Opublikowano: 10.11.1972 64841 "KI. 38 a, 8 MKP B 27 b, 25/00 CZYTELNI JKD ^¦"¦^Nogo t+fy J Twórca wynalazku: Eugeniusz Stachowiak Wlasciciel patentu: Jarocinski Zaklad Przemyslu Maszynowego Lesni¬ ctwa Przedsiebiorstwo Panstwowe, Jarocin (Polska) Urzadzenie napedu posuwu przesuwnego wózka pilarek Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie napedu posuwu przesuwnego wózka pilarek do klód drew¬ na, wyrzynków lub podobnych materialów drzew¬ nych przeznaczonych do dzielenia pila na inne sor¬ tymenty na wymienionych obrabiarkach, w któ¬ rych wózek z zamocowana kloda lub podobnym materialem jest przemieszczany prostoliniowo ru¬ chem posuwisto-zwrotnym.Znane jest urzadzenie do napedu posuwu pro¬ stoliniowego zwrotnego stolu pilarek skladajace sie z pneumohydraulicznego ukladu zawierajacego hy¬ drauliczny silownik tlokowy dwustronnego dziala¬ nia i pneumatyczny silownik tlokowy dwustron¬ nego dzialania, których tloczyska przytwierdzone sa do tego samego stolu pilarki w celu jego na¬ pedu.Hydrauliczny silownik, poprzez zawory polaczo¬ ny jest z otwartym zbiornikiem roboczego czynni¬ ka hydraulicznego przeznaczonego do uzupelniania obwodu zamknietego przeplywu czynnika. Pneuma¬ tyczny silownik tlokowy polaczony jest przewoda¬ mi ze sterowniczym zaworem pneumatycznym re¬ gulacji predkosci posuwu, który wlaczony jest w siec sprezonego powietrza. Urzadzenie takie ma te niedogodnosci, ze nie pozwala na otrzymanie zna¬ cznego przesuwu stolu oraz w przypadku nieza¬ dzialania zaworu zwrotnego umieszczonego na prze¬ wodzie doprowadzajacym roboczy czynnik ze zbior¬ nika do zamknietego obwodu hydraulicznego si- 10 15 25 lownika, powoduje powstanie nierównomiernego posuwu stolu.Znane jest takze urzadzenie napedu posuwu prze¬ suwnego wózka pilarek skladajace sie z ukladu hydrauliczno-mechanicznego, w którym linowy be¬ ben z nawinieta pociagowa lina przylaczona do zaczepów wózka z dwóch jego przeciwnych stron, napedzany jest hydraulicznym silnikiem uruchamia¬ nym zespolem napedowym, elektryczny silnik-pom- pa hydrauliczna. Wprawiony w ruch, linowy be¬ ben przez silnik powoduje przesuw wózka w kie¬ runku uzaleznionym od kierunku obrotów silni¬ ka hydraulicznego.Wymagana predkosc posuwu uzyskuje sie przez dlawienie przeplywu czynnika roboczego rozdziela¬ czem hydraulicznym sterowanym recznie. Oczy¬ wiscie takie rozwiazanie urzadzenia napedu posu¬ wu przesuwnych wózków komplikuje konstrukcje pilarek i czyni te uklady malo zywotnymi w pra¬ cy. Szczególnie w tych ukladach stosowany silnik hydrauliczny ma ograniczona zywotnosc, co powo¬ duje znaczne zmniejszenie niezawodnosci dzialania pilarek.Oprócz tego, niektóre pilarki z hydraulicznym napedem posuwu wyposazane sa w uklad pneuma¬ tyczny przeznaczony do mocowania mechanizmami wózka drewnianych przedmiotów poddawanych obróbce, co tym bardziej komplikuje budowe tych pilarek i zwieksza znacznie ich koszt wytworzenia.Celem wynalazku jest zmniejszenie podanych 64841•4841 niedogodnosci rozwiazan urzadzenia napedu posu¬ wu przesuwnego wózka stolu.Zadaniem wynalazku jest uproszczenie budowy urzadzenia napedu posuwu wózka pilarek przez za¬ stosowanie znanego ukladu pneumohydraulicznego napedu ruchu prostoliniowego posuwisto-zwrot¬ nego.Wytyczone zadanie wedlug wynalazku rozwiaza¬ no w ten sposób, ze tloczysko pneumatycznego si¬ lownika tlokowego dwustronnego dzialania znane¬ go ukladu pneumohydraulicznego napedu ruchu prostoliniowego posuwisto-zwrotnego polaczono roz¬ lacznie z zebata listwa napedu linowego bebna przesuwna w prowadnicy wspólpracujaca z zeba¬ tym kolem osadzonym na napedowym wale lino¬ wego bebna i z zebata listwa tloczyska hydraulicz¬ nego silownika tlokowego stwarzajacemu swoim czynnikiem roboczym opór pneumatycznemu si¬ lownikowi,.* J31a zwiekszenia sztywnosci zebata listwa ma postaf dwuteownika, w której jej bocznych po¬ wierzchniach wykonane sa prowadnicze rowki wspólpracujace ze slizgowymi wystepami prowad¬ nicy, przy czym linia podzialowa zebów zebatej listwy, dla zmniejszenia niekorzystnego rozkladu sil, jest ustalona na przedluzeniu osi wzdluznej tlo¬ czyska silownika, z którym ta listwa jest polaczo¬ na. Obwód zamkniety hydraulicznego silownika za¬ opatrzono w wyrównawczy zbiornik roboczego czyn¬ nika przytwierdzony do ramy podstawy szynowego toru wózka i polaczony z siecia sprezonego po¬ wietrza dla uzyskania stalego cisnienia w tym ob¬ wodzie w celu zwiekszenia dokladnosci posuwu.Rozwiazanie urzadzenia wedlug wynalazku, dzie¬ ki zastosowaniu znanego ukladu pneumohydraulicz¬ nego napedu posuwu, jest proste w budowie, zaj¬ muje malo miejsca w pilarce i zmniejsza znacznie ciezar obrabiarki.Wyeliminowanie zespolu silnik-pompa-silnik hydrauliczny z urzadzenia posuwu upraszcza kon¬ strukcje pilarki i czyni ja bardziej niezawodna w pracy. Wykorzystanie ukladu pneumohydrauliczne¬ go, którego tloczysko polaczone z listwa zebata na¬ pedza linowy beben posuwu wózka, pozwala otrzy¬ mywac plynnie regulowany posuw i zautomatyzo¬ wac nastawianie wielkosci posuwu, co prowadzi do zmniejszenia czasu sterowania obrabiarka i do zwiekszenia wydajnosci pracy.Wyposazenie obwodu silownika tlokowego hy¬ draulicznego w wyrównawczy zbiornik podtrzymu¬ jacy sprezonym powietrzem stale cisnienie tego ob¬ wodu zamknietego, umozliwia uzyskanie dokladne¬ go posuwu i zwiekszenie jego równomiernosci, dzie¬ ki czemu praca zespolu roboczego pilarki, pily tas¬ mowej lub tarczowej jest bardziej równa, nie po¬ wodujaca drgan, co umozliwia otrzymanie tarcicy o wiekszej dokladnosci wymiarowej i gladkosci powierzchni.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ogólny urzadzenia napedu po¬ suwu przesuwnego wózka pilarek, fig. 2 — szczegól „A" oznaczony na fig. 1 przedstawiajacy w widoku polaczenie tloczyska z zebata listwa, fig. 3 — listwe zebata z prowadnica w przekroju wzdluz linii D—B oznaczonej na fig. 2, zas fig. 4 przedstawia odmia¬ ne urzadzenia napedu posuwu przesuwnego wózka pilarek do drewna.Urzadzenie napedu posuwu wózka pilarki (fig. 1) 5 sklada sie z napedowego pneumatycznego silowni¬ ka tlokowego 1 dwustronnego dzialania polaczone¬ go ze sterowniczym rozdzielaczem 2 sterujacym doplywem sprezonego powietrza bedacego czynni¬ kiem napedowym urzadzenia, pobieranego z sieci 10 