PL63506B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 26.X.1966 Wlochy Opublikowano: 20.XI.1971 63506 KI. 63 c, 82 MKP B 62 d, 63/04 UKD Wlasciciel patentu: Fabbrica Italiana Magneti Marelli S.p.A., Mediolan (Wlochy) Uklad zasilania elektrycznych silników napedowych wycieraczek do szyb, zwlaszcza szyb przednich pojazdów mechanicznych Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilania elektrycznych silników napedowych wycieraczek do szyb, zwlaszcza szyb przednich pojazdów me¬ chanicznych.Znane sa uklady zasilania silników wyciera¬ czek wyposazone w wylacznik glówny do uru¬ chamiania silnika oraz wylaczniki krancowe do zmiany kierunku obrotów. Jak z tego wynika wy¬ cieraczki, przy zastosowaniu takiego ukladu zasi¬ lania pracuja albo w sposób ciagly, albo sa w ogóle wylaczone.Poniewaz stosowanie wycieraczek nie ograni¬ cza sie do przypadków, w których musza one pracowac w sposób ciagly, na przyklad podczas dlugotrwalych intensywnych opadów, ale równiez wystepuja sytuacje drogowe wymagajace wlacze¬ nia wycieraczek na krótki okres czasu w pewnych okreslonych odstepach.W przypadku takich sytuacji kierowca dysponu¬ jacy dotychczas znanym ukladem zasilania silni¬ ków wycieraczek ma dwie alternatywy, które w pewnym stopniu utrudniaja prowadzenie wozu.Moze wiec on albo wlaczyc wycieraczki na stale albo wlaczac i wylaczac je recznie w jakis czas.Poniewaz wycieraczki bedace w ruchu utrudnia¬ ja w pewnym stopniu widocznosc, kierowcy wola na ogól w przypadkach gdy ciagla praca wycie¬ raczek nie jest konieczna wylaczac je okresowo.Jednakze takie okresowe wylaczanie z kolri absor¬ buje zbytecznie kierowce. 30 Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wyzej wad tak, aby we wspomnianych warun¬ kach kierowca nie musial co jakis czas wlaczac i wylaczac wycieraczek lub alternatywnie urucha¬ miac ich na stale w przypadkach gdy to nie jest konieczne. Osiagniecie tego celu ulatwi w pewnym stopniu prowadzenie samochodów w trudnych warunkach atmosferycznych.Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za zadanie tak skonstruowac uklad zasilania silni¬ ka napedowego wycieraczki do szyb aby umozli¬ wic równiez okresowe zasilania silnika wycieracz¬ ki, a tym samym uzyskanie okresowej pracy wy¬ cieraczek bez koniecznosci kazdorazowej interwen¬ cji kierowcy przy ich wlaczaniu lub wylaczaniu.Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku przez zastosowanie trójpozycyjnego przelacznika dwu- stykowego w ukladzie zasilania silnika wycieracz¬ ki oraz odpowiednie zaprojektowanie samego ukladu zasilania tak aby pozwalal on odpowied¬ nio do polozenia przelacznika trójpozycyjnego na calkowite wylaczenie zasilania, okresowe wlacza¬ nie zasilania oraz stale zasilanie silnika wycie¬ raczki.Uklad zasilania silnika wycieraczki do szyb we¬ dlug wynalazku zawiera przelacznik trójpozycyj- ny, który ma dwa sprzezone styki ruchome oraz po trzy styki stale przyporzadkowane kazdemu ze styków ruchomych, przy czym do jednego ze styków stalych wspólpracujacego z pierwszym 63 59663 506 3 stykiem ruchomym przylaczony jest obwód ciag¬ lego zasilania silnika do drugiego styku stalego wspólpracujacego z pierwszym stykiem rucho¬ mym podlaczony jest obwód zasilania przekaz¬ nika