PL6407B1 - Chlodnica do oliwy przy silnikach spalinowych. - Google Patents

Description

Pierwszcnitwo: 22 listopada 1921 r. (Francja).Wielkie silniki spalinowe, uzywane o- becnie zwlaszcza w lotnictwie, wymagaja doskonalego, regularnego smarowania oli¬ wa nietylko odpowiednio ochlodzona, ale i dostatecznie plynna, aby mogla normal¬ nie krazyc i smarowac wszystkie czesci sil¬ nika. Zdolnosc smarowania zmniejsza sie, jezeli oliwa jest zbyt ciepla i plynna, nato¬ miast, gdy jest zbyt zimna, zgeszcza sie i zle krazy w czesciach silnika; z tego powo¬ du, w róznorodnych warunkach pracy sil¬ nika ochladzanie smaru powinno byc regu¬ lowane automatycznie.Niniejszy wynalazek dotyczy specjal¬ nego ogniwa chlodnicy do oliwy, które u- mozliwia wspomniana regulacje.Ogniwo to posiada przekrój poprzecz¬ ny, utworzony z czesci rozszerzone], w któ¬ rej smar krazy stale przy biegu normal¬ nym silnika, oraz z polaczonej z nia czesci bardzo zwezonej, w której smar moze krzepnac na powierzchni mniejszej lub wiekszej, odpowiednio do warunków chlo¬ dzenia.Wynalazek dotyczy równiez specjalne¬ go rodzaju montowania chlodnic do wody lub oliwy na podstawach takich, jak kadlub samolotu. Ten rodzaj montazu obejmuje zbiorniki: przedni i tylny; powierzchnie ich dostosowuje sie do ksztaltu podstawy, np. kadluba samolotu, polaczone sa one bowiem gietka rama, która pozwala na do¬ kladne przystosowanie zbiorników do da¬ nej podstawy.Ponadto, wynalazek dotyczy rozma¬ itych szczególów^ i rodzajów konstrukcji, opisanych ponizej.Rózne przyklady wykonania, odpo¬ wiednio do zasady wynalazku, przedsta¬ wione sa na zalaczonym rysunku, a miano¬ wicie: fig. 1 przedstawia widok czesciowy ogniwa chlodnicy do oliwy; fig. 2—prze¬ krój poprzeczny wedlug linji 2—2 na fig, 1; fig. 3—przekrój poprzeczny innego ro¬ dzaju ogniwa; fig. 4—czesciowy widok trzeciej odmiany wykonania; fig. 5 i 6 przedstawiaja widbk zboku i czesciowy wi¬ dok od spodu chlodnicy do oliwy, zaopa¬ trzonej w poprzedlnio wskazane czesci; fig. 7—odmiane sposobu montowania na zbior¬ nikach wyzej wymienionych czesci ochla¬ dzajaicych; fig. 8 — przekrój poprzeczny specjalnego ugrupowania wspomnianych czesci ochladzajacych; fig. 9—przekrój po¬ przeczny szczególu poprzedniego ugrupo¬ wania; fig. 10—widtok zboku specjalnej grupy zbiorników; fig. 11—frzut poziomy z wierzchu grupy poprzedniej; fig. 12 — przekrój poprzeczny poprzedniego urza¬ dzenia wedlug linji 12—12 na fig. 11; fig. 13 — przekrój poprzednio wymienionej chlodnicy, umieszczonej na kadlubie samo¬ lotu; fig. 14—widok zprzodu tejze chlod¬ nicy' Ogniwo chlodnicy do oliwy sklada sie z blachy odpowiednio wygietej, której oby¬ dwa brzegi sa na islobie polaczone przez zlutowanie, spawanie lub w inny podobny sposób. Przekrój poprzeczny tego ogniwa jest zblizony ksztaltem do trójkata, które¬ go boki równe 3, 4 sa lukami krzywych wkleslych z zewnatrz.Zewnetrzny ksztalt tych pustych ogniw ochladzajacych jest zatem podobny do ze¬ wnetrznego ksztaltu pelnych lanych skrzy¬ delek, stosowanych do bezposredniego o- chladzania silników. Boczne powierzchniie 3, 4 ogniwa sa polaczone w pewnych od¬ stepach nitami 5, które pomiedzy bokami 3 i 4 sciskaja wkladki 6 ksztaltu podlugo- watego; glówna os tych wkladek jest rów¬ nolegla do kierunku 7 krazenia smaru w ogniwie ochladzajacem.Chlodnica do oliwy opisana poprzednio dziala w sposób nastepujacy: Oliwa chlodzona powietrzem krzepnie w czesci bardzo zwezonej pomiedzy szere¬ giem nitów 5 a brzegiem 2 i tam pozostaje bez ruchu; nity 5 i wydluzone wkladki 6 u- trzymuja nadto zgeszczona oliwe w odo¬ sobnieniu.Strumien plynnej i cieplej oliwy nie przestaje krazyc swobodnie w rozszerzo¬ nej czesci ogniwa.Wymiana ciepla odbywa sie z jednej strony przez bezposrednie zetkniecie w cze¬ sci rozszerzonej plynnej i cieplej oliwy z metalowemi sciankami, chlodzonemi po¬ wietrzem, a z drugiej strony—przez prze¬ wodnictwo pomiedzy strumieniem plynnej i cieplej oliwy a masa oliwy zgeszczonej zimnej, zatrzymanej w czesci zwezonej 5^2.Ogrzany strumien plynnej oliwy w zwezonej czesci ogniwa chlodlnicy miesza sie z pewna iloscia zgeszczonej oliwy w cze¬ sci zwezonej 5—2, skutkiem czego zwiek¬ sza sie poprzeczna warstwa plynnej oliwy jak równiez powierzchnia bezposredniego zetkniecia plynnego strumienia z ochladza¬ jaca metalowa sciana; z tego powodu po¬ wieksza sie ochladzanie strumienia cieplej oliwy.Gdy przeciwnie, z jakiegokolwiek po¬ wodu zmniejszy sie temperatura cieplej i plynnej oliwy, pewna jej czesc w zetknie¬ ciu z oliwa juz zgeszczona w czesci 5—2 zgeszcza sie sama i zatrzymuje; wskutek tego zmniejsza sie powierzchnia bezposred¬ niego zetkniecia plynnego strumienia z me¬ talowemi sciankami ochladzaj acemi. Z po¬ wyzszego wynika, ze w razie jakichkolwiek zmian w chlodzeniu silnika wspomniane o- gniwa chlodzace przystosowuja automa¬ tycznie do tej zmiany swa zdolnosc ochla¬ dzania. — 2 —Wyze) opisane ogniwa chlodnicy moga byc wykonane w licznych odmianach. Tak np, poprzeczny przekrój (fig. 3) moze po¬ siadac ksztalt trójkata równoramiennego 8.Mozna równiez dowolnie zmieniac ksztalt wkladek 6, nadajac im np, postac malych prostokatów 9 (fig. 5); wogóle, mozna je tez zastapic innego rodzaju wkladkami pomiedzy czescia rozszerzona a zwezona ogniwa chlodzacego tak, aby wkladki te przegradzaly czesciowo przej- - scie pomiedzy temi dwiema czesciami.Wynalazek niniejszy dotyczy stosowa- - nia wspomnianych ogniw do chlodzenia o- liwy lub innych odpowiednich smarów, u- zywanych do silników spalinowych, nieza¬ leznie od sposobu rozmieszczenia i ugrupo¬ wania tych ogniw, jak równiez zbiorników, na których sa one zmontowane oraz od sposobu krazenia oliwy w chlodnicy.Mozna np. (fig. 5 i 6) umiescic ogniwa 1 miedzy zbiornikiem przednim 10 a tyl¬ nym 11; oliwa krazy w nich wtedy w kie¬ runku strzalki, zaznaczonej na rysunkach.Bardzo korzystnie (fig, 7) mozna umie¬ scic ogniwo 12 na spodniej scianie zbiorni¬ ków 13 i 14. Podluzny przekrój ogniwa 12 jest wtedy zblizony db ksztaltu ostrza no¬ za. Otrzymujemy przytem szybkie kraze¬ nie chlodnego powietrza, poniewaz zbior¬ niki nie tamuja przeplywu powietrza po¬ miedzy ogniwami.Ogniwa chlodnicy mozna rozmiescic tak, aby tworzyly jednolita powierzchnie o ksztalcie pryzmatu (fig. 5 i 6) lub zaokra¬ glona, przedluzajac ksztalt zaokraglony zbiorników.Mozna utworzyc z ogniw jednolita po¬ wierzchnie (fig, 5—7), jak równiez kilka oddzielnych powierzchni, np. ustawic ogni¬ wa chlodzace 15, 16 po dwa, symetrycznie do wspólnej przegrody 17 (fig. 8) lub do wspólnej podstawy (fig. 9).Oczywiscie, moznaby wyliczyc szereg innych kombinacyj, w jakich daja sie za¬ stosowac wspomniane ogniwa.Wynalazek odnosi sie równiez do spe¬ cjalnego rodzaju montowania chlodnic, jak np. samolotach (fig, 10 do 14), Ten rodzaj montazu nadaje sie równiez dobrze do chlodnic do oliwy, jak i wodnych, nieza¬ leznie od tego, jakiego rockaju ogniwa chlodzace