W znanych obecnie wytwornicach pary wahanie cisfiienia w kotle zalezy zawsze od czterech wielkosci, a mianowicie: od ilo¬ sci pary odprowadzanej w kazdym momen¬ cie z kotla, od pobranej w tym samym mo¬ mencie przez kociol ilosci ciepla i wreszcie od temperatury oraz ilosci wprowadzonej w tym samym czasie do kotla wody zasila¬ jacej, Wynalazek niniejszy stwarza nowa za¬ sade wytwarzania pary, ustalaj aca prez¬ nosc pary pobieranej w sposób zupelnie od¬ mienny, anizeli ma to miejsce obecnie.Stosowac mozna te zasade we wszyst¬ kich kotlach opalanych nie bezposrednio, to znaczy w kotlach, które pomiedzy pale¬ niskiem a wlasciwa wytwornica pary za¬ wieraja osrodek trudno wrzacy, pobieraja¬ cy cieplo od gazów spalinowych i oddaja¬ cy je mniejszej wytwornicy pary, umie¬ szczonej w osrodku plynnym lub wrzacym, albo w parze tego osrodka. Miarkowanie doprowadzania paliwa do kotla pierwotne¬ go mozna uskuteczniac w sposób zwykly, w zaleznosci od cisnienia osrodka posred¬ niego lub jego temperatury; do wytwarza¬ nia zas pary w kotle mniejszym najprak¬ tyczniej jest poslugiwac sie urzadzeniem, opisanem ponizej.Ceche charakterystyczna urzadzenia tego stanowi okolicznosc, ze cisnienie pary zalezy nie, jak to ma miejsce w wytworni¬ cach zwyklych, od wielkosci wskazanych na wstepie, lecz wylacznie od cisnienia wo¬ dy z pompy zasilaj aej kociol.Cel ten osiaga sie w ten sposób, ze dozasilania kotla wtórnego stosuje sie pampe odsrodkowa,prózniajaca sie, jak wiado¬ mo, tern, ze poamedzy dostarczana iloscia wody a osiagnietem cisnieniem wody za¬ chodzi, przy stalej ilosci obrotów, stosunek dla kazdej pompy staly (lig. 2), wobec cze¬ go przez pompe przeplywa ustawicznie scisle tyle wody ile jej wlasnie potrzeba.Te mianowicie wlasnosc pompy odsrodko¬ wej stosuje sie w mysl wynalazku do usta¬ lenia cisnienia pobieranej pary, gdyz do¬ starczana przez pompe woda zostaje wtla¬ czana bezposrednio do kotla wtórnego, gdzie sie przetwarza na pare, przyczem woda poczyna wrzec wlasnie w temperatu¬ rze nasycenia, (odpowiadajacej , cisnieniu pompy. Pochlanianie ciepla przez kociol wtórny zmienia sie przeto samoczynnie w zaleznosoi od zuzycia pary. Przy pobiera¬ niu wielkiej ilosci pary pompa wzmaga doplyw wody, wskutek czego poziom jej sie podnosi i pokryta woda powierzchnia grzej¬ na wzrasta, co samoczynnie wywoluje wzrost wytwarzania pary w tym samym stosunku.Cisnienie pobieranej pary okreslone jest przeto wylacznie cisnieniem pompy, które moze sie zmieniac odpowiednio do charakterystyki pompy wedlug kazdorazo¬ wego doplywu wody lub pary. Niech nip, temperatura osrodka posredniego wynosi 450°, a cisnienie pompy odsrodkowej np, 200 atm, to w tym wypadku para wytwa¬ rza sie nie odpowiednio do temperatury 450°, lecz raczej odpowiednio dio tempera¬ tury nasycenia przy 200 atm t, j, para o temperaturze mniej wiecej 364°, a w cze¬ sci kotla nie stykajacej sie z woda para przegrzewa sie mniej wiecej do 450°, Za obnizeniem ilosci pobieranej pary poziom wody czyli stykajaca sie z woda powierzch¬ nia ogrzewania zmniejsza sie, zawsze jed¬ nak cisnienie wytwarzanej pary okreslone jest cisnieniem pompy odsrodkowej. Przy calkowitem przerwaniu pobierania pary kociol pozostaje napelniony para przegrza¬ na o cisnieniu okolo 2ÓÓ atm i temperatu¬ rze okolo 450°, Urzadzenie podobne wymaga tylko po¬ wierzchni ogrzewalnej tak wielkiej, aby przy najwiekszem nawet pobieraniu pary odpowiadajaca mu najwieksza ilosc wody mogla sie z zupelna pewnoscia przetwo¬ rzyc wewnatrz kotla na pare, co wlasnie z latwoscia daje sie osiagnac w znanych u- rzadzeniach wynalazcy, to jest przy umie¬ szczeniu mniejszej wytwornicy pary w ply¬ nie, albo lepiej jeszcze w plynie wnzacym, albo w jego parze, albowiem tutaj wspól¬ czynnik przenikania ciepla znacznie jest wyzszy niz w kotlach zwyklych, a wiec powierzchnia ogrzewalna kotla znacznie mniejsza.Jak to juz wzmiankowano, wynalazek posiada dalsza ceche znamienna, polega¬ jaca na tern, ze poziom wody w kotle, o ile wogóle mozna mówic o wolnym, wyraznym poziomie wody, przy silniej szem odpro¬ wadzaniu pary podnosi sie samoczynnie, przy slabszem zas — samoczynnie spada.Ta wlasnie okolicznosc czyni pomienione nagrzewanie posrednie zapomoca osrodka posredniego, którego temperatura najwyz¬ sza nie moze przekroczyc pewnej dopu¬ szczalnej granicy, korzystnem, inaczej