Pierwszenstwo: Opublikowano: 08.VIII.1969- (P 135 297) 29.11.1972 64746 KI. 81 e, 11 MKP B 65 g, 15/60 !UKD A Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Wagenknecht, Henryk Jablonski Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Brunatnego „Adamów", Turek (Pol¬ ska) Czlon nadawowy do przenosników tasmowych Przedmiotem wynalazku jest czlon nadawowy do przenosników tasmowych, pracujacych w ko¬ palniach odkrywkowych i przeznaczony do stoso¬ wania zwlaszcza przy transporcie urobku, zawie¬ rajacego duza ilosc bryl i kamieni.Zagadnienie zmniejszenia obciazen dynamicz¬ nych, niszczacych konstrukcje nosna, oraz bezpo¬ srednich uszkodzen tasmy przenosnika, wystepuja¬ cych w miejscu nadawy, nie zostalo do chwili obecnej rozwiazane w sposób zadawalajacy, mimo ze istnieje szereg rozwiazan konstrukcyjnych miejsc^ nadawy urobku na przenosnik. Same gu¬ mowe krazki, nakladane na plaszcze krazników, przy zastosowaniu poza tym sztywnej konstrukcji ukladu, jak wiadomo nie zdaja egzaminu.Jednym z korzystniejszych znanych rozwiazan jest zawieszenie przegubowych zestawów krazni¬ ków nosnych, z gumowymi amortyzatorami na plaszczach, bezposrednio na sztywnej konstrukcji nosnej przenosnika za posrednictwem specjalnych amortyzatorów. Wada tego ukladu jest tak duza ilosc awarii, wystepujacych zarówno w amortyza¬ torach jak i przegubach krazników, ze mimo po¬ waznego zmniejszenia obciazen dynamicznych uklad ten nie jest powszechnie stosowany w prak¬ tyce.Inny znany uklad nadawowy sklada sie z ze¬ stawów kraznikowych, mocowanych na sztywnych kozlach, które sa z kolei osadzone na konstrukcji nosnej przenosnika za posrednictwem gumowych 25 30 lub sprezynowych amortyzatorów. Dodatkowo, ce¬ lem zapewnienia stabilnosci tego ukladu, kozly po¬ laczone sa lina, która jednakze nie jest elemen¬ tem amortyzujacym. Wada tego ukladu jest duza ilosc czesci, narazonych na zniszczenie oraz brak mozliwosci samonaprowadzania tasmy przy stosun¬ kowo niewielkim zwiekszeniu elastycznosci nada¬ wy- Celem wynalazku jest przede wszystkim zmniej¬ szenie ilosci awarii przez uzyskanie skutecznego tlumienia uderzen, spowodowanych spadaniem bryl urobku z duzej czestokroc wysokosci na tasme przenosnika. Aby ten cel osiagnac, wytyczono so¬ bie zadanie opracowania konstrukcji czlonu nada- wowego o duzej zdolnosci przejmowania obciazen dynamicznych.Zadanie to, zgodnie z wynalazkiem, zostalo roz¬ wiazane w ten sposób, ze na konstrukcji nosnej przenosnika, w miejscu nadawy, osadzone sa sztywne kozly, a na nich sa zamocowane — rów¬ nolegle do tasmy przenosnika — belki, stanowiace konstrukcje nosna czlonu nadawowego. Belki sa zaopatrzone w krazki, na których sa oparte liny.Liny mocuje sie w uchwytach, umieszczonych na obu koncach belek. Uchwyty sa wyposazone w sruby, sluzace do regulacji naprezenia lin. Na li¬ nach zawieszone sa przegubowe kozly z zestawami krazników.Przegubowy koziol, podtrzymujacy krazniki. sklada sie z kilku zestawów ram, przy czym w 64 74664 3 jednej ramie osadzony jest jeden kraznik, a ramy polaczone sa ze soba przegubowo sworzniami.Kazda rama ma dwie plyty nosne, a w górnej czesci kazdej z plyt nosnych wykonane jest wy¬ zlobienie, w którym osadzona jest os kraznika. Na wysokosci osi kraznika przymocowane sa do kaz¬ dej z plyt nosnych zaczepy przegubu z otworami dla sworzni. Plyty nosne laczone sa parami za po¬ moca ksztaltowników. Os kraznika, osadzona w wyzlobieniach plyt nosnych jest zabezpieczona przed zmiana polozenia plytka, zamocowana sru¬ bami do zaczepów przegubu i zagieta w miejscu wyzlobienia plyty nosnej do dolu — w kierunku osi kraznika.Liny, prowadzone wzdluz calego czlonu nada- wowego, oparte sa na krazkach, osadzonych obro¬ towo na sworzniach miedzy ksztaltownikami belek, Belki sa utworzone z dwóch równoleglych ksztal¬ towników, przy czym jeden z nich jest zamocowa¬ ny srubami do kozla. Ksztaltowniki sa polaczone ze soba plaskownikami. Krazki, prowadzace line mozna zastapic innymi elementami, sluzacymi do prowadzenia ciegien; moga to byc na przyklad promieniowe slizgi.Czlon nadawowy wedlug wynalazku zapewnia — dzieki zastosowaniu przegubowych kozlów oraz lin nosnych — skuteczne obnizenie obciazen dy¬ namicznych, nawet podczas spadania duzych bryl, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej sta¬ tecznosci. Przeguby w elementach