 i 8 tworzy kanal 9 pola¬ czony kanalem 10 z atmosfera, zas kanaly 6 i 9 pola¬ czone sa kanalami 11 umieszczonymi promieniowo na dlugosci kanalu 6 tak, iz w skrajnym przednim poloze¬ niu tloka 7 kanal 11 jest otwarty.Tuleja 1 w obrebie nabojowej komory 5 jest zewnatrz splaszczona i zaopatrzona w wystepy 12 oraz wreby 13.Na splaszczona koncówke tulei 1 nasadzony jest mecha¬ nizm odpalania zlozony z zamka 14, w którym wspól¬ osiowo z tuleja osadzona jest iglica 15 oraz prostopadle do osi iglicy blokujaco wyzwalajacy mechanizm 16. Na zamek nalozony jest kaptur 22 stanowiacy oslone zam¬ ka, a jego dno stanowi powierzchnie oporowa sprezy¬ ny 17 iglicy 15. Przez obrót zamka 14 uzyskuje sie po¬ laczenie go z tuleja 1 poprzez wpusty i wystepy analo¬ giczne jak na tulei 1 oraz równoczesne napiecie spre¬ zyny 17 iglicy poprzez kablak 18, którego konce slizgaja sie po krzywkach 19. Po pelnym napieciu sprezyny 17 iglicy 15 wystepy 12 tulei wchodza we wreby zamka 14 i mechanizm spustowy jest polaczony z tuleja 1, a kon¬ ce kablaka 18 nie stykaja sie z krzywka 19.Jak dlugo wystepy nie wejda calkowicie we wreby, 5 a koncówki kablaka 18 slizgaja sie po krzywce 19 i nie¬ mozliwe jest zwolnienie iglicy 15. W pozycji napiecia sprezyne 17 utrzymuje blokujacy rygiel 20 zaskakujacy pod dzialaniem sprezyny 21 za odsadzenie iglicy 15.Przez wyciagniecie rygla 20 wyzwala sie iglice 15, któ- 10 ra uderza w splonke naboju inicjujac odpalenie naboju, a wytworzone gazy naciskaja na tlok 7, który przesuwa sie w kierunku czola tulei 1 naciskajac na ciecz wypel¬ niajaca wnetrze tulei wywolujac nacisk elementów 2 i 3 na skale. Zastosowany blokujaco wyzwalajacy mecha- 15 nizm 16 zabezpiecza urzadzenie przed przypadkowym odpaleniem naboju, gdyz jak dlugo nie nastapi napiecie sprezyny 17 iglicy 15 poprzez obrót zamka 14 urzadze¬ nie nie jest przygotowane do pracy. Zastosowany sposób napinania sprezyny 17 iglicy 15 oraz wyzwalajacy me- 20 chanizm 16 zapewniaja maksymalne zabezpieczenie urza¬ dzenia przed przypadkowym odpalaniem naboju. 25 PL PLPriority: Published: January 22, 1970 (P 138 313) November 15, 1972 65,473 IC. 5b, 37/12 MKP E21c 37/12 Ci ».. 'r c! MIA edu P "mntow? QO Inventors: TadeuszKról, Zbigniew Potoczek The owner of the patent: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjrie Przemyslu Weglowe, Gliwice (Poland) A device for mining rocks and crushing rock lumps. According to the patent No. 61985 with the use of the dynamic action of gases formed after firing a cartridge filled with gunpowder. The front sleeve is closed, and in the front part two wedges are radially displaced, lying in one plane, and the inside of the sleeve in the cartridge chamber extension is coaxially and slidably mounted piston. The inside of the sleeve between the piston and the bottom is filled with liquid. After firing the cartridge, the piston presses on the liquid, which is hot oil causes wedges to split the rock. Due to the need for high forces, the wedges had to be long and narrow. Such a construction, however, led to the wedges being jammed in the guides. In addition, there were difficulties in sealing the wedges against the guides. The generally known trigger mechanism did not protect the device against accidental firing of the cartridge. The aim of the invention is to ensure high pressure of the splitting elements on the rock while maintaining tightness and directional splitting of the rock and to protect the trigger system against accidental firing of the cartridge. this is achieved by the use of blasting elements which provide a point pressure on the rock, mounted radially slidably in the sleeve and arranged in series. The sleeve is finished with a cartridge chamber and is closed from the front with a stopper. In the extension of the cartridge chamber, a piston is coaxially and slidably mounted, which transfers the pressure of the gas to the liquid filling the sleeves. In order to minimize the recoil force after firing the cartridge, the channel constituting the piston guides is connected with the atmosphere, the channel being so positioned that at the extreme rear position of the piston it is covered by the piston, while at the extreme front position of the piston it remains open and the gases escape into the atmosphere. In addition, the typical bolt and lever firing device for firing a cartridge have been abandoned, using a device consisting of a