bo¬ wiem czesc kotla, napelniona tylko para, ulegalaby przepalaniu.Fig, 1 rysunku wyobraza schematycznie jedna z mozliwych form wykonania wyna¬ lazku, a fig, 2—krzywa charakterystyczna pompy odsrodkowej, stosowanej do tego u- rzadzenia, przyczem odrazu zaznaczyc na¬ lezy, ze charakterystyke te mozna dobie¬ rac dowolnie, odpowiednio do kazdorazo¬ wej potrzeby.Pompa odsrodkowa A ssie wode ze zbiornika B i tloczy ja pod pozadanem ci¬ snieniem pary do wytwornicy pary C. Wy¬ twornica ta sklada sie w wypadku, wyobra¬ zonym na rysunku, z wezownicy, mie¬ szczacej sie w zbiorniku F, zawierajacym plyn lub plyn wrzacy, albo pare jego, W — 2 —charakterze przykladu nalezy zaznaczyc, ze pare te mozna wytwarzac nietylko w drodze bezposredniego ogrzewaniazibiornika lub polaczenia zbiornika z kotlem parowym, lecz równiez w drodze polaczenia zbiornika z zasobnikiem ciepla. Ulegajaca odparowa¬ niu woda plynie wezownica, która ja stopniowo przetwarza w pare, odplywaja¬ ca nastepnie przewodem D do miejsca zu¬ zycia, a w wypadku niniejszym do silnika parowego E.Fig. 2 wyobraza, jak to juz wzmianko¬ wano, charakterystyke pompy A, a mia¬ nowicie przy niezmiennej ilosci jej obrotów.Wywierane przez pompe cisnienie przed¬ stawione jest jako funkcja ilosci wody lub, co w wypadku niniejszym wychodzi na jedno—funkcja ilosci pary.Z rysunku wynika, ze w wypadku nie pobierania pary ustala sie pewne cisnienie P0 zmieniajace sie odpowiednio do cha¬ rakterystyki pompy wraz z pobieraniem pary.W stanie równowagi cisnienie pompy odpowiada scisle, pominawszy straty cisnie¬ nia w przewodach, pozadanemu cisnieniu pary.W razie pobierania np. z kotla ilosci paryf odpowiadajacej, dostarczonej przez pompe ilosci wody Q1 (fig. 2) cisnienie pa¬ ry wynosi pu pomijajac straty cisnienia w przewodach.W razie pobrania z kotla jeszcze wiek¬ szej ilosci pary, odpowiadajacej np. ilosci Q2 wody, cisnienie pary spada najprzód w przewodzie D, w nastepstwie czego prze¬ plyw wody przez kociol ulega, wobec zmniejszonego przeciwcisnieniia, przyspie¬ szeniu, tak, iz przez pompe przeplywa znaczniejsza ilosc wody (stan: ilosc wody Q2, cisnienie pj."Przy mniejszem zuzywaniu pary cala Wezownica wypelnia sie para i poziom wo¬ dy obniza sie np. do x—x. Ze wzrostem zu¬ zycia pary zwierciadlo wody podnosi sie np. do poziomu y—y. Poziom wody w ko¬ tle, a wraz z nim stykajaca sie z woda po¬ wierzchnia ogrzewalna, zmienia sie przeto w miare obciazenia kotla, co czyni koniecz¬ nem zastosowanie posredniego ogrzewania kotla, jak to juz wzmiankowano powyzej.Rzecz prosta, ze pompa A moze czer¬ pac wode zasilajaca z podgrzewacza za¬ miast ze zbiornika.Moznaby przypuszczac, ze przez pod¬ niesienie temperatury osrodka posredniego lub jego pary mozna bedzie spotegowac wytwarzanie pary w kotle mniejszym. Tak jednak nie jest. Gdyiby w jakikolwiek spo¬ sób podniesc temperature osrodka po¬ sredniego z 450° do 500° to wywolaloby to tylko odpowiednie obnizenie sie poziomu wody w kotle mniejszym, a wiec zmniej¬ szenie stykajacej sie z woda powierzchni ogrzewalnej i lekkie podniesienie przegrze¬ wu pary. Tworzenie sie jednak pary i ci¬ snienie jej pozostalobyr jak i poprzednio, zaleznem jedynie od wydatku pompy, nie¬ zaleznego przeciez od tego wzrostu tem¬ peratury. Przy .wiekszem jednak odpro¬ wadzaniu pary z malego kotla wzrasta sa¬ moczynnie doplyw wody w tym samym stopniu, a wiec wzrasta i pobieranie ciepla z kotla pierwotnego, do którego przeto na¬ lezy naturalnie doprowadzic w jakikolwiek sposób, np. zapomoca gazów spalinowych, wiecej ciepla. To doprowadzenie ciepla musi nastapic wczesniej lub pózniej w za¬ leznosci od zdolnosci gromadzenia ciepla w kotle pierwotnym. Urzadzenia wedlug wy¬ nalazku niniejszego posiadaja zazwyczaj zdolnosc gromadzenia ciepla tak znaczna, ze wielkie nawet wahania w zuzywaniu pa¬ ry nie wymagaja regulowania ogrzewania pierwotnego.W rozwazaniach powyzszych pominiete zostaly ewentualne straty cisnienia. Chcac je uwzglednic nalezy tylko postarac sie, aby kazdorazowe cisnienie pary pobieranej równalo sie cisnieniu pompy mniej ewen¬ tualne straty cisnienia w przewodach.Przez odpowiedni wybór charakterystyki — 3 —pampy mozna osiagnac, ze cisnienie pobie¬ ranej pary dla pokrycia strat w przewo¬ dach, doprowadzajacych do maszyny, przy wzrastaja-oem zuzyciu pary jeszcze nawet wzrasta. PL