wlaczajacego obwód zasilania okresowego, a jeden ze styków stalych wspólpracujacy z dru¬ gim stykiem ruchomym jest polaczony z obwo¬ dem hamowania silnika podczas gdy drugi styk staly wspólpracujacy z tym stykiem ruchomym jest polaczony z obwodem czasowego wylaczni¬ ka termicznego sterujacego wspomnianym prze¬ kaznikiem.Dzieki takiemu rozwiazaniu przelacznik trójpo- zycyjny w jednym polozeniu skrajnym wlacza obwód hamowania silnika i przerywa doplyw pradu w drugim polozeniu skrajnym zapewnia staly doplyw pradu do silnika, a natomiast w po¬ lozeniu posrednim wlacza w obwód zasilania sil¬ nika przekaznik sterowany termicznym wylaczni¬ kiem czasowym, który to przekaznik uruchamia okresowo przelacznik dwupolozeniowy wlaczajacy i wylaczajacy zasilanie silnika.Taki uklad zasilania pozwala równiez na samo¬ czynne okresowe wlaczanie i wylaczanie wycie¬ raczek bez stalego udzialu kierowcy.Uklad zasilania wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony przykladowo na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad zasilania silnika wycieraczek w polozeniu wylaczonym, fig. 2 — szczególowy schemat polaczen obwodów wewnetrz¬ nych i zewnetrznych przedstawionych na fig. 1, a fig. 3 — uklad zasilanila w zastosowaniu do sil¬ nika szeregowo-bocznikowego.Zgodnie z fig. 1, silnik M ze wzbudzeniem od magnesów trwalych przeznaczony jest do nape¬ dzania pióra wycieraczki a ruchomy styk F wy¬ lacznika krancowego napedzany jest przez krzyw¬ ke 1 obracana przez silnik. Styk F wylacznika krancowego, który przedstawiony jest na rysunku w pozycji otwartej, ma za zadanie zapewnienie regularnego zasilania silnika przez okres czasu po¬ trzebny do wykonania przez pióro wycieraczki pelnego skoku, to znaczy do osiagniecia przez nie pozycji skrajnej, równiez w przypa-iku uszkodze¬ nia normalnego zasilania silnika w chwili, gdy pióro zagarniajace znajduje sie w pozycji po¬ sredniej na szybie-owiewki. Jezeli, jak przed¬ stawiono na fig. 1, styk F znajduje sie w pozycji zamknietej, laczy sie on ze stykiem F\, otrzymujac w ten sposób biegun „+" z linii zasilajacej.Przelacznik C, który jest recznie nastawiony pozwala na zasilanie silnika w sposób ciagly lub przerywany, lub tez na wylaczenie go. Przelacznik ten zawiera dwa sprzezone ze soba styki rucho¬ me Ct i C2, z których kazdy przyjmuje trzy rózne pozycje: pozycje spoczynkowa I, pozycje II od¬ powiadajaca pracy przerywanej i pozycje III od¬ powiadajaca pracy ciaglej wycieraczki. Kiedy przelacznik znajduje sie w pozycji spoczynkowej, silnik M jest wlaczony w obwód zawierajacy uzwo¬ jenie indukujace silnika, styk F w pozycji otwar¬ tej — to znaczy na styku F2, oraz styk C2 w po¬ zycji I.W wyniku zwarcia, silnik jak równiez pióro wycieraczki sa gwaltownie hamowane w c?lu za- 4 trzymania go dokladnie w momencie, kiedy osiag¬ nie ono polozenie koncowe cyklu pracy. Jest oczy¬ wistym, ze warunek ten wystepuje wówczas, kie¬ dy przelacznik C znajduje sie w polozeniu spo¬ czynkowym, to jest przy zakonczeniu pracy ciag¬ lej lub przerywanej. Podczas pracy ciaglej silnik jest zasilany przez styk Ct pozostajacy w pozycji III. Podczas pracy przerywanej gdy przelacznik C znajduje sie w pozycji II rozpoczyna prace wylacz¬ nik czasowy, który zawiera wylacznik termiczny T i przekaznik R ze stykiem majacym dwa polo¬ zenia pracy a i b.Przekaznik zasilany jest poprzez styk Ct znaj¬ dujacy sie w pozycji II i przez styk Tt wylacz¬ nika termicznego T. W czasie gdy przelacznik jest zasilany, jego styk zajmuje pozycje b, tak ze oby¬ dwie linie zasilania silnika M i wylacznika ter¬ micznego T sa polaczone przy pomocy styku C2* Zasilanie silnika i konsekwentnie za tym cykl pracy ruchu zgarniajacego pióra wycieraczki usta¬ je wówczas, gdy wylacznik T otwiera sie na sku¬ tek efektu grzania, wówczas styk T wylacza prze¬ kaznik R, co powoduje, ze styk Rt opuszcza polo¬ zenie b i zajmuje polozenie a.Na rysunku styk R przedstawiono w polozeniu a, które odpowiada stanowi spoczynku wycieracz¬ ki lub przerwie w pracy miedzy dwoma kolej¬ nymi cyklami pracy pióra wycieraczki podczas pracy przerywanej.Biorac pod uwage, ze podczas pracy przerywa¬ nej styk C2 pozostaje w pozycji II, oczywistym jest, ze przy koncu kazdego cyklu zgarniania sil¬ nik jest zwierany poprzez obwód zawierajacy uzwojenie indukujace silnika M, styk F wylacz¬ nika krancowego polaczony ze stykiem F2, zestyk Rj przekaznika R w pozycji a i styk C2 w pozy¬ cji II. Dzieki hamowaniu elektrycznemu zapew¬ nione jest zatrzymanie pióra na koncu „skoku", to jest na koncu kazdego cyklu zgarniajacego.Jak juz wspomniano wyzej, fig. 2 przedstawia schemat polaczen ukladu zasilajacego przedstawio¬ nego na fig. 1 oraz prz-dstawia prost;- p:vy%Ind wykonania przekaznika i wylacznika czasowego, oznaczonych przez te same litery jak na fig. 1, lecz z jeszcze jednym wezlem laczeniowym. Po¬ zostale czesci ukladu odpowiadajace takim samym czesciom na fig. 1, sa oznaczone tymi samymi symbolami.Fig. 2 przedstawia takze niektóre odmienne ele¬ menty ukladu. Wylacznik i przekaznik stanowic moga oddzielne elementy, a korzystnie moga byc razem sprzezone elektrycznie i mechanicznie przy pomocy polaczenia kolkowego. Linia laczenia jest oznaczona A—A. J^st oczywistym, ze zastosowa¬ nie oddzielnych elementów w znacznym stopniu ulatwia zTokalizowanie i ich wymiane w przypad¬ ku uszkodzenia. Wylacznik i przekaznik moga byc wbudowane do ukladu napedowego razem lub osobno. Przelacznik moze byc zastapiony prz^z in¬ ny równowazny przelacznik lub dwa przelaczniki.Poza tym uklad wedlug wynalazku moze byc ulepszany lub rozbudowywany przez dolaczenie don takich elementów, które moga w sposób wlas¬ ciwy zapewnic regularne dzialanie urzadzenia.W szczególnosci wylacznik termiczny moze byc wyposazony w kondensator polaczony w ukla- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6063 506 dzie równoleglym ze stykami, a najkorzystniej jak to pokazano na fig. 2, opornosc RP moze byc polaczona w ukladzie równoleglym z uzwojeniem przekaznika.Opisane wyzej urzadzenie moze byc zastosowa¬ ne nawet takze w przypadku, jezeli silnik wy¬ cieraczki pracuje na zasadzie innej niz wzbudze¬ nie magnesami trwalymi, a szczególnie, jesli jest on silnikiem bocznikowym.W zaleznosci od zastosowanego systemu wzbu¬ dzenia, w przypadku gdy silnik jest wyposazony w odpowiednie uzwojenie hamujace, poszczególne obwody moga byc nieznacznie modyfikowane. Mo¬ dyfikacja ukladu, z wyjatkiem zastapienia silnika, dotyczy odciecia polaczenia styku F2 z punktem P (fig. 1), a nastepnie polaczenie go z silnikiem przez uzwojenie hamujace.Ulepszenie to pokazane jest na fig. 3, na której silnik napedowy Mo jest silnikiem szeregowo-bocz- nikowym, zaopatrzonym w hamujace uzwojenie Fr. Przerwa elektryczna miedzy F2 a P praktycz¬ nie sprowadza sie do niewykorzystywania pozycji otwartej przelacznika F. Fig. 3 przedstawia obwód podczas hamowania, z przelacznikiem w poloze¬ niu I, w który wlaczone sa uzwojenia indukuja¬ ce i uzwojenie hamujace, a styk C2 znajduje sie w polozeniu I, natomiast gdy przelacznik znajduje sie w polozeniu II odpowiadajacej pracy przery¬ wanej, miedzy kolejnymi cyklami pracy wycie¬ raczki, w obwód wlaczone jest uzwojenie hamu¬ jace, a zestyk Rt znajduje sie w pozycji a, zas styk C2 w polozeniu II.Z powyzszego wynika, ze dalsze korzysci plynace z zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku, wy¬ nikaja z mozliwosci dostosowania ukladu do kaz¬ dego typu silnika, przy nieznacznych zmianach ukladu. Inna korzyscia wynikajaca z wynalazku jest to, ze jesli wylacznik termiczny T jest nie¬ sprawny, uzwojenia silnika nie sa w zadnym przypadku narazone na uszkodzenie. 6 PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad zasilania elektrycznych silników nape¬ dowych wycieraczek do szyb, zwlaszcza szyb przed- 5 nich pojazdów mechanicznych, znamienny tym, ze zawiera przelacznik trójpozycyjny (C), który ma dwa sprzezone styki ruchome i(Clf C2) oraz trzy styki i(I, II, III) stale przyporzadkowane kazdemu ze styków ruchomych, przy czym do jednego ze io sityków stalych (III) wspólpracujacego z pierw¬ szym stykiem ruchomym (Ct) przylaczony jest ob¬ wód ciaglego zasilania silnika, do drugiego styku stalego ((II) wspólpracujacego z pierwszym stykiem ruchomym (Cj) przylaczony jest obwód zasilania przekaznika (R) wlaczajacego zasilanie okresowe silnika a jeden ze styków stalych (I) wspólpracu¬ jacych z drugim stykiem ruchomym (C2) przelacz¬ nika (C) jest polaczony z obwodem hamowania silnika podczas gdy drugi styk staly wspólpracu¬ ja jacy ze stykiem ruchomym (Cy jest polaczony z obwodem czasowego wylacznika termicznego (T) sterujacego zasilaniem przekaznika i(R).

2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przekaznik (R) zaopatrzony jest w zestyk (Rt) dwu- 25 polozeniowy sluzacy do zasilania lub zwierania silnika przy pracy okresowej wycieraczki. 3. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze do uzwojenia (RJ) przekaznika (R) podlaczony jest równolegle opornik (RP). 4. ^ 4. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze wylacznik termiczny (T) jest wbudowany w sil¬ nik i(M). 5. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze przekaznik (R) jest wbudowany w silnik (M). 6. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przekaznik (R) i wylacznik termiczny (T) tworza jeden zespól i sa polaczone ze soba za pomoca zlacza wtykowego. 7. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera wylacznik krancowy (F) sterowany me¬ chanicznie od silnika (M). 35 40KI. 63 c, 82 63 506 MKP B 62 d, 63/04 ,M 1m m 7 V[ r^ rp—r \ F;& "fe) i F/G.f I/? TK He a N l/l Ml N/l * C/TTT c Tc? FIB. 2 FIG.

3. .Otwó¬ rz ZF „Kuch" W-wa, zam. 900-71, nakl. 250 egz. PL PL