special lock placed on the end of the sleeve from the cartridge chamber side. By turning the lock, the sleeve is connected to the trigger mechanism, and the cam system ensures the tension of the needle spring. In this position, the pin is held by a perpendicular bolt. The axial movement of the bolt releases the spring tension of the firing pin, and the impact of the firing pin on the bundle causes the gunpowder detonation. The point application of the splitting elements pressing on the rock provides a high pressure force of these elements on the rock, and their linear arrangement ensures the directional disintegration of the rock mass, thus increasing the safety of the operators. The replacement of the lever firing point of the firing pin with an axially sliding trigger provides the system against accidental firing of the cartridge. 65473 (5473 The device according to the invention is shown in the attached drawing, in which Fig. 1 shows an axial section along the splitting elements, and Fig. 2 shows the section through the cartridge chamber perpendicular to the plane defined by the splitters and the device seating. The sleeve 1, which is the hull of the device, in the working part has through holes along the working diameter of the hull in which the splitting elements 2 and screws 3 are slidably mounted. The surfaces (working, i.e. the front surfaces of the splitting elements 2 are shaped so that they provide point pressure) of elements 2 on the rock. The front surfaces of the screws 3 are shaped similarly to the elements 2, which ensures proper adhesion to some walls of the hole in the rock and the pressure on the rock in two directions, due to the occurrence of a concentrated reaction at the point of contact of the screws with scale. This ensures directional crushing of rock blocks, and thus greater operational safety. Bushing 2 closed from the face is a stopper 4, and the opposite side ends with the cartridge chamber 5, and in the extension of the cartridge chamber 5, i.e. in the channel 6 a piston 7 is coaxially and slidably seated. The sleeve 8 is mounted on the sleeve 1 within the channel 6, the space between the sleeves 1 and 8 forms a channel 9 connected by channel 10 with the atmosphere, and channels 6 and 9 are connected by channels 11 arranged radially along the length of channel 6 so that in the extreme forward position of the piston 7 channel 11 is The sleeve 1 within the cartridge chamber 5 is flattened on the outside and provided with protrusions 12 and notches 13. The flattened end of the sleeve 1 is equipped with a firing mechanism consisting of a lock 14, in which the needle 15 is mounted axially with the sleeve and perpendicularly to the axis of the needle, locking the triggering mechanism 16. A hood 22 is placed on the lock, which is a cover of the lock, and its bottom is the stop surface of the spring 17 of the needle 15. By turning the lock 14, it is connected to the sleeve 1 by lips and protrusions analogous to the sleeve 1 and simultaneous tension of the spring 17 of the needle through the cable 18, the ends of which slide along the cams 19. When the spring 17 of the needle 15 is fully tensioned, the protrusions 12 of the sleeve engage the notches of the lock 14 and the trigger mechanism is connected with the sleeve 1, and the ends of the cable 18 do not touch the cam 19. As long as the tabs do not fully engage the notches, 5 and the ends of the cable 18 slide along the cam 19 and it is impossible to release the needle 15. In the tensioned position, the spring 17 keeps the locking bolt 20 catching under the action of the spring 21 by the needle needle 15. Pulling the bolt 20 triggers the needles 15, which hits the shell of the cartridge, initiating firing of the cartridge, and the gases produced press on the piston 7 which moves towards the face of the sleeve 1 by pressing on the liquid that fills the inside of the sleeve and applying pressure to the elements 2 and 3 on the rock. The applied locking release mechanism 16 protects the device against accidental firing of the cartridge, because as long as the spring 17 of the needle 15 is not tensioned by turning the lock 14, the device is not ready for operation. The applied method of tensioning the spring 17 of the needle 15 and the triggering mechanism 16 ensure maximum protection of the device against accidental firing of the cartridge. 25 PL PL