rozmieszczone sa pomiedzy zbiornikami.Chlodnica posiada jeden zbiornik 20 na przedzie i jeden zbiornik 21 wtyle; kaz¬ dy z nich posiada przekrój poprzeczny (fig, 10) w ksztalcie pólksiezyca lub meni- ska.Boczne powierzchnie tych zbiorników moga byc walcowe (fig. 12) lub krzywe bardziej zlozone.Kazdy z tych zbiorników tworzy sie przez polaczenie brzegów dwóch blach za- pomoca szwów, lutowania, nitów 25 lub w inny sposób. Brzegi obu blach moga tak¬ ze posiadac otwory 26, przez które prze¬ chodza przymocowujace sworznie.Otwory 22 dla wpuszczania cieczy go¬ racej oraz 23 do wypuszczania ochlodzo¬ nej przewidziane sa na przednim i tylnym zbiorniku.Ogniwa chlodzace 24, jakiegokolwiek typu, np, przedstawionego na fig. 7, umie¬ szcza sie na spodniej powierzchni zbiorni¬ ków 20, 21.Aby przymocowac ogniwa do zbiorni¬ ków, wystarcza zawinac ich brzegi na brzegi zbiorników i odpowiednio zlutowac.Rama chlodnicy posiada poprzeczki 27, równolegle do ogniw ochladzajacych 24, przymocowanych nitami 25 do kolnierzy zbiorników 20, 21.Prócz tego, koncowe ogniwa chlodzace sa wzmocnione rura blaszana 28, która wchodzi do zbiorników 20, 21 i dotyka po¬ wierzchni zewnetrznej kazdego z tych o- gniw; rura ta sluzy jednoczesnie do wzmocnienia chlodnicy i do chlodzenia cieczy. Rure 28 mozna tez zastapic innem urzadzeniem wzmacniajacem, wykonanem z blachy i przymocowanym do brzegu kon- — 3 —cowycli ogniw chlodzacych chlodnicy; po¬ przeczka. 26, umieszczona na ogniwach chlodzacych 24, utrzymuje je na odpo¬ wiedniej odleglosci.Poprzeczki 30 sa przymocowane do górnych powierzchni zbiorników 20, 21, la¬ czac z jednej sfrony otwory wpustowe 22, a wypustowe 23 z drugiej.Chlodnice powyzej opisana umocowuje siie w nastepujacy sposób pod kadlubem 31 samolotu (fig. 13, 14): skutkiem lekko wkleslego ksztaltu zbiorników 20, 21, moz¬ na latwo przystosowac je do kadluba 31 tak, aby posiadaly jego ksztalt. Umocowa¬ nie chlodnicy na samolocie otrzymuje sie wtedy przez przytwierdzanie zbiorników w punktach. 26.Rama 27, 28, 29 i ogniwa chlodzace 24 opisanego typu pozwalaja na lekkie wy¬ giecia podluzne [poprzeczne chlodnicy, bez obawy wyboczenia $ie ogniw i straty sma¬ ru.Poniewaz chlodnica jest scisle przysto¬ sowana do kadluba samolotu, unika sie zu¬ pelnie szkodliwych pradów i zmniejsza o- pór powietrza podczas ruchu samolotu.Prócz tego ksztalt zbiorników pozwala na swobodne rozszerzanie sie chlodnicy, bez niebezpieczenstwa pekania ogniw.Na przykladzie przedstawionym na ry¬ sunkach ffig; 10—14) przyjeto, ze przekrój poprzeczny zbiorników posiada ksztalt wklesly. Mozna oczywiscie zmieniac ksztalt tego przekroju, przystosowujac go scisle dó odnosnej podstawy, np. do kadlu¬ ba samolotu. Gdyby kadlub samolotu byl plaskim, równiez plaskiemi bylyby górne powierzchnie zbiorników; przekrój po*- poprzeczny zbiorników posiadalby wówczas ksztalt krzywej wypuklej lub odcinka kola.Jakkolwiek powyzej opisana chlodnica zastosowana jest do samolotu, to jednak mozna ja zmontowac równiez i na zbiorni¬ ku lub skrzynce korbowej silnika samocho¬ dowego. PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Chlodnica do oliwy przy silnikach spalinowych, znamienna tern, ze ogniwo chlodzace posiada przekrój poprzeczny, u- tworzony z czesci rozszerzanej, w której normalnie smar krazy stale, oraz z lacza¬ cej sie z nia czesci bardzo zwezonej, w któ¬ rej smar moze tezec na powierzchni wiek¬ szej lub mniejszej, odpowiedlnio do wa¬ runków chlodzenia,