podtrzymuja¬ cych tasme umozliwiaja jej samonaprowadzanie i ukladanie sie nosiwa na srodku tasmy. Duza ela¬ stycznosc czlonu nadawowego wplywa bezposred¬ nio na zwiekszenie zywotnosci tasmy, miedzy in¬ nymi dzieki zmniejszeniu ilosci mechanicznych uszkodzen, powodowanych spadaniem bryl na nie¬ elastyczna nadawe.. Calkowite wyeliminowanie amortyzatorów, które najczesciej ulegaly zniszczeniu, znacznie zmniejsza ilosc awarii, a tym samym skraca sie czas postoju tasmociagów.Mozliwosc dokonywania zmian naprezenia lin pozwala na regulacje sztywnosci czlonu nadawo¬ wego w zaleznosci od równomiernosci i stopnia rozdrobnienia urobku. Dodatkowa zaleta, wazna przy praktycznym stosowaniu czlonu wedlug wy¬ nalazku, jest moznosc stosowania typowych kraz- ników nadawowych.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny czlonu nadawowego, na fig. 2 pokazany jest przegubowy koziol z krazni- kami, fig. 3 — sposób mocowania ram przegubo¬ wego kozla, fig. 4 przedstawia szczegól ramy prze¬ gubowego kozla w widoku od strony osi kraz¬ nika, fig. 5 przedstawia sposób zawieszenia prze¬ gubowego kozla na linie, a na fig. 6 pokazano uklad belki w przekroju, osadzonej na sztywnym kozle.Jak pokazano w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, (fig. 1), czlon nadawowy wedlug wynalaz¬ ku sklada sie ze sztywnych kozlów 1, osadzonych na konstrukcji nosnej przenosnika (nieuwidocznio- nej na rysunku). Na sztywnych kozlach 1, równo¬ legle w stosunku do tasmy przenosnika, mocowa- 746 4 ne sa belki 2 z krazkami 3, prowadzacymi liny 4.Liny 4 sa kotwione w uchwytach 5, usytuowanych na koncach belek 2. Uchwyty 5 sa wyposazone w sruby 6, sluzace do regulacji naprezenia lin 4. Na 5 linach 4 sa zawieszone przegubowe kozly 7 z zesta¬ wami krazników 8.Przegubowe koz^y 7 skladaja sie z kilku zesta¬ wów ram 9 (fig. 2), polaczonych ze soba przegubo¬ wo, a w kazdej ramie 9 jest osadzony kraznik 8. 10 Rama 9 zawiera dwie plyty nosne 10, do których " sa mocowane zaczepy 11 przegubu z otworami dla sworzni 12. Sworznie 12 sa zabezpieczone zawlecz¬ ka 13. Zaczepy 11 sa zamocowane do plyt nosnych 10 na wysokosci osi 14 krazników 8, osadzonych 15 w wyzlobieniach, wykonanych w górnej czesci plyt nosnych 10. Celowe jest zabezpieczenie osi 14 krazników 8 przed zmiana polozenia plytka zabez¬ pieczajaca 15, przymocowana srubami 6 do zacze¬ pów 11 i nad wyzlobieniami w plycie nosnej 10 20 zagieta w dól, do osi 14.Jak pokazano na rysunku (fig. 2, 4), do krawe¬ dzi plyt nosnych 10 oraz zaczepów 11 sa przymo¬ cowane wsporniki 16, których konce polaczone sa ksztaltownikami — w przykladzie wykonania dwie- 25 ma rurami 17 — biegnacymi równolegle i nieco ponizej kraznika 8, który jest wyposazony w gu¬ mowe krazki 18 amortyzujace.Do skrajnych zaczepów 11 przegubowego kozla 7 zamocowane sa — za posrednictwem lacznika 19 z 30 zebrami -20, polaczonymi z zaczepem 11 sworzniem 12 z zawleczka 13 — podwójne sruby hakowe 21 z nakretkami 22, mocujace przegubowy koziol 7 na linach 4. Sruba hakowa 21 jest zaopatrzona w podkladke 23. Belki 2, stanowiace wraz ze sztyw- 35 nymi kozlami 1 konstrukcje nosna czlonu nadawo¬ wego wedlug wynalazku, skladaja sie z dwóch równoleglych ksztaltowników 24, polaczonych ze soba plaskownikami 25. Jeden z ksztaltowników 24 jest zamocowany srubami 6 do sztywnego ko- 40 zla 1. Miedzy ksztaltownikami 24 sa sworznie 12, na których obrotowo osadzone sa krazki 3, prowa¬ dzace liny 4. Z obu stron krazków 3 znajduja sie wkladki dystansowe 26. Liny 4, oparte i w pew¬ nym zakresie przesuwajace sie na krazkach 3, za- 45 bezpieczone sa przed wypadaniem z loza krazka 3 podkladkami 23.Czlon nadawowy wedlug wynalazku pracuje w ten sposób ze bryla, spadajac na tasme przenosni¬ ka, powoduje ugiecie przegubowego kozla 7, któ- 50 ry pociagnie w dól liny 4. Ugiecie lin 4 miedzy dwoma sasiednimi krazkami 3 wywola reakcje w postaci zwiekszenia naprezenia lin 4 na pozosta¬ lych odcinkach, poniewaz liny 4 moga w pewnym zakresie przesuwac sie badz przetaczac na kraz- 55 kach 3 lub innych elementach prowadzacych. Stan wiekszego naprezenia lin 4 spowoduje uniesienie do góry tasmy przenosnika przez przegubowe ko¬ zly 7; tasma, wracajac do pierwotnego po¬ lozenia ugina kolejny przegubowy koziol 7 juz w 60 chwili zblizania sie bryly, co bardzo skutecznie ob¬ niza obciazenia dynamiczne. PL