fabrycznej, poprzez doprowadzajace przewody 3 i 3'. Tloczysko 4 silownika tlokowego 1 jest roz¬ lacznie polaczone dla ulatwienia montazu z zebata listwa 5 majaca ksztalt dwuteownika w przekroju poprzecznym, przesuwna w slizgowej prowadnicy 6 15 napedzajaca zebate kolo 7 osadzone nieprzesuwnie na pednym wale 8. Na wale tym osadzone jest ze¬ bate kolo 9 oraz linowy beben 10.Na linowym bebnie 10 nawinieta jest pociagowa lina 11 prowadzona na linowych kolach 12 i 12' osa- 20 dzonych na wsporczej ramie przesuwnego wózka 13. Konce liny 11 przymocowane sa do zaczepów wózka 13 z dwóch jego przeciwnych stron w celu jego przemieszczania po szynowym torze 14. Z ze¬ batym kolem 9 zazebiona jest zebata listwa 15 25 przesuwna pod dzialaniem kola 9 w slizgowej pro¬ wadnicy 16 majacej ksztalt niskiego teownika.Slizgowe prowadnice 6 i 16 maja wykonane slizgo¬ we wystepy wzdluzne, po których to wystepach przesuwane sa zebate listwy 5 i 15 majace wyko- 30 nane w bocznych swych powierzchniach wzdluzne rowki prowadnicze odpowiadajace ksztaltowi wy¬ stepów prowadnic 6 i 16.Listwa zebata 15 polaczona jest rozlacznie z tlo- czyskiem 17 hydraulicznego silownika tlokowego 18 85 dwustronnego dzialania stwarzajacego swym robo*- czym czynnikiem okreslony opór ruchowi pneuma¬ tycznego silownika 1. Czynnik roboczy doprowadza¬ ny jest do hydraulicznego silownika 18 rurowymi przewodami 19 i 19', które lacza w jeden zamknie- 40 ty obwód, sterownicze zawory 20 i 20' regulacji predkosci posuwu przesuwnego wózka 13. Zwrotne zawory 21 i 21' stanowia zawory bezpieczenstwa obwodu i zamkniety wyrównawczy zbiornik 22 znajdujacy sie pod stalym cisnieniem sprezonego 45 powietrza doprowadzanego z sieci dla uzyskania dokladnej wielkosci posuwu, przy czym zbiornik 22 jest przytwierdzony do ramy wsporczej szyno¬ wego toru 14 wózka 13.Tloczyska 4 i 17 polaczone sa, jak to pokazano 50 na fig 2, z zebatymi listwami 5 i 15 w ten spo¬ sób, ze listwy majace wykonane gwintowe gniaz¬ da 23 osadzone sa na gwintowych czopach 24 tlo- czysk i ustalone sa ustalajacymi kolkami 25 wzgle¬ dem zebatych kól 7 i 9. 55 Zebate listwy 5 i 15, dla zwiekszenia sztywnosci maja ksztalt dwuteownika prowadzonego na wy¬ stepach wzdluznych slizgowych prowadnic 6 i 16 (fig. 3), przy czym zebate listwy 5 i 15, w celu zmniejszenia niekorzystnego rozkladu sil, sa usta- 60 lone swymi liniami podzialowymi zebów, w prze¬ dluzeniu osi wzdluznych tloczysk 4 i 17 silowni¬ ków 1 i 18.Odmiana urzadzenia napedu posuwu przesuw¬ nego wózka 13 pilarek jest pokazana na fig. 4. 65 W odmianie tej, os wzdluzna tloczyska 17 hydra-5 •4841 6 ulicznego silownika tlokowego 18 ustalona jest w osi wzdluznej przechodzacej przez os wzdluzna pneumatycznego silownika tlokowego 1 i jego tlo¬ czyska 4 oraz linie podzialowa zebów listwy 5 w celu zmniejszenia ilosci wspólpracujacych ele¬ mentów, jesli na to pozwala konstrukcja pilarki.Dzialanie urzadzenia napedu posuwu przesuw¬ nego wózka pilarek jest opisane ponizej.W przestrzen robocza pneumatycznego silowni¬ ka 1, przez otwarcie sterowniczego rozdzielacza 2, pneumatycznym przewodem 3 podaje sie sprezone powietrze. Nastepnie otwiera sie sterowniczy za¬ wór 20 regulacji predkosci posuwu na wielkosc za¬ danej predkosci. Sprezone powietrze powoduje przesuw tloczyska 4 i polaczonej z nim zebatej li¬ stwy 5 w slizgowej prowadnicy 6. Listwa ta, zaze¬ biona z zebatym kolem 7 osadzonym na pednym wale 8 powoduje ruch obrotowy tego walu wraz z osadzonymi na nim zebatego kola 9 i linowego bebna 10, na którym nawinieta Jest pociagowa lina 11. Lina ta prowadzona na linowych kolach 12 i 12' powoduje przesuw wózka 13 na szynowym torze 14 w kierunku zaleznym • od kierunku obrotu Ihkh wego bebna 10.Ruch obrotowy zebatego kola 9 zazebionego z ze¬ bata listwa 15 zostaje zmieniony na ruch posu¬ wisty tej listwy polaczonej z tloczyskiem 17 hy¬ draulicznego silownika 18. Ruch tloczyska 17 po¬ woduje przeplyw czynnika roboczego z przestrzeni tego silownika 18 poprzez otwarty sterowniczy za¬ wór 20 do wyrównawczego zbiornika 22.Czynnik ten pod wplywem sprezonego powietrza doprowadzanego do zbiornika 22 z sieci sprezonego powietrza i zassania przeplywa do drugiej strony przestrzeni roboczej silownika 18 poprzez zwrotny zawór 21'. Dlawienie przeplywu czynnika roboczego przez obsluge sterowniczym zaworem 20 powoduje wzrost cisnienia w tym obwodzie, zwiekszenie opo¬ ru przekazywanego przez tloczysko 17 zebatej li¬ stwie 15 i zebatemu kolu 9. Zwiekszenie oporu pro¬ wadzi do zmniejszenia predkosci posuwu mimo dzialania dalej sprezonego powietrza o stalym cis¬ nieniu w przestrzeni zbiornika 22. Odwrotnie, zmniejszenie dlawienia przeplywu przez zwieksze¬ nie otwarcia sterowniczego zaworu 20 powoduje zwiekszenie predkosci posuwu.Podanie przewodem 3' sprezonego powietrza po¬ przez rozdzielacz 2 do przestrzeni roboczej pneu¬ matycznego silownika 1 powoduje ruch wózka 13 w kierunku przeciwnym. W tym przypadku, czynnik roboczy z hydraulicznego silownika 18 przeplywa przewodem 19' przez sterowniczy zawór 20' do wy¬ równawczego zbiornika 22 i stad zwrotnym zawo¬ rem 21 pod wplywem sprezonego powietrza i za¬ ssania przeplywa do silownika 18.W warunkach ustabilizowanej pracy, przy prze¬ cieraniu na pilarce klód o jednakowym lub zblizc*- nym przekroju, obsluga moze ustawic sterowniczy zawór 20 lub 20' w jedno okreslone polozenie od¬ powiadajace optymalnej dla danego przekroju klo¬ dy predkosci posuwu. W tym przypadku sterowanie posuwem przesuwnego wózka 13 odbywa sie ste¬ rowniczym rozdzielaczem 2, który przelacza sie na przeplyw sprezonego powietrza przewodami 3 lub 3' do pneumatycznego silownika 1. Wylaczenia po¬ suwu dokonuje sie sterowniczymi zaworami 20 lub 20', które ustawia sie w polozenie zerowe zamyka¬ jace przeplyw czynnika roboczego.Oczywiscie, wynalazek nie jest ograniczony do i opisanego przykladu jego rozwiazania, lecz obej¬ muje równiez stosowanie innych, jesli nie wykra¬ czaja poza zakres podstawowej istoty wynalazku.Zgodnie z jednym z mozliwych dalszych przykla¬ dów jego wykonania slizgowe prowadnice 6 i 16 mozna zastapic prowadnicami tocznymi np. kulko¬ wymi, rolkowymi itp.Polaczenie zebatych listew 5 i 15 z tloczyskami 4 i 17 moze byc wykonane za pomoca polaczenia klinowego, klinowego i gwintowego itp. PL