2. Chlodnica wedlug zastrz, 1, zna¬ mienna tem, ze pomiedzy rozszerzona cze¬ scia poprzecznego przekroju ogniwa a je¬ go czescia zwezona umieszczone sa wklad¬ ki, czesciowo przegradzajace przejscie po¬ miedzy obydwiema wspominianemi cze¬ sciami.

3. ; Chlodnica wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienna tern, ze czesci, przegradzajace cze¬ sciowo przejscie pomiedzy obu czesciami przekroju ogniwa, posiadaja ksztalt wy¬ dluzonych wkladek (6), których os wieksza jest równolegla do kierunku ruchu smaru.

4. Chlodnica wedlug zastrz. 1—3, zna¬ mienna tern, ze przekrój poprzeczny ogni¬ wa ma ksztalt trójkata równoramiennego, bardzo wydluzonego, którego boki (3, 4) sa wklesle z zewnatrz,

5. Chlodnica wedlug zastrz. 1—3, zna¬ mienna tern, ze dwa ogniwa chlodzace (15, 16), odpowiadajace poprzednim, umieszcza sie symetrycznie jedno na drugiiem.

6. Chlodnica wedlug zastrz. 1—5, zna¬ mienna tern, ze posiada zbiorniki: przedni (20) i tylny (21), których ksztalt odpo¬ wiada scisle podstawie, do której przymo¬ cowana jest chlodnica, jak np. kadlubowi samolotu, zbiornikowi lub skrzynce kor¬ bowej silnika samochodowego, przyczem polaczenie tych dwóch zbiorników gietka rama pozwala na dokladne przystosowanie chlodnicy do jej podstawy.

7. Chlodnica wedlug zastrz. 1—6, zna¬ mienna tern, ze jej zbiorniki posiadaja prze- — 4 —krój poprzeczny w ksztalcie pólksiezyca lub meniska.

8. Chlodnica wedlug zastrz. 1—7, zna¬ mienna tern, ze rama jej posiada poprzecz¬ ki (27), przymocowane do przedniego zbiornika (20) i tylnego (21), umieszczo¬ nych poza soba w stosunku do kierunku ruchu samolotu lub samochodu, czesci wzmacniajace z blachy, umocowane na brzegu ogniw koncowych (24), oraz po¬ przeczki (29), laczace ze soba czesci wzmacniajace i utrzymujace ogniwa chlo¬ dzace (24) w odpowiedniej odleglosci.

9. Odmiana chlodnicy wedlug zastrz. 1—8, znamienna tern, ze czesci wzmacnia¬ jace ogniw stanowia rury (28), wchodzace do obu zbiorników. Alexandre Lamblim. Zastepca: S. Pawlikowski, rzecznik patentowy.t)o opisu patentowego Nr